Interactive Lessons

Functies combineren

Lesnotities

Definitie

Som en verschil van functies

De som en het verschil van twee functies en maak je waarde voor waarde: en . In de grafiek wordt bij elke de hoogte van op de hoogte van gestapeld (of eraf gehaald).
Voorbeeld
en bij : en , dus en .
xyfgf+g
Definitie

Product en quotiënt van functies

Het product en het quotiënt maak je ook waarde voor waarde: en , en het quotiënt alleen waar .
Voorbeeld
en bij : en , dus het product is en het quotiënt is . Bij is : daar is geen quotiënt.
Definitie

Het domein van het resultaat

Een getal is toegestaan in , en alleen als zowel als uit te rekenen is: . De doorsnede bevat de getallen die in beide domeinen zitten.
Voorbeeld
heeft en heeft . Dus is gedefinieerd voor : .
−4−20246x≥−2−4−20246−∞<x<∞−4−20246x≥−2
Regel

Het domein van een quotiënt

Neem voor de doorsnede en laat daarna elke met weg, want delen door nul kan niet. Los eerst op en haal die getallen dan weg.
Voorbeeld
en : en , dus .
−202468x≥0−202468x≠3−202468x≥0,x≠3
Regel

De grafiek van f + g en f − g lezen

Waar ligt de grafiek van boven die van , waar eronder, en waar raken de twee grafieken elkaar. Evenzo is precies waar de grafieken van en elkaar snijden. en zijn tegengesteld: spiegelbeelden in de -as.
Voorbeeld
en : is nul bij en , precies waar de grafieken van en elkaar snijden: in en in .
xyfgf-g
Regel

De formule van een som of verschil

Schrijf en tel de gelijksoortige termen op. Zet bij een verschil tussen haakjes, , zodat het minteken op elke term van werkt.
Voorbeeld
en : . Controle bij : en .
Regel

Een product: nulpunten en tekens

Een nulpunt van of van is een nulpunt van , want een product met een factor nul is nul. Het product is positief waar en hetzelfde teken hebben en negatief waar de tekens verschillen. De graden tellen op: een lijn maal een lijn is een parabool.
Voorbeeld
en : met nulpunten en . Tussen en is en , dus : bij is het product bijvoorbeeld .
xyfgfg
Regel

Een quotiënt: nulpunten en verticale asymptoten

De nulpunten van zijn de nulpunten van waar niet nul is. Waar en heeft de grafiek een verticale asymptoot: de waarden worden aan beide kanten van die lijn onbeperkt groot.
Voorbeeld
en : heeft het nulpunt . Bij is maar : een verticale asymptoot bij .
xyf/g
Regel

Een quotiënt: een gat als beide nul zijn

Als en , zit de factor in allebei. Na wegdelen is het quotiënt een eenvoudiger formule, en de grafiek is die van de eenvoudiger formule met één punt eruit: een gat bij . Een gat is geen asymptoot.
Voorbeeld
en : voor . De grafiek is de lijn met een open stip in .
xyf/g
Regel

Opbrengst: prijs maal aantal

Hangt de prijs af van het aantal verkochte stuks, dan is de opbrengst een product van twee functies: . Daalt de prijs als groeit, dan stijgt de opbrengst eerst en daalt daarna: het is een parabool.
Voorbeeld
Een prijs euro: . euro. De opbrengst is nul bij en , dus ze is het grootst halverwege, bij : euro.
nyR
Regel

Winst: opbrengst min kosten

Winst is een verschil van twee functies: . De winst is positief waar de opbrengstgrafiek boven de kostengrafiek ligt. Het break-evenpunt is waar de twee grafieken elkaar snijden: , dus .
Voorbeeld
en : . geeft : en euro.
nyRC
Regel

Gemiddelde kosten: kosten gedeeld door aantal

De gemiddelde kosten per stuk zijn een quotiënt van twee functies: , met . Bij vaste kosten en kosten per stuk is : ze dalen als groeit en komen dicht bij , maar bereiken het nooit.
Voorbeeld
: euro en euro. Steeds is : de gemiddelde kosten komen dicht bij euro, de kosten per stuk.
nyA
Tip

Controleer met één getal

Kies één in het domein. Reken en apart uit, combineer ze en vergelijk met je formule bij dezelfde . Verschillen ze, dan zit er een slordigheid in de formule.
Voorbeeld
en , formule voor . Bij : , , en . De formule doorstaat de controle.
Tip

Kies de bewerking uit de woorden

“Samen” of “totaal” betekent optellen; “hoeveel meer” betekent aftrekken; “prijs maal aantal” betekent vermenigvuldigen; “per stuk” of “gemiddeld” betekent delen. Geef eerst de twee functies een naam en kies dan de bewerking.
Voorbeeld
Een club heeft euro vaste kosten en euro per lid: . “Per lid” betekent delen: , en euro.
Tip

Het product is niet de samenstelling

In dit onderwerp vermenigvuldigt de twee waarden. De samenstelling stopt in (zie de applicatie machine-chain en het onderwerp “Samengestelde en inverse functies”). Het zijn verschillende functies.
Voorbeeld
en bij : , maar .
Let op!

De unie in plaats van de doorsnede

is de doorsnede , niet de unie. Een getal dat een van de twee functies niet kan nemen is niet toegestaan in de som, hoe goed de andere ook werkt.
Voorbeeld
vraagt en vraagt . Samen: . Het getal is goed voor , maar heeft geen wortel: zit niet in .
−4−202468x≥−2−4−202468x≤6−4−202468−2≤x≤6
Let op!

Het minteken bij elke term

Bij werkt het minteken op heel . Zet tussen haakjes en verander het teken van elke term van . schrijven voor vergeet het teken van de .
Voorbeeld
en : . Bij : , en . De foute formule zou geven.
Let op!

f − g is niet g − f

Bij een verschil en bij een quotiënt maakt de volgorde uit. en zijn tegengesteld; en hebben verschillende domeinen en verschillende grafieken. Alleen de som en het product zijn niet afhankelijk van de volgorde.
Voorbeeld
en : en ; bij zijn dat en . En bestaat voor elke , maar bestaat niet bij .
Let op!

Wegdelen en het gat vergeten

Na wegdelen kan de eenvoudiger formule gedefinieerd zijn bij een getal waar het oorspronkelijke quotiënt dat niet is. Het domein van komt van de oorspronkelijke , niet van de weggedeelde formule. Zoek altijd eerst de nulpunten van voordat je wegdeelt.
Voorbeeld
, en geeft bij . Maar het quotiënt bestaat niet bij : .
Bijzonder geval

Domeinen die elkaar nauwelijks raken

De doorsnede kan één getal zijn, of leeg. Is ze leeg, dan bestaan de som, het product en het quotiënt nergens en is er geen nieuwe functie.
Voorbeeld
vraagt en vraagt . Alleen blijft over: en .
Bijzonder geval

Een constante functie als tweede functie

Als voor elke , dan is de grafiek van omhoog geschoven over en is uitgerekt met factor . Als , dan is overal nul en bestaat nergens.
Voorbeeld
en : , de parabool omhoog; , drie keer zo hoog.

Oefenen

en . Bereken en . Makkelijk
Toon de oplossing
en .
en .
Antwoord → en
Controle: is negatief, dus bij ligt de grafiek van onder die van ().
en . Bepaal het domein van . Makkelijk
Toon de oplossing
vraagt , dus . kan elke nemen: .
.
Antwoord → , dus
Controle: bij krijg je ; bij zou je nodig hebben en die bestaat niet.
en . Bepaal de formule van en de waarde . Makkelijk
Toon de oplossing
.
.
Antwoord → en
Controle: . De nulpunten van zijn en , de nulpunten van en van .
en . Voor welke bestaat niet? Bereken . Makkelijk
Toon de oplossing
als , dus .
en , dus .
Antwoord → niet bij ;
Controle: is het nulpunt van , en , dus de grafiek heeft daar een verticale asymptoot.
en . Bepaal de formule van en de waarden van waar de grafieken van en elkaar snijden. Middel
Toon de oplossing
.
De grafieken snijden elkaar waar : .
of .
Antwoord → ; de grafieken snijden elkaar bij en
Controle: en .
en . Bepaal het domein van . Middel
Toon de oplossing
vraagt : . werkt voor elke .
: , dus of . Beide liggen in , dus beide moeten weg.
zonder en .
Antwoord → met en
Controle: bij is en , dus het quotiënt bestaat.
Een winkel verkoopt tegen de prijs euro als er stuks verkocht worden. Bereken de opbrengst en het aantal stuks dat de grootste opbrengst geeft. Middel
Toon de oplossing
. , dus .
bij en , dus de grootste waarde ligt halverwege, bij .
, dus .
Antwoord → euro; de grootste opbrengst is euro bij
Controle: en , allebei onder .
Vereenvoudig en zeg waar de grafiek een gat heeft. Middel
Toon de oplossing
, dus het quotiënt is voor .
Bij zijn de noemer en de teller allebei : een gat, geen asymptoot.
De hoogte van het gat is .
Antwoord → met een gat in het punt
Controle: is niet toegestaan in het origineel, maar elke andere geeft dezelfde waarde als .
en . Bepaal , en de waarde . Moeilijk
Toon de oplossing
vraagt : . vraagt : . Dus .
−4−202468x≥−2−4−202468x≤6−4−202468−2≤x≤6
Voor het quotiënt ook . , dus valt af: .
.
Antwoord → ; ;
Controle: bij is de som , prima, maar het quotiënt zou zijn.
en . Bepaal voor het nulpunt, de asymptoot en het gat. Moeilijk
Toon de oplossing
en , dus voor . Het nulpunt is .
Bij : en , een asymptoot. Bij : beide , een gat met hoogte .
xyf/g
Antwoord → nulpunt ; asymptoot ; gat bij
Controle: en .
De prijs is euro en de kosten zijn euro. Bepaal , de break-evenaantallen en de grootste winst. Moeilijk
Toon de oplossing
, dus .
bij en ; de grootste winst ligt halverwege, bij : .
nyRC
Antwoord → break-even bij en ; grootste winst euro bij
Controle: .
De kosten zijn euro. Bepaal , de met euro, en de waarde waar dicht bij komt voor heel grote . Moeilijk
Toon de oplossing
, dus .
geeft , dus .
Voor heel grote is de term bijna : komt dicht bij .
Antwoord → euro; ; komt dicht bij euro
Controle: .
Bent u docent?

Geef live lessen met deze applicaties aan uw hele klas. Probeer het gratis: de eerste één maand.

Gratis proberen

Past bij deze leerjaren

IB (MYP, Diploma): Diploma, jaar 1

Nederland: Klas 3 (havo, vwo), Vmbo kader (klas 3-4), Vmbo gemengd/theoretisch (klas 3-4), Havo · Wiskunde B, Vwo · Wiskunde A, Vwo · Wiskunde B, Vwo · Wiskunde C

Turkije (MEB): Klas 11

Engeland (GCSE, A Level): Year 12 (A Level)

VS (Common Core): Algebra 2

Wat de applicaties bij dit onderwerp leren 4 applicaties

Functies optellen en aftrekken: hoogtes, formule, domein

  • Twee functies waarde voor waarde optellen en aftrekken
  • Op de grafiek zien hoe de hoogte van g op die van f wordt gestapeld
  • Het domein van f + g vinden als het gemeenschappelijke domein

Functies vermenigvuldigen en delen: nulpunten, tekens, gaten

  • Twee functies vermenigvuldigen en delen en de formule schrijven
  • De nulpunten van f · g vinden en waar het product positief is
  • Een gat onderscheiden van een verticale asymptoot van f/g
  • Het domein van f/g vinden zonder de nulpunten van g

Het domein van f + g, f g en f / g

  • Zeggen wanneer f + g, f − g, f · g en f/g te berekenen zijn
  • Het domein van een som, product en quotiënt vinden met getallenlijnen
  • Een domein schrijven in intervalnotatie

Functies combineren in het dagelijks leven

  • Omzet, winst en gemiddelde kosten opbouwen uit twee functies
  • Het break-evenpunt en het beste aantal stuks aflezen
  • Zeggen waarom de gemiddelde kosten bij n = 0 geen waarde hebben