Interactive Lessons

Symmetrie: spiegellijnen en draaiing

Lesnotities

Definitie

Een spiegellijn

Een spiegellijn (symmetrieas) verdeelt een vorm in twee helften die precies op elkaar liggen als je vouwt. Een vorm met een spiegellijn is symmetrisch.
Voorbeeld
Een hartje vouwt langs eenlijn omhoog en omlaag
Regel

Spiegellijnen tellen

Ongelijkzijdige driehoek 0, gelijkbenige driehoek 1, gelijkzijdige driehoek 3. Parallellogram 0, vlieger 1, rechthoek 2, ruit 2, vierkant 4. Een regelmatige veelhoek met n zijden heeft n spiegellijnen; een cirkel heeft er zoveel je wilt.
01301224
Voorbeeld
Regelmatige zeshoek: 6Vierkant: 4
64
Definitie

Letters, woorden, vlaggen, borden

A, M, T hebben een spiegellijn omhoog en omlaag, B, C, D, E een dwarse, H, I, O, X allebei. Een woord heeft er een als de letters ook spiegelen. Bij vlaggen en borden moeten ook de kleuren en plaatjes kloppen.
Voorbeeld
MOM: 1 spiegellijnH en O: 2
Bijzonder geval

Elke richting, door het midden

Een spiegellijn gaat door het midden van de vorm, in elke richting. Draai de vorm en zijn spiegellijnen draaien mee. Een spiegellijn kan schuin lopen: een diagonaal.
Voorbeeld
Een vierkant heeft er 4: omhoog en omlaag,dwars en 2 diagonalen
Regel

Een figuur afmaken

Geef elk gekleurd vakje een partner op dezelfde afstand aan de andere kant van de lijn, met dezelfde kleur. Bij een diagonale lijn wisselen rij en kolom.
Voorbeeld
Lijn tussen kolom 4 en 5:kolom 3 gaat naar kolom 6
12345678
Regel

Vouwen en knippen

Elke vouw is een spiegellijn, dus een knip wordt door elke vouw herhaald: één vouw geeft 2 gaten, twee vouwen 4, drie vouwen 8. Een knip op een vouwlijn groeit vast aan zijn spiegelbeeld tot één groter gat.
Voorbeeld
2 vouwen, één knip ver vande vouwen: 4 gaten
Definitie

Draaisymmetrie en orde

Een vorm heeft draaisymmetrie als hij na een draaiing van minder dan een hele draaiing op zichzelf past. De orde is hoe vaak hij in één hele draaiing past (de hele draaiing telt mee). Orde 1: alleen de hele draaiing past.
1234
Voorbeeld
Een vierkant past 4 keer:orde 4
Regel

De draaihoek

De kleinste draaiing is 360° ÷ de orde, en de orde is 360° ÷ de kleinste draaiing. Alle draaiingen die passen zijn veelvouden van de kleinste draaiing.
72°
Voorbeeld
Orde 5 → °Kleinste draaiing 40°: orde 9
72°40°
Bijzonder geval

Draaien zonder spiegellijn

Een windmolentje, de letters N, S, Z en een parallellogram draaien op zichzelf maar hebben geen spiegellijn. Een bloem heeft beide: evenveel spiegellijnen als bloemblaadjes.
005
Voorbeeld
Parallellogram: 0 spiegellijnen,orde 2
180°
Regel

Beide soorten samen

Een regelmatige veelhoek met n zijden heeft n spiegellijnen en orde n. Een vorm met k spiegellijnen (k is 1 of meer) past k keer op zichzelf: orde k. Rechthoek en ruit: 2 en 2, vierkant: 4 en 4.
524
Voorbeeld
Regelmatige vijfhoek: 5 spiegellijnen,orde 5
Definitie

Vormen sorteren

Een Carroll-diagram sorteert vormen met twee vragen: heeft het een spiegellijn, en draait het op zichzelf (orde 2 of meer)? Dat geeft vier vakken.
Voorbeeld
Gelijkbenige driehoek: spiegellijn,draait niet (orde 1)
Tip

Woorden ondersteboven

Draai een woord een halve slag (een halve draaiing): het kan hetzelfde lezen. Letters die een halve draaiing overleven: H, I, N, O, S, X, Z. Kijk ook naar de volgorde van de letters.
Voorbeeld
NOON een halve slag gedraaidis nog steeds NOON
Tip

Symmetrievlakken

Een ruimtefiguur heeft symmetrievlakken in plaats van spiegellijnen: een balk met verschillende ribben heeft er 3, een kubus 9, een prisma met een regelmatig grondvlak van n zijden (zie 3D-figuren).
Voorbeeld
Kubus: 9 vlakkenBalk: 3 vlakken
Tip

Waar verder

Spiegelen en draaien op een assenstelsel staat bij Transformaties. De symmetrie van één genoemde vorm (ruit, vlieger, trapezium …) staat bij Driehoeken en Vierhoeken.
Voorbeeld
Spiegelen in een rooster: zieTransformaties

Oefenen

Hoeveel spiegellijnen heeft een regelmatige zeshoek en wat is zijn orde van draaisymmetrie? Makkelijk
Toon de oplossing
Een regelmatige veelhoek met 6 zijden heeft 6 spiegellijnen
6
Hij past 6 keer op zichzelf in een hele draaiing: orde 6
60°
Antwoord → 6 spiegellijnen, orde 6
Bij een regelmatige veelhoek zijn beide getallen gelijk aan het aantal zijden.
Welke van de letters A, F, M, R heeft een spiegellijn omhoog en omlaag? Makkelijk
Toon de oplossing
Vouw elke letter langs een lijn omhoog en omlaag
A: de linkerhelft past op de rechterhelft
M: net zo
F en R: de helften passen niet
Antwoord → A en M
Test met een vouw, niet op gevoel.
Een windmolentje heeft 5 bladen. Wat is zijn orde, zijn kleinste draaiing en hoeveel spiegellijnen heeft het? Middel
Toon de oplossing
Het past 5 keer in een hele draaiing: orde 5
Kleinste draaiing → °
72°
Gebogen bladen zijn in een spiegel niet hetzelfde: geen spiegellijn
Antwoord → orde 5, 72°, geen spiegellijn
Draaien heeft geen spiegellijn nodig.
Een vierkant papier wordt twee keer doormidden gevouwen. Binnen in het gevouwen papier wordt één kleine cirkel geknipt, niet op de vouwen. Hoeveel gaten zijn er als je het openvouwt? Middel
Toon de oplossing
De eerste vouw verdubbelt de knip: 2 gaten
De tweede vouw verdubbelt weer →
Antwoord → 4 gaten
Tel de vouwen niet op: elke vouw verdubbelt.
De kleinste draaiing waarbij een vorm op zichzelf past is 40°. Wat is zijn orde? Hoeveel spiegellijnen kan hij hebben? Moeilijk
Toon de oplossing
Orde →
Met k spiegellijnen is de orde k, dus 9 spiegellijnen kan (een bloem met 9 bloemblaadjes)
Een windmolentje met 9 bladen draait net zo zonder spiegellijn
Antwoord → orde 9; 9 of 0 spiegellijnen
De draaiing geeft de orde, niet de spiegellijnen.
Op een rooster van 8 bij 8 loopt de spiegellijn omhoog en omlaag, tussen kolom 4 en kolom 5. Een vakje in kolom 2 is gekleurd. In welke kolom staat het spiegelbeeld? Als er links 7 vakjes gekleurd zijn, hoeveel vakjes heeft het afgemaakte patroon? Moeilijk
12345678
Toon de oplossing
Kolom 1 tot 8: partners samen 9
Kolom , in dezelfde rij
7 vakjes en hun 7 spiegelbeelden →
Antwoord → kolom 7, 14 vakjes
Tel de spiegelbeelden mee.
Bent u docent?

Geef live lessen met deze applicaties aan uw hele klas. Probeer het gratis: de eerste één maand.

Gratis proberen

Past bij deze leerjaren

IB (MYP, Diploma): PYP, MYP 1, MYP 2, MYP 3, MYP 4, MYP 5

Cambridge International: Primary, stage 4, Primary, stage 5, Primary, stage 6, Lower Secondary, stage 7, Lower Secondary, stage 8, Lower Secondary, stage 9

Nederland: Groep 5, Groep 6, Groep 7, Groep 8, Klas 1, Vmbo basis (klas 3-4), Vmbo kader (klas 3-4), Vmbo gemengd/theoretisch (klas 3-4), Vwo · Wiskunde C

Turkije (MEB): Klas 3, Klas 4, Klas 5, Klas 6, Klas 7, Klas 8

Engeland (GCSE, A Level): Year 4, Year 5, Year 6, Year 7, Year 8, Year 9

VS (Common Core): Grade 4, Grade 6, Grade 7, Grade 5, Grade 8

Wat de applicaties bij dit onderwerp leren 7 applicaties

Spiegellijnen: vouw een vorm op zichzelf

  • Een lijn toetsen met een vouw: een spiegellijn
  • De spiegellijnen van driehoeken, vierhoeken en veelhoeken tellen
  • De spiegellijnen van letters en plaatjes vinden
  • Zeggen wat een symmetrievlak van een lichaam is

Symmetrische patronen op een rooster

  • Een spiegellijn zien als partners: gelijke kleur, gelijke afstand
  • Een patroon afmaken rond een spiegellijn
  • Een diagonale lijn, twee spiegellijnen en draaiingen gebruiken
  • Een eigen patroon maken en zijn spiegellijnen en orde tellen

Papier vouwen en knippen

  • Weten dat elke vouw een spiegellijn is
  • De gaten voorspellen na het uitvouwen: 2, 4, 8
  • Vinden waar geknipt moet worden voor een patroon

Draaisymmetrie: orde en draaihoek

  • Een kopie van een vorm draaien om te zien wanneer hij past
  • De orde van draaisymmetrie kennen
  • De kleinste draaiing vinden met 360° ÷ de orde
  • Draaisymmetrie zonder spiegellijn kennen

Symmetrie van vormen: sorteer op spiegellijnen en draaiing

  • De spiegellijnen en orde van bijzondere driehoeken en vierhoeken kennen
  • Vormen sorteren in een Carroll-diagram
  • Weten dat een regelmatige veelhoek n spiegellijnen en orde n heeft
  • Een figuur draaien om een punt op een rooster

Symmetrie in het dagelijks leven

  • De spiegellijnen van letters en woorden vinden
  • Weten dat vlaggen en verkeersborden aan beide kanten moeten kloppen
  • De spiegellijnen en draaiingen van een molen en bloem tellen

Symmetriepuzzels

  • Een patroon afmaken rond een spiegellijn, halve of kwartslag
  • Het ene vakje vinden dat de symmetrie verbreekt
  • Alle symmetrieën van een vierkant gebruiken in een patroon