Interactive Lessons

Kaarten, routes en standpunten

Lesnotities

Definitie

Links, rechts en rechtdoor hangen af van de kant waar je naar kijkt

Rechtdoor is de kant waar je naar kijkt. Rechtsaf is een kwartslag (90°) met de klok mee, linksaf is een kwartslag tegen de klok in. Links en rechts veranderen als je je omdraait, maar noord, oost, zuid en west veranderen nooit.
NESW90°
Voorbeeld
Kijk je naar N en sla je rechtsaf: N + 90° → OKijk je naar Z en sla je rechtsaf: Z + 90° → WKijk je naar O en sla je linksaf: O − 90° → N
Regel

Een route beschrijven: stukken rechtdoor en afslagen

Begin bij A en zeg wat de wandelaar doet: ga een paar blokken rechtdoor, sla links of rechts af, ga weer rechtdoor. Tel de blokken van elk stuk. Een afslag verandert alleen de kant waar de wandelaar naar kijkt. De wandelaar verplaatst zich alleen als hij rechtdoor gaat.
ABCDEF123412AB
Voorbeeld
Begin bij A3 en kijk naar oost.Ga 2 blokken rechtdoor. Sla rechtsaf. Ga 1 blok rechtdoor. Sla linksaf. Ga 3 blokken rechtdoor. blokken. De wandelaar eindigt bij F4.
Regel

Een route volgen: na elke afslag kijkt de wandelaar naar een andere kant

Loop de woorden een voor een na op de plattegrond. Schrijf na elk stuk het kruispunt op waar de wandelaar is. Een kruispunt noem je eerst met de letter en dan met het cijfer, zoals C3. Vraag je na elke afslag af: naar welke kant kijkt de wandelaar nu?
ABCDEF1234AB
Voorbeeld
Start A3, kijkend naar O. 2 blokken: C3.Rechtsaf: kijkend naar Z. 1 blok: C4.Linksaf: kijkend naar O. 3 blokken: F4.
Let op!

Links en rechts verwisseld: een andere plek

Als je links en rechts door elkaar haalt, komt de wandelaar op een andere plek. Hetzelfde aantal blokken met verwisselde afslagen is een andere route. Stel je voor dat je de wandelaar bent: welke hand wijst naar de kant die je wilt?
ABCDEF1234A
Voorbeeld
Rechts, dan links: 2 blokken, rechtsaf, 1 blok, linksaf, 3 blokken → F4.Verwisseld, links dan rechts: 2 blokken, linksaf, 1 blok, rechtsaf, 3 blokken → F2.
Regel

Tel de blokken en gebruik dan de schaal

Tel eerst de blokken van de route. De schaal van de kaart vertelt hoe lang een blok in het echt is. De lengte van de route is het aantal blokken maal de lengte van een blok.
Voorbeeld
De route van A3 naar F4 heeft blokken.Een blok is 100 m., dat is 0,6 km.
Regel

De kortste route heeft de minste blokken

Tel om de kortste route te vinden de blokken van elke route en vergelijk ze. Afgesloten straten en een rivier met maar een paar bruggen maken sommige routes langer. Het aantal blokken beslist, niet hoe de route eruitziet.
ABCDEFG12345AB
Voorbeeld
Route S (oranje): 10 blokken.Route F (blauw): 12 blokken. → route S is 2 blokken korter.
Let op!

De route met de minste afslagen is niet altijd de kortste

Een route met weinig afslagen vertel je makkelijk, maar hij kan langer zijn. Een korte route kan veel afslagen nodig hebben. Moet je de kortste route kiezen, tel dan blokken en geen afslagen.
ABCDEFG1234512345AB
Voorbeeld
Route S: 10 blokken en 5 afslagen.Route F: 12 blokken en 2 afslagen.F heeft afslagen minder, maar is blokken langer.
Regel

Een wandelaar stopt bij een afgesloten straat, een rivier zonder brug en de rand van de kaart

Een afgesloten straat heeft een rood balkje: de wandelaar mag niet verder. Een rivier kun je alleen oversteken op een brug. Bij de rand van de kaart is er niets meer. Als een stap niet kan, blijft de wandelaar staan en moet de route veranderd worden.
ABCDEFG12345
Voorbeeld
Op A1 kijkend naar O: de straat naar B1 is afgesloten. De wandelaar blijft op A1.Op D1 kijkend naar O: daar is een brug. De wandelaar gaat verder naar E1.Op D3 kijkend naar O: geen brug in rij 3. De wandelaar stopt.
Tip

Een route vertellen met herkenningspunten

Je kunt een route vertellen met herkenningspunten: zeg bij de kerk, de school of het park waar je moet afslaan. Dan hoef je geen blokken te tellen. Een goed herkenningspunt staat op een hoek of langs de weg en is makkelijk te herkennen.
ABCDEF1234AB
Voorbeeld
Ga rechtdoor tot de school.Sla rechtsaf en ga rechtdoor tot de kerk.Sla linksaf en ga rechtdoor, langs het park, tot B.
Definitie

De vier windrichtingen: noord, oost, zuid, west

Een kaart heeft vier hoofdwindrichtingen: noord (N), oost (O), zuid (Z) en west (W). Op de meeste kaarten is noord boven, oost rechts, zuid onder en west links. De kompasroos op een kaart laat ze zien.
NESW
Voorbeeld
Op onze verzonnen kaart van een land: Groningen ligt bovenaan, dus in het noorden.Maastricht ligt onderaan: in het zuiden.Arnhem ligt rechts van het midden: in het oosten.
Definitie

De acht windrichtingen

Tussen de vier hoofdwindrichtingen liggen er nog vier: noordoost (NO) tussen N en O, zuidoost (ZO), zuidwest (ZW) en noordwest (NW). Samen zijn het de acht windrichtingen. De letters op de schermen van de applicaties zijn de letters van deze pagina.
NNEESESSWWNW
Voorbeeld
NO ligt tussen N en O.ZW ligt tussen Z en W.Met de klok mee vanaf boven: N, NO, O, ZO, Z, ZW, W, NW.
Regel

De richting van B gezien vanuit A

Tel hoeveel blokken B oostelijk (of westelijk) en noordelijk (of zuidelijk) van A ligt. Evenveel blokken in beide richtingen geeft een diagonale richting. Zijn de aantallen verschillend, teken dan de lijn van A naar B en kies de windrichting van de roos waar de lijn het dichtst bij ligt.
NNEESESSWWNW76°
Voorbeeld
B ligt 3 blokken oostelijk en 3 blokken noordelijk van A: NO.B ligt 4 blokken oostelijk en 1 blok noordelijk van A: de lijn ligt ongeveer 76° van het noorden. Dat is van O en van NO, dus O.
Regel

Graden vanaf het noorden, met de klok mee

Je kunt een richting meten als een hoek vanaf het noorden, met de klok mee. Noord is 0°. Elke volgende windrichting op de roos is 45° verder. Een hele draai is 360°.
N0°NE45°E90°SE135°S180°SW225°W270°NW315°
Voorbeeld
N = 0°, NO = 45°, O = 90°, ZO = 135°Z = 180°, ZW = 225°, W = 270°, NW = 315° → van N naar ZO is 3 stappen. En .
Regel

De tegenovergestelde richting ligt een halve draai verder

De tegenovergestelde richting ligt recht tegenover op de roos: 4 stappen van 45° verder, dat is een halve draai van 180°. Noord en zuid zijn tegenovergesteld, oost en west ook, en de diagonale paren ook.
NNEESESSWWNW
Voorbeeld
NO ↔ ZW → N ↔ Z en O ↔ WZO ↔ NW
Regel

Een wind heet naar de plek waar hij vandaan komt

De naam van een wind zegt waar hij vandaan komt. De wind waait naar de tegenovergestelde richting. De pijl op een weerkaart laat zien waar de wind heen gaat, de naam vertelt waar hij vandaan komt.
NNEESESSWWNW
Voorbeeld
Een wind uit NO (noordoost) waait naar ZW (zuidwest): NO ↔ ZW.Een wind uit O (oost) waait naar W (west): O ↔ W.
Regel

Draaien: een kwartslag is 90°, een achtste slag is 45°

Tel de hoek erbij voor een draai met de klok mee en trek hem eraf voor een draai tegen de klok in. Ga in stappen van 45° rond de roos. Na 360° ben je terug bij het begin, dus trek 360° af als de som groter is dan 360°.
NNEESESSWWNW135°
Voorbeeld
Kijk je naar NW en draai je 135° met de klok mee: NW + 135° → O, want en .Kijk je naar ZO en draai je 45° tegen de klok in: ZO − 45° → O, want .
Regel

Een route met windrichtingen

Een route kun je opschrijven als stappen in windrichtingen: N 3 betekent 3 blokken naar het noorden. Een diagonale stap als NO 1 gaat tegelijk een blok naar het oosten en een blok naar het noorden. Wil je weten hoe ver je oostelijk bent, tel dan de stappen naar het oosten en trek de stappen naar het westen eraf.
ABCDEF12345AB
Voorbeeld
Start bij B5: N 3, O 2, NO 1. stappen. De wandelaar eindigt bij E1.Blokken oostelijk van de start → .
Definitie

Een kaart en zijn legenda

Een legenda vertelt wat elk symbool op een kaart betekent. Lees altijd eerst de legenda. Ook kleuren betekenen iets: blauw is water. Onze kaarten gebruiken acht symbolen: kerk, station, park (een boom), school, ziekenhuis, winkel, bibliotheek en bakkerij. De kaarten zijn onze eigen verzonnen modellen, geen echte plaatsen.
ABCDEFGH123456
Voorbeeld
Het symbool van een huisje met een kruis op het dak is de kerk.De blauwe vakjes zijn de rivier.Het boomsymbool is een park.
Regel

Lees eerst de legenda en zoek dan het symbool

Om een vraag over een kaart te beantwoorden: zoek het ding in de legenda, kijk naar zijn symbool en zoek dan hetzelfde symbool op de kaart. Wil je tellen, tel dan elk symbool van die soort. Tel geen symbool dat er een beetje op lijkt.
ABCDEFGH123456
Voorbeeld
Hoeveel parken staan er op de kaart?De legenda zegt: een boom is een park.De bomen staan in B4 en G5: 2 parken.
Definitie

Het raster: letters bovenaan, cijfers opzij

Een rasterkaart is verdeeld in vakjes. De letters bovenaan geven de kolommen een naam en de cijfers opzij de rijen. Elk vakje heeft een naam van een letter en een cijfer, zodat je een plaats kunt vinden zonder lange beschrijving.
ABCDEFGH123456
Voorbeeld
Het kerksymbool staat in kolom C, rij 2: het vakje is C2.De kaart heeft 8 kolommen en 6 rijen → vakjes.
Regel

Een vakaanduiding: eerst de letter, dan het cijfer

Schrijf eerst de letter van de kolom en dan het cijfer van de rij: C2 en nooit 2C. Om een vakje te vinden, ga je langs de bovenkant naar de letter, langs de zijkant naar het cijfer en kom je samen in het vakje.
Voorbeeld
De school staat in kolom F, rij 2: F2 (niet 2F).Het station staat in kolom E, rij 1: E1.De bakkerij staat in kolom H, rij 3: H3.
Let op!

Een vakje is geen punt waar lijnen elkaar kruisen

In een grafiek geeft een paar getallen als (3, 5) een punt aan waar twee lijnen elkaar kruisen. Op een rasterkaart geven een letter en een cijfer een heel vakje aan, een klein vierkantje. Het zijn twee verschillende manieren om een plaats te vinden, dus haal ze niet door elkaar.
Voorbeeld
(3, 5) is een punt op de lijnen van een grafiek.C2 is een heel vierkantje van de kaart.
Regel

Verplaatsen op het raster: naar rechts is de volgende letter, omlaag het volgende cijfer

Naar rechts gaan verandert de letter (A, B, C, D, ...). Omlaag gaan verandert het cijfer (1, 2, 3, ...). Ga eerst opzij en dan omlaag en noem het vakje waar je aankomt.
ABCDEFGH12345623
Voorbeeld
Start in B2. Ga 2 naar rechts en 3 omlaag.2 naar rechts: B → C → D, dus D2.3 omlaag: 2 → 3 → 4 → 5, dus D5.
Regel

De afstand in blokken: opzij plus omlaag

Om de afstand tussen twee vakjes te vinden, tel je de vakjes opzij en de vakjes omlaag en tel je ze op. Langs de straten kun je niet dwars door een blok, dus de afstand is opzij plus omlaag.
ABCDEFGH12345633
Voorbeeld
Van C2 naar F5:opzij C → F is 3, omlaag 2 → 5 is 3. blokken.
Regel

De schaal: van blokken naar meters

De schaal van een kaart vertelt hoe lang een blok in het echt is. Vermenigvuldig het aantal blokken met de lengte van een blok. Twee kaarten van dezelfde plek kunnen een andere schaal, een andere legenda of een ander raster hebben, dus ze kunnen er anders uitzien.
Voorbeeld
1 blok = 100 m → .1 blok = 250 m → , dat is 1,5 km.1 blok = 50 m → .
Definitie

Een plattegrond, een foto en een 3D-tekening laten dezelfde scène zien

Een plattegrond kijkt recht van boven naar beneden. Een foto kijkt vanaf een plek langs de grond. Een 3D-tekening laat de bovenkant en de zijkanten tegelijk zien. Ze laten dezelfde gebouwen op drie manieren zien, dus je kunt de ene gebruiken om de andere te controleren.
Voorbeeld
Op de plattegrond staan de hoogtes als cijfers: een muur is 1, een huis 2, een boom 2, een toren 3.Op de foto zie je hoge blokken als hoge vormen.De toren (3) lijkt hoger dan het huis (2) als beide even ver weg staan.
Definitie

Een foto hangt af van waar je staat en waar je naar kijkt

Twee dingen bepalen wat een foto laat zien: het standpunt (waar de fotograaf staat) en de richting van de camera. Een ander standpunt of een andere richting geeft een andere foto van dezelfde scène. Op een plattegrond is het standpunt een stip en de richting een wig.
1223221ABCDEFGH123456
Voorbeeld
Vanaf A3 kijkend naar O staat het huis D3 3 blokken voor je.Vanaf D5 kijkend naar N staat hetzelfde huis 2 blokken voor je.
Regel

Waar stond ik? Gebruik aanwijzingen

Zoek dingen in de foto die je op de plattegrond kunt terugvinden. Kijk wat er vooraan, links en rechts staat. Dichtbij lijken dingen groot en ver weg klein. Zet de camera op de plattegrond, kijk naar de foto die je dan krijgt en schuif tot hij op de gegeven foto lijkt.
Voorbeeld
Op de foto staat het huis vooraan en groot, met de toren erachter.Op de plattegrond staat de toren E3 achter het huis D3 in rij 3.Dus de fotograaf staat in rij 3, ten westen van het huis, en kijkt naar O.
Definitie

Een zichtlijn en de hoogtes van de blokken

Een zichtlijn is de rechte lijn van je oog naar wat je bekijkt. Je ogen zijn in onze scènes 1,5 hoog. Een blok dat hoger is dan je ogen (een huis, een boom, een toren) verbergt veel van wat erachter staat. Over een blok dat lager is dan je ogen (een muur) kun je heen kijken naar dingen die hoog zijn.
1223221ABCDEFGH123456
Voorbeeld
Hoogtes: muur 1, huis 2, boom 2, toren 3. Ogen: 1,5. → over een muur kijk je heen naar hoge dingen. → een huis is hoger dan je ogen.
Regel

Een blok verbergt wat erachter staat als de zichtlijn onder de bovenkant langs gaat

Kijk naar de zichtlijn op de plek waar hij een blok passeert. Is het blok daar hoger dan de lijn, dan wordt de lijn tegengehouden en is alles erachter op die lijn verborgen. Is de lijn hoger, dan gaat hij eroverheen. Gaat de lijn omhoog, naar iets dat hoger is dan je ogen, dan is de voorkant van het blok de laagste plek. Zo kun je een hoge toren achter een huis zien en een lage boom achter hetzelfde huis niet.
1223221ABCDEFGH123456
Voorbeeld
Oog op A3, huis D3 (hoogte 2) ervoor.De lijn naar de toren E3 (3) is bij het huis ongeveer 2,4 hoog → , dus de toren zie je.De lijn naar de boom F3 (2) is daar ongeveer 1,8 hoog → , dus de boom is verborgen.
1223221ABCDEFGH123456
Regel

Tel de vakjes die je kunt zien

Vanaf een plek zijn sommige vakjes te zien en andere verborgen achter blokken. Tel de vakjes die je ziet. Het vakje waarin je staat telt ook mee. De vakjes die je ziet en de verborgen vakjes zijn samen alle vakjes van de scène.
1223221ABCDEFGH123456
Voorbeeld
Vanaf A3 zie je 30 van de 48 vakjes.De gearceerde vakjes zijn verborgen: 18 vakjes..
Regel

Als ik jou kan zien, kun jij mij zien

Een zichtlijn gaat twee kanten op. Als niets ertussen hoger is dan de ogen, zien we elkaar. Staat er een huis tussen, dan ziet de een de ander niet. Een spiegel werkt hetzelfde: de lijn gaat erin en komt er op dezelfde plek weer uit.
1223221ABCDEFGH123456
Voorbeeld
A3 en G3: het huis D3 (2) staat ertussen: niemand ziet de ander.A3 en H1: er staat niets hoger dan 1,5 tussen: ze zien elkaar.
1223221ABCDEFGH123456
Regel

Perspectief: wat ver weg is, lijkt kleiner

In een foto of een tekening in perspectief lijken dingen die ver weg zijn kleiner. Iets dat twee keer zo ver weg is, lijkt ongeveer half zo groot. De evenwijdige randen van een straat lijken ver weg samen te komen. Een doos van voren toont een vlak, een doos vanaf een hoek toont twee vlakken, en het vlak aan de zijkant lijkt smaller.
Voorbeeld
Een persoon op 4 blokken afstand is 2 keer zo ver als een persoon op 2 blokken → .Dus de persoon die verder weg staat lijkt ongeveer keer zo groot: half zo groot.
Regel

Past de foto bij de plattegrond?

Controleer drie dingen: wat er voor de camera staat, wat er links en rechts staat, en wat dichterbij (groter) en wat verder weg (kleiner) is. De fotograaf staat op land (gras of de brug), nooit in het water of in een huis.
Voorbeeld
Plattegrond: de camera staat op A3 en kijkt naar O. Het huis D3 staat 3 blokken voor de camera, de toren E3 4 blokken.Een foto met de toren vóór het huis past niet: het huis is dichterbij.Vanaf D3 wordt geen foto genomen: daar staat een huis.
Definitie

Een schaduw wijst van de zon af

Een schaduw is de plek waar een voorwerp het licht van de zon tegenhoudt. De schaduw wijst altijd van de zon af, naar de tegenovergestelde richting. De zon in de applicaties is een eenvoudig model, nauwkeurig tot ongeveer 1 graad: het is niet de echte zon van vandaag. De tijden zijn zonnetijden: om 12:00 staat de zon in het zuiden.
NNEESESSWWNW
Voorbeeld
De zon staat in het zuiden (Z): de schaduw wijst naar het noorden (N), want Z ↔ N.De zon staat in het oosten (O): de schaduw wijst naar het westen (W), want O ↔ W.
NNEESESSWWNW
Regel

Hoe hoger de zon, hoe korter de schaduw

De zonnehoogte is de hoek van de zon boven de horizon. Een hoge zon maakt een korte schaduw en een lage zon een lange. Bij 45° is de schaduw even lang als de paal. De schaduw is de hoogte van de paal maal een getal dat alleen van de hoek van de zon afhangt.
60°2 m1.2 m45°2 m2 m30°2 m3.5 m
Voorbeeld
Zon 60°: de schaduw is 0,58 keer de paal → .Zon 45° → .Zon 30° → .
Regel

Lange schaduwen ’s ochtends en ’s avonds, korte rond de middag

De zon staat ’s ochtends en ’s avonds laag, dus de schaduwen zijn lang. Rond het middaguur staat de zon het hoogst, dus is de schaduw het kortst. De schaduw om 9:00 is even lang als die om 15:00, want de zon staat even hoog. Om twaalf uur ’s middags staat de zon in Nederland in het zuiden en wijst de schaduw naar het noorden.
Voorbeeld
21 juni, Delft, een paal van 2 m:7:00: de zon staat 27° hoog, de schaduw is 3,9 m.9:00: de zon staat 45° hoog, de schaduw is 2 m.12:00: de zon staat 61° hoog, de schaduw is 1,1 m.
Regel

In de winter staat de zon lager dan in de zomer

Om twaalf uur staat de zon het laagst op 21 december en het hoogst op 21 juni. Dus is de schaduw rond de middag het langst in de winter en het kortst in de zomer. Hoe dichter bij de evenaar, hoe hoger de zon: in Ankara (40° N) staat de zon hoger dan in Delft (52° N).
15°2 m7.7 m38°2 m2.6 m61°2 m1.1 m
Voorbeeld
Delft, twaalf uur, een paal van 2 m:21 december: 15° → 7,7 m. 21 maart: 38° → 2,6 m. 21 juni: 61° → 1,1 m. → de schaduw van december is ongeveer 7 keer zo lang.Ankara, 21 juni: 73° → 0,6 m.
Regel

Een boom meten met een stok en twee schaduwen

Op hetzelfde moment staat de zon voor alles even hoog. Dus een boom en een stok hebben schaduwen in dezelfde verhouding. Meet beide schaduwen. Deel de schaduw van de boom door de schaduw van de stok: zo vaak is de boom zo hoog als de stok.
34°8 m12 m1 m1.5 m
Voorbeeld
Stok: 1 m, schaduw 1,5 m. Boom: schaduw 12 m. → de boom is 8 keer zo hoog als de stok..
Let op!

Een schaduw is niet het langst rond de middag

Rond het middaguur staat de zon het hoogst, dus is de schaduw het kortst. De langste schaduwen zijn ’s ochtends, ’s avonds en in de winter. Een hogere paal geeft op hetzelfde moment een langere schaduw, maar de verhouding blijft gelijk.
Voorbeeld
21 juni, Delft, een paal van 2 m: 12:00 → 1,1 m en 7:00 → 3,9 m. → de schaduw in de ochtend is 2,8 m langer dan om twaalf uur.
Definitie

Horizontale, verticale en diagonale lijnen

Een horizontale lijn ligt vlak, zoals het water in een glas. Een verticale lijn gaat recht omhoog en omlaag, zoals een schietlood. Een lijn die niet horizontaal en niet verticaal is, is diagonaal (schuin).
ADCB
Voorbeeld
In het vierkant ABCD: AB is horizontaal, BC is verticaal en AC is diagonaal.Het water in een glas is horizontaal, een schietlood is verticaal en een ladder tegen een muur is diagonaal.
Definitie

Woorden voor plaatsen: boven, onder, rond, recht, schuin, midden

Zes woorden zeggen waar iets is of hoe het staat: boven (hoger dan iets), onder (lager dan iets), rond (aan alle kanten), recht (niet gebogen en niet schuin), schuin (niet recht) en midden (even ver van de randen). In de applicaties typ je deze woorden in het Nederlands.
Voorbeeld
De vogel zit boven de boom. De wortels zitten onder de grond.Het hek staat rond de tuin. De vlaggenmast staat recht.De toren van Pisa staat schuin. De bal ligt in het midden van het veld.
Regel

De diagonalen van een veelhoek

Een diagonaal van een veelhoek verbindt twee hoekpunten die geen buren zijn. Vanuit elk hoekpunt kun je een diagonaal trekken naar elk hoekpunt behalve naar zichzelf en zijn twee buren: n − 3 diagonalen. Elke diagonaal wordt vanaf allebei de uiteinden geteld, dus deel door 2. Het woord diagonaal heeft twee betekenissen: een schuine lijn, en een lijn tussen twee hoekpunten van een veelhoek.
Voorbeeld
Een vijfhoek heeft 5 hoekpunten. Vanuit elk hoekpunt → diagonalen., en elke diagonaal wordt twee keer geteld → .Vierhoek 2, vijfhoek 5, zeshoek 9.
Regel

Loodrechte en evenwijdige lijnen

Twee lijnen zijn loodrecht als ze een rechte hoek van 90° maken. Een horizontale lijn en een verticale lijn staan loodrecht op elkaar. Twee lijnen zijn evenwijdig als ze altijd dezelfde afstand houden en elkaar nooit ontmoeten.
Voorbeeld
De boven- en onderkant van een rechthoek zijn evenwijdig.Een zijkant en de bovenkant komen samen in een hoek van 90°: ze staan loodrecht op elkaar.

Oefenen

Een wandelaar begint bij A3 en kijkt naar het oosten. Hij gaat 2 blokken rechtdoor, slaat rechtsaf en gaat 1 blok rechtdoor. Op welk kruispunt stopt hij? Makkelijk
ABCDEF1234A
Toon de oplossing
2 blokken oostwaarts vanaf A3 is C3.
Rechtsaf als je naar O kijkt, geeft kijken naar Z: O + 90° → Z.
1 blok zuidwaarts vanaf C3 is C4.
C4
Controle → blokken, en C4 ligt 2 kolommen en 1 rij van A3.
B ligt 5 blokken westelijk en 5 blokken zuidelijk van A. In welke richting ligt B gezien vanuit A? Schrijf de letters van de windrichting. Makkelijk
NNEESESSWWNW
Toon de oplossing
De aantallen blokken zijn gelijk: 5 en 5. De richting is dus een diagonale.
West en zuid samen zijn zuidwest.
ZW
Controle → ZW ligt tussen Z en W: ZW = 225° vanaf het noorden.
In welk vakje staat de school? Schrijf eerst de letter. Makkelijk
ABCDEFGH123456
Toon de oplossing
Het symbool van de school (een huisje met een rood dak) heeft een blauwe rand.
De kolom bovenaan is F. De rij opzij is 2.
Eerst de letter, dan het cijfer: F2.
F2
Controle → F2 is niet 2F: de letter gaat voorop.
Je ogen zijn 1,5 hoog. Een muur is 1 hoog, een huis 2, een boom 2 en een toren 3. Welke blokken zijn hoger dan je ogen, zodat je er niet overheen kunt kijken? Makkelijk
Toon de oplossing
Over een blok dat hoger is dan je ogen kun je niet heen kijken: hoger dan 1,5.
De muur is 1 → , dus je kijkt erover heen.
Het huis (2), de boom (2) en de toren (3) zijn hoger dan 1,5.
Het huis, de boom en de toren
Controle → en , maar .
Een paal is 2 m hoog. Zijn schaduw is 1,5 keer zo lang als de paal. Hoe lang is de schaduw? Makkelijk
34°2 m3 m
Toon de oplossing
De schaduw is 1,5 keer de hoogte van de paal.
.
3 m
Controle → .
Welk woord past: horizontaal, verticaal of diagonaal? (a) Het water in een glas. (b) Een schietlood. (c) Een ladder tegen een muur. Makkelijk
Toon de oplossing
Het water in een glas ligt vlak: horizontaal.
Een schietlood hangt recht omlaag: verticaal.
Een ladder staat schuin: hij is niet horizontaal en niet verticaal, dus diagonaal.
(a) horizontaal, (b) verticaal, (c) diagonaal
Controle → een horizontale en een verticale lijn staan loodrecht op elkaar: 90°.
Een wandelaar gaat 2 blokken, slaat rechtsaf, gaat 1 blok, slaat linksaf en gaat 3 blokken. Een blok is 250 m. Hoe lang is de route in meters en in kilometers? Middel
Toon de oplossing
blokken.
.
.
Controle → blokken.
Je kijkt naar noordwest (NW) en draait 135° met de klok mee. Naar welke richting kijk je nu? Schrijf de letters van de windrichting. Middel
NNEESESSWWNW135°
Toon de oplossing
NW = 315° vanaf het noorden.
.
, en O = 90°.
O
Controle → 135° is 3 stappen van 45°: NW + 135° → O gaat langs N, NO, O.
Begin in vakje B2. Ga 2 vakjes naar rechts en 3 vakjes omlaag. Welk vakje bereik je en hoeveel blokken heb je verplaatst? Middel
ABCDEFGH12345623
Toon de oplossing
Naar rechts verandert de letter: B → C → D, dus D2.
Omlaag verandert het cijfer: 2 → 3 → 4 → 5, dus D5.
Blokken → .
D5, 5 blokken
Controle → vanaf D5 terug: 3 omhoog en 2 naar links is B2.
Je staat op A3 met je ogen op 1,5 hoogte. Een huis van hoogte 2 staat op D3. Zie je de toren op E3 (hoogte 3)? Zie je de boom op F3 (hoogte 2)? Middel
1223221ABCDEFGH1234561223221ABCDEFGH123456
Toon de oplossing
Bij de voorkant van het huis is de lijn naar de toren ongeveer 2,4 hoog → , dus de lijn gaat over het huis.
De lijn naar de boom is daar ongeveer 1,8 hoog → , dus het huis verbergt de boom.
De toren zie je; de boom is verborgen.
Controle → de toren is 3 hoog en de boom 2; het verdere en hogere doel krijgt de hogere lijn.
De schaduw van een paal van 2 m is om twaalf uur in Delft 7,7 m op 21 december en 1,1 m op 21 juni. Hoeveel keer zo lang is de schaduw in december ongeveer? Middel
Toon de oplossing
Deel de lange schaduw door de korte.
.
Ongeveer 7 keer
Controle → . De zon staat in de winter laag, dus de schaduw is lang.
Hoeveel diagonalen heeft een zeshoek? Middel
Toon de oplossing
Een zeshoek heeft 6 hoekpunten.
Vanuit elk hoekpunt → diagonalen.
, en elke diagonaal wordt twee keer geteld → .
9 diagonalen
Controle → tel de gestippelde lijnen in de tekening: 9.
Twee routes leiden van A1 naar G3. Route S heeft 10 blokken en 5 afslagen. Route F heeft 12 blokken en 2 afslagen. Hoeveel blokken langer is F, hoeveel afslagen minder heeft F, en welke route is de kortste? Moeilijk
ABCDEFG1234512345AB
Toon de oplossing
→ F is 2 blokken langer.
→ F heeft 3 afslagen minder.
De kortste route heeft de minste blokken → , dus S.
F is 2 blokken langer en heeft 3 afslagen minder; S is de kortste.
Controle → de minste afslagen is niet de kortste route: F heeft minder afslagen, S heeft minder blokken.
Een wandelaar begint bij B5 en gaat O 2, N 2, NW 1. Op welk kruispunt eindigt hij? Hoeveel blokken oostelijk van de start is hij? Moeilijk
ABCDEF12345AB
Toon de oplossing
O 2: B5 → D5. N 2: D5 → D3.
NW 1: een blok naar het westen en een blok naar het noorden, dus D3 → C2.
Stappen oost: 2. Stappen west: 1. .
C2, 1 blok oostelijk van de start
Controle → van B naar C is een kolom naar rechts: 1 blok oostelijk.
Een wind komt uit het zuidwesten (ZW). Een vlieger vliegt de kant waar de wind heen waait. Dan draait hij 45° tegen de klok in. In welke richting vliegt hij nu? Schrijf de letters van de windrichting. Moeilijk
NNEESESSWWNW
Toon de oplossing
Een wind uit ZW waait naar de tegenovergestelde richting: ZW ↔ NO.
NO = 45°.
Draai 45° tegen de klok in → , en N = 0°.
N
Controle → NO − 45° → N: een stap tegen de klok in vanaf NO is N.
Op de kaart is 1 blok 100 m. Hoe ver is het langs de straten van de kerk (C2) naar de bibliotheek (F6)? Geef de blokken en de meters. Moeilijk
ABCDEFGH12345634
Toon de oplossing
Opzij van C naar F: 3 vakjes. Omlaag van 2 naar 6: 4 vakjes.
blokken.
.
7 blokken, 700 m
Controle → blokken.
Op hetzelfde moment heeft een stok van 1 m een schaduw van 1,5 m en een boom een schaduw van 9 m. Hoe hoog is de boom? Moeilijk
34°6 m9 m1 m1.5 m
Toon de oplossing
Deel de schaduw van de boom door de schaduw van de stok → .
De boom is 6 keer zo hoog als de stok.
.
6 m
Controle → → de schaduwen hebben dezelfde verhouding als de hoogtes.
Twee mensen hebben hun ogen op 1,5 hoogte. De een staat op A3. Op D3 staat een huis van 2. Kunnen de persoon op A3 en een persoon op G3 elkaar zien? En een persoon op H1? Moeilijk
1223221ABCDEFGH1234561223221ABCDEFGH123456
Toon de oplossing
Een zichtlijn gaat twee kanten op, dus het is genoeg om een kant te controleren.
A3 en G3: het huis op D3 ligt op de lijn en 2 is hoger dan 1,5, dus ze zien elkaar niet.
A3 en H1: er ligt geen blok hoger dan 1,5 op de lijn, dus ze zien elkaar.
A3 en G3: nee. A3 en H1: ja.
Controle → als ik jou kan zien, kun jij mij zien: het antwoord is hetzelfde vanaf G3 of H1 naar A3.
Bent u docent?

Geef live lessen met deze applicaties aan uw hele klas. Probeer het gratis: de eerste één maand.

Gratis proberen

Past bij deze leerjaren

IB (MYP, Diploma): PYP, MYP 1, MYP 2, MYP 3

Cambridge International: Primary, stage 4, Primary, stage 5, Primary, stage 6, Lower Secondary, stage 7, Lower Secondary, stage 8

Nederland: Groep 5, Groep 6, Groep 7, Groep 8, Vmbo basis (klas 3-4), Vmbo kader (klas 3-4), Vmbo gemengd/theoretisch (klas 3-4), Klas 1

Turkije (MEB): Klas 3, Klas 4, Klas 5, Klas 6

Engeland (GCSE, A Level): Year 4, Year 5, Year 6, Year 7, Year 8

VS (Common Core): Grade 3, Grade 4, Grade 5, Grade 6, Grade 7

Wat de applicaties bij dit onderwerp leren 6 applicaties

De route beschrijven: links, rechts, rechtdoor, noord, oost

  • Een route van A naar B beschrijven in delen
  • Een route volgen en weten dat links en rechts afhangen van de kijkrichting
  • De kortste route vinden door blokken te tellen
  • Een bewegwijzering op een kruispunt lezen

De kaart lezen: de legenda en de vakaanduidingen

  • De legenda van een kaart lezen en symbolen tellen
  • Een vakje benoemen met de letter eerst, zoals C2
  • Bewegen op het rooster en de blokken tussen twee vakjes tellen
  • De schaal gebruiken: 6 blokken van 100 m is 600 m

De kompasroos: N, NO, O, ZO, Z, ZW, W, NW

  • De vier en acht windrichtingen van de kompasroos benoemen
  • De richting van B gezien vanuit A vinden
  • Weten dat een wind genoemd wordt naar waar hij vandaan komt
  • Een route volgen in kompaswoorden

Waar stond ik? Standpunten, zichtlijnen en perspectief

  • Vinden waar een foto is genomen met een plattegrond
  • Zeggen welke vakjes vanaf een plek zichtbaar of verborgen zijn
  • Weten dat een blok verbergt wat erachter ligt onder zijn top
  • Weten dat verre dingen in perspectief kleiner lijken

De zon en de schaduw: waarom lang 's ochtends en kort 's middags

  • Weten dat een schaduw van de zon af wijst en 's middags het kortst is
  • De zonshoogte gebruiken om een schaduwlengte te vinden
  • Weten dat de zon in de winter lager staat dan in de zomer
  • De hoogte van een boom meten met een stok en twee schaduwen

Horizontaal, verticaal, diagonaal: de woorden voor lijnen en plaatsen

  • Lijnen benoemen als horizontaal, verticaal of diagonaal
  • De woorden boven, onder, rond, recht, schuin gebruiken
  • De diagonalen van een veelhoek tellen
  • Evenwijdige en loodrechte lijnen onderscheiden