Simetri: simetri eksenleri ve dönme
Ders notları
Tanım
Simetri ekseni (simetri doğrusu) bir şekli iki yarıma ayırır; katlayınca yarımlar tam üst üste gelir. Simetri ekseni olan şekil simetriktir.
Örnek
Kalp dikey birçizgiden katlanır
Kural
Simetri eksenlerini sayma
Çeşitkenar üçgen 0, ikizkenar üçgen 1, eşkenar üçgen 3. Paralelkenar 0, deltoid 1, dikdörtgen 2, eşkenar dörtgen 2, kare 4. n kenarlı düzgün çokgenin n simetri ekseni vardır; dairenin istediğin kadar.
Örnek
Düzgün altıgen: 6Kare: 4
Tanım
Harf, sözcük, bayrak, işaret
A, M, T'nin dikey, B, C, D, E'nin yatay, H, I, O, X'in ikisi de simetri ekseni var. Harfler de yansıyorsa sözcüğün de olur. Bayrak ve işaretlerde renkler ve resimler de uymalı.
Örnek
MOM: 1 simetri ekseniH ve O: 2
Uç durum
Her yön, ortadan geçer
Simetri ekseni şeklin ortasından geçer, her yönde olabilir. Şekli döndürürsen simetri eksenleri de döner. Eksen eğik olabilir: çapraz.
Örnek
Karenin 4 ekseni var: dikey,yatay ve 2 çapraz
Kural
Şekli tamamlama
Boyalı her kareye çizginin öbür yanında aynı uzaklıkta, aynı renkte bir eş ver. Çapraz çizgide satır ile sütun yer değiştirir.
Örnek
Çizgi 4. ve 5. sütun arasında:3. sütun 6. sütuna gider
Kural
Katla ve kes
Her kat bir simetri eksenidir, bu yüzden kesik her katta tekrarlanır: bir kat 2 delik, iki kat 4, üç kat 8 verir. Katlama çizgisindeki kesik yansımasıyla birleşip tek büyük delik olur.
Örnek
2 kat, katlardan uzaktabir kesik: 4 delik
Tanım
Dönme simetrisi ve mertebe
Bir şekil, tam turdan az bir dönmeden sonra kendi üstüne oturuyorsa dönme simetrisi vardır. Mertebe, tam turda kaç kez oturduğudur (tam tur da sayılır). Mertebe 1: yalnızca tam tur oturur.
Örnek
Kare 4 kez oturur:mertebe 4
Kural
Dönme açısı
En küçük dönme 360° ÷ mertebe, mertebe de 360° ÷ en küçük dönmedir. Oturan tüm dönmeler en küçük dönmenin katlarıdır.
Örnek
Mertebe 5 → °En küçük dönme 40°: mertebe 9
Uç durum
Simetri ekseni olmadan dönme
Rüzgârgülü, N, S, Z harfleri ve paralelkenar kendi üstüne döner ama simetri ekseni yoktur. Çiçeğin ikisi de var: taç yaprağı kadar simetri ekseni.
Örnek
Paralelkenar: 0 simetri ekseni,mertebe 2
Kural
İki simetri birlikte
n kenarlı düzgün çokgenin n simetri ekseni ve mertebesi n'dir. k simetri ekseni olan (k en az 1) şekil kendi üstüne k kez oturur: mertebe k. Dikdörtgen ve eşkenar dörtgen: 2 ve 2, kare: 4 ve 4.
Örnek
Düzgün beşgen: 5 simetri ekseni,mertebe 5
Tanım
Şekilleri ayırma
Carroll diyagramı şekilleri iki soruyla ayırır: simetri ekseni var mı, kendi üstüne dönüyor mu (mertebe 2 ya da daha çok)? Bu dört kutu verir.
Örnek
İkizkenar üçgen: simetri ekseni var,dönmez (mertebe 1)
Püf noktası
Baş aşağı sözcükler
Bir sözcüğü yarım çevir (yarım dönme): aynı okunabilir. Yarım dönmede değişmeyen harfler: H, I, N, O, S, X, Z. Harflerin sırasına da bak.
Örnek
NOON yarım çevrilinceyine NOON olur
Püf noktası
Simetri düzlemleri
Cisimlerde simetri ekseni yerine simetri düzlemi vardır: ayrıtları farklı bir dikdörtgenler prizmasında 3, küpte 9, tabanı n kenarlı düzgün çokgen olan prizmada (bkz. 3 boyutlu cisimler).
Örnek
Küp: 9 düzlemDikdörtgenler prizması: 3 düzlem
Püf noktası
Sonraki adım
Koordinat düzleminde yansıma ve dönme Dönüşümler konusundadır. Tek bir adlı şeklin (eşkenar dörtgen, deltoid, yamuk …) simetrisi Üçgenler ve Dörtgenler konusundadır.
Örnek
Karelajda yansıma:Dönüşümler'e bak
Alıştırmalar
Düzgün altıgenin kaç simetri ekseni var ve dönme simetrisi mertebesi kaçtır? Kolay
Çözümü göster
6 kenarlı düzgün çokgenin 6 simetri ekseni vardır
Tam turda kendi üstüne 6 kez oturur: mertebe 6
Cevap → 6 simetri ekseni, mertebe 6
Düzgün çokgende iki sayı da kenar sayısına eşittir.
A, F, M, R harflerinden hangisinin dikey simetri ekseni var? Kolay
Çözümü göster
Her harfi dikey bir çizgiden katla
A: sol yarım sağ yarıma oturur
M: aynı şekilde
F ve R: yarımlar oturmaz
Cevap → A ve M
Duyguyla değil, katlayarak dene.
Bir rüzgârgülünün 5 kanadı var. Mertebesi, en küçük dönmesi ve simetri ekseni sayısı nedir? Orta
Çözümü göster
Tam turda 5 kez oturur: mertebe 5
En küçük dönme → °
Eğri kanatlar aynada aynı değildir: simetri ekseni yok
Cevap → mertebe 5, 72°, simetri ekseni yok
Dönmek için simetri ekseni gerekmez.
Kare bir kâğıt iki kez ortadan ikiye katlanıyor. Katlı kâğıdın içinde, kat yerlerinden uzakta küçük bir daire kesiliyor. Açınca kaç delik olur? Orta
Çözümü göster
İlk kat kesiği iki katına çıkarır: 2 delik
İkinci kat yine iki katına çıkarır →
Cevap → 4 delik
Katları toplama: her kat iki katına çıkarır.
Bir şeklin kendi üstüne oturduğu en küçük dönme 40°. Mertebesi kaçtır? Kaç simetri ekseni olabilir? Zor
Çözümü göster
Mertebe →
k simetri ekseni varsa mertebe k'dir, yani 9 simetri ekseni olabilir (9 taç yapraklı çiçek)
9 kanatlı bir rüzgârgülü aynı dönüşü simetri ekseni olmadan yapar
Cevap → mertebe 9; 9 ya da 0 simetri ekseni
Dönme mertebeyi verir, simetri eksenlerini değil.
8 × 8'lik karelajda simetri ekseni dikey ve 4. ile 5. sütun arasında. 2. sütunda bir kare boyalı. Yansıması kaçıncı sütunda? Solda 7 kare boyalıysa tamamlanan desende kaç boyalı kare olur? Zor
Çözümü göster
1'den 8'e sütunlar: eşlerin toplamı 9
Sütun , aynı satırda
7 kare ve 7 yansıması →
Cevap → 7. sütun, 14 kare
Yansımaları da say.
Bu konunun etkileşimli uygulamaları
Ücretsiz uygulamalar ücretsiz öğrenci hesabıyla açılır. Öğretmenler tüm uygulamaları canlı derste kullanabilir.
ÜcretsizSimetri eksenleri: şekli kendi üzerine katla
PlusKareli zeminde simetrik desenler
PlusKâğıt katla ve kes
PlusDönme simetrisi: mertebe ve dönme açısı
PlusŞekillerin simetrisi: simetri eksenlerine ve dönmeye göre ayır
PlusGünlük hayatta simetri
PlusSimetri bulmacaları
PlusSimetri yıldızı! (yarışma)
PlusSınıf turu: bütün sınıf aynı anda
Öğretmen misiniz?
Bu uygulamalarla tüm sınıfınıza canlı ders verin. İlk bir ay ücretsiz.
Ücretsiz deneyinBu sınıf düzeylerine uygun
IB (MYP, Diploma): PYP, MYP 1, MYP 2, MYP 3, MYP 4, MYP 5
Cambridge International: Primary, stage 4, Primary, stage 5, Primary, stage 6, Lower Secondary, stage 7, Lower Secondary, stage 8, Lower Secondary, stage 9
Hollanda: Groep 5, Groep 6, Groep 7, Groep 8, 1. sınıf, Vmbo bb (3-4. sınıf), Vmbo kb (3-4. sınıf), Vmbo gt (3-4. sınıf), Vwo · Matematik C
Türkiye (MEB): 3. sınıf, 4. sınıf, 5. sınıf, 6. sınıf, 7. sınıf, 8. sınıf
İngiltere (GCSE, A Level): Year 4, Year 5, Year 6, Year 7, Year 8, Year 9
ABD (Common Core): Grade 4, Grade 6, Grade 7, Grade 5, Grade 8
Bu konunun uygulamaları neler öğretir 7 uygulama
Simetri eksenleri: şekli kendi üzerine katla
- Doğruyu katlayarak sınama: yansıma doğrusu
- Üçgen, dörtgen ve düzgün çokgenlerin simetri eksenlerini sayma
- Harflerin ve resimlerin simetri eksenlerini bulma
- Cismin simetri düzleminin ne olduğunu söyleme
Kareli zeminde simetrik desenler
- Yansıma doğrusunu eşler olarak görme: aynı renk, aynı uzaklık
- Yansıma doğrusuna göre deseni tamamlama
- Köşegen doğruyu, iki yansıma doğrusunu ve dönmeleri kullanma
- Kendi desenini yapıp simetri eksenlerini ve mertebesini sayma
Kâğıt katla ve kes
- Her katın bir yansıma doğrusu olduğunu bilme
- Açıldıktan sonra deliklerin sayısını öngörme: 2, 4, 8
- Kâğıdın istenen desene açılması için kesilecek yeri bulma
Dönme simetrisi: mertebe ve dönme açısı
- Şeklin kopyasını çevirip ne zaman oturduğunu görme
- Dönme simetrisinin mertebesini bilme
- En küçük dönmeyi bulma: 360° ÷ mertebe
- Şeklin simetri ekseni olmadan kendi üstüne dönebildiğini bilme
Şekillerin simetrisi: simetri eksenlerine ve dönmeye göre ayır
- Özel üçgenlerin ve dörtgenlerin simetri eksenlerini ve mertebesini bilme
- Şekilleri Carroll diyagramında ayırma
- Düzgün çokgenin n simetri ekseni ve mertebesi n olduğunu bilme
- Şekli kareli zeminde bir nokta etrafında döndürme
Günlük hayatta simetri
- Harflerin ve sözcüklerin simetri eksenlerini bulma
- Bayrak ve trafik işaretlerinin iki yanda uyması gerektiğini bilme
- Yeldeğirmeni ve çiçeğin simetri eksenlerini ve dönmelerini sayma
Simetri bulmacaları
- Deseni yansıma doğrusu, yarım tur ya da çeyrek turla tamamlama
- Simetriyi bozan tek kareyi fark etme
- Karenin tüm simetrilerini desende kullanma
