Interactive Lessons
Lesnotities Oefenen

Kwadratische functies

Lesnotities

Definitie

Kwadratische functie

Een functie y = ax² + bx + c met a niet 0. De grafiek is een parabool.
xy
Voorbeeld
bij :
xy23
Definitie

Top en symmetrieas

De top is het laagste of hoogste punt. De symmetrieas is de verticale lijn door de top.
xyV
Voorbeeld
:
xy12(1,2)x=1
Definitie

Nulpunten

De x-waarden waarvoor y = 0: daar raakt of snijdt de grafiek de x-as.
xyx₁x₂
Voorbeeld
:
xy−33
Regel

Topvorm

In de topvorm lees je de top (p, q) direct af.
xyVpq
Voorbeeld
:
xy−35
Regel

Wat a doet

a > 0: dalparabool (laagste punt). a < 0: bergparabool (hoogste punt). Hoe groter a zonder teken, hoe smaller.
xya>0xya<0xya=3
Voorbeeld
is smaller dan .
−22−55xyx²3x²−x²
Regel

Standaardvorm

c is het snijpunt met de y-as; de symmetrieas is x = −b ÷ 2a.
xyc−b/2a
Voorbeeld
:
xy(0,3)x=2
Regel

Productvorm

In de productvorm lees je de nulpunten x₁ en x₂ af; de as ligt er midden tussen.
xyx₁x₂
Voorbeeld
:
xyx=2−15
Regel

Kwadraat afsplitsen

x² + bx + c = (x + b/2)² + q: de helft van b, in het kwadraat, doe je erbij en haal je er weer af.
xyb/2q
Voorbeeld
, de helft van 6 is 3:
xy−3−4
Regel

Hoeveel nulpunten?

Kijk naar de top: dalparabool met de top onder de x-as, of bergparabool met de top erboven: twee nulpunten. Op de as: één. Anders geen. Met getallen: D = b² − 4ac.
xyD>0xyD=0xyD<0
Voorbeeld
: dal, top erboven.
xy(2,1)✘
Regel

Kwadratische ongelijkheid

Zoek de nulpunten en lees in de grafiek af waar de parabool boven of onder de x-as ligt.
xy
Voorbeeld
: nulpunten −3 en 3, ertussen onder de as.
xy−33
Regel

Lijn en parabool

Stel de formules gelijk en breng alles naar één kant. D van die vergelijking: D > 0 twee punten, D = 0 de lijn raakt (raaklijn), D < 0 geen.
xyD>0xyD=0xyD<0
Voorbeeld
en :
xy11
Tip

Stappenpatroon

Vanuit de top: 1 stap opzij, dan 1, 3, 5 … stappen omhoog, keer a.
xy1a3a5a
Voorbeeld
vanuit :
xy12610
Tip

Gebruik de symmetrie

Twee x-waarden met dezelfde y liggen even ver van de as: de as ligt in het midden.
xyx₁x₂
Voorbeeld
geeft bij en bij .
xy1−55−5x=3
Let op!

Het teken van p

y = (x + 3)² is y = x² 3 naar LINKS geschoven: (x − p)² heeft zijn top bij x = p.
xy
Voorbeeld
:
xy✔✘
Let op!

Het snijpunt met de y-as is niet q

In de topvorm is q de hoogte van de top. Het snijpunt met de y-as vind je met x = 0.
xy?pq
Voorbeeld
:
xy(1,3)(0,5)
Bijzonder geval

Eén nulpunt

Als de top op de x-as ligt, raakt de parabool de as alleen: één nulpunt.
xyp
Voorbeeld
:
xy(4,0)
Bijzonder geval

Een model is maar een stuk

In een verhaal tellen alleen de x-waarden die kunnen: een tijd vanaf 0, een lengte boven 0.
xyV
Voorbeeld
: top bij .
−123xy15

Oefenen

Geef de top, de as en het snijpunt met de y-as van . Makkelijk
Toon de oplossing
Topvorm: , , dus de top is .
xy−2−12
De as is de verticale lijn .
.
xy
Antwoord → top , as , snijpunt y-as
Controle: , dus −12 is het minimum.
Waar ligt de symmetrieas van , en wat is de y van de top? Makkelijk
Toon de oplossing
.
.
xy1−12
Antwoord → as , top
Controle: de nulpunten −1 en 3 liggen even ver van .
Schrijf in topvorm en geef de top. Middel
Toon de oplossing
De helft van −8 is −4; .
.
xy(4,−9)
Antwoord → , top
Controle: in de formule geeft .
Los op met de grafiek. Middel
Toon de oplossing
… of ontbind: , nulpunten −4 en 8.
xy−48
: de parabool ligt buiten de nulpunten boven de x-as.
xy
≥ telt de nulpunten mee.
Antwoord → of
Controle: geeft −32, niet ≥ 0: 0 hoort er niet bij.
Een hek van 60 m maakt een rechthoekig veld tegen een muur (drie zijden). Welke diepte x geeft de grootste oppervlakte? Moeilijk
60−2xxx
Toon de oplossing
Oppervlakte , nulpunten en .
De top ligt in het midden: .
.
xy1545030
Antwoord → m, de kant langs de muur 30 m, oppervlakte 450 m²
Controle: geeft , minder.
Voor welke k raakt de lijn de parabool ? Moeilijk
Toon de oplossing
.
Raken betekent .
Dus , raakpunt bij .
xy11
Antwoord → , de lijn raakt in
Controle: , één oplossing.
Bent u docent?

Geef live lessen met deze applicaties aan uw hele klas. Probeer het gratis: de eerste één maand.

Gratis proberen

Past bij deze leerjaren

IB (MYP, Diploma): MYP 4, MYP 5, Diploma, jaar 1

Cambridge International: IGCSE, AS Level

Nederland: Klas 3 (havo, vwo), Havo · Wiskunde A, Havo · Wiskunde B, Vwo · Wiskunde A, Vwo · Wiskunde B, Vwo · Wiskunde C, Klas 2, Vmbo kader (klas 3-4), Vmbo gemengd/theoretisch (klas 3-4)

Turkije (MEB): Klas 10

Engeland (GCSE, A Level): Year 10 (GCSE), Year 11 (GCSE), Year 12 (A Level)

VS (Common Core): Algebra 1, Algebra 2

Wat de applicaties bij dit onderwerp leren 10 applicaties

De parabool y = a(x − p)² + q

  • De top, as en bereik aflezen uit y = a(x − p)² + q
  • Weten wat a, p en q doen met y = x²
  • Een parabool schetsen uit de topvorm

Standaardvorm: wat doen a, b en c?

  • Weten dat c het snijpunt met de y-as is en de as x = −b ÷ 2a
  • Een waardetabel invullen en de parabool tekenen
  • De vorm van een parabool voorspellen uit a, b en c

Productvorm: eerst de nulpunten

  • De nulpunten aflezen uit y = a(x − x₁)(x − x₂)
  • Een standaardvorm schrijven als ontbonden vorm
  • Een parabool vinden uit zijn nulpunten en nog één gegeven

Kwadraat afsplitsen met een plaatje

  • Het kwadraat afsplitsen van x² + bx + c met een plaatje
  • Een standaardvorm schrijven als topvorm
  • De top vinden door het kwadraat af te splitsen

Nulpunten van een parabool: de grafiek

  • De nulpunten van een parabool zien op zijn grafiek
  • Het aantal nulpunten bepalen uit de topvorm
  • f(x) = k oplossen met een horizontale lijn

Kwadratische ongelijkheden

  • Een kwadratische ongelijkheid oplossen met de grafiek
  • Een tekenschema maken uit de nulpunten
  • Weten wanneer het antwoord tussen of buiten de nulpunten ligt

Een lijn snijdt een parabool

  • Vinden waar een lijn een parabool snijdt
  • De discriminant gebruiken om de gemeenschappelijke punten te tellen
  • De raaklijn met een gegeven helling vinden

Kwadratische functies in het dagelijks leven

  • De beste waarde vinden met de top van een parabool
  • Een formule maken voor een parabool uit nulpunten en top
  • Zeggen wat het antwoord betekent in het verhaal

Gaat hij erin? Een basketbalparabool

  • Een parabool laten beginnen in een gegeven punt
  • De top van een baan koppelen aan zijn formule
  • Voorspellen waar een baan weer omlaag komt

Parabool-puzzels: spookgrafieken en beschrijvingen

  • De formule van een parabool vinden uit zijn grafiek
  • Een parabool maken bij een beschrijving
  • De top en één punt gebruiken om a te vinden