Interactive Lessons

Tellen: lijsten, productregel en volgorden

Lesnotities

Definitie

Georganiseerde lijst

Om uitkomsten te tellen, zet je ze op volgorde: houd de eerste keuze, loop alle tweede keuzes af en verander dan de eerste keuze. Er ontbreekt niets en niets komt dubbel voor.
11,121,2112,122,2213,123,23
Voorbeeld
3 truitjes, 2 broekentruitje 1: met broek 1, 2truitje 2: met broek 1, 2 …
1211,11,222,12,233,13,23×2=6
Let op!

Dubbele en ontbrekende

Een rommelige lijst kan een herhaling hebben (dezelfde uitkomst twee keer) of een gat (een uitkomst ontbreekt). Streep de herhalingen door en vergelijk dan het aantal met het totaal.
123411,11,21,31,422,12,2?2,43?3,23,3?
Voorbeeld
12 uitkomsten in totaalde lijst heeft er 9 verschillende ontbreken
1293
Regel

Productregel

Als je een keuze op manieren kunt maken en daarna een andere op manieren, zijn er manieren. Bij drie stappen vermenigvuldig je de drie getallen.
m×nm×n
Voorbeeld
3 truitjes, 4 broeken: + 2 paar schoenen:
12341123425678391011123×4=123×4×23×4×2=24
Definitie

Keuzeboom

Een boom tekent de keuzes als takken. Na elke eerste keuze komen dezelfde takken, dus teken de eerste helemaal uit, tel de uiteinden en vermenigvuldig.
123……
Voorbeeld
3 voorgerechten, 4 hoofdgerechteneerste tak heeft 4 uiteinden
1234……
Regel

Herhaald optellen

Vermenigvuldigen is steeds hetzelfde getal optellen. 3 groepen van 4 is , dat is . Een telling met de productregel is een korte manier om gelijke groepen op te tellen.
4+4+4
Voorbeeld
3 groepen van 4 stippen
3×4=12
Regel

Optellen bij “of”

Kies je EEN ding uit de ene groep OF een uit een andere groep, dan tel je op: . De een na de ander (EN) vermenigvuldigt; het een of het ander (OF) telt op.
m+nmn
Voorbeeld
3 bussen of 4 treinen manieren om te reizen
734
Regel

Codes met herhaling

Mag een symbool opnieuw, dan heeft elke plek dezelfde keuzes. Een code van plekken heeft ( factoren) mogelijkheden.
n×n×nn×n×n=n³
Voorbeeld
Fietsslot, 3 wielen, cijfers 0 tot 9
10×10×1010³=1000
Regel

Allemaal verschillend

Mag geen symbool twee keer, dan heeft elke plek één keuze minder dan de plek ervoor:
n×n−1×n−2n(n−1)(n−2)
Voorbeeld
3 verschillende cijfers van 0 tot 9
10×9×8720
Regel

Eerste cijfer niet 0

Een getal begint niet met 0, dus de eerste plek heeft maar 9 keuzes. Tel eerst de beperkte plek, dan de andere zoals gewoonlijk.
9×10×109×10×10
Voorbeeld
Getallen van 3 cijfers, herhaling mag
9×10×10900
Regel

Vaste plek

Een vaste plek heeft maar 1 keuze. De andere plekken tel je zoals eerst, dus als je een kraal van vastlegt, blijven er volgordes over.
1×n−1×n−2(n−1)!
Voorbeeld
5 kralen, de eerste vast
1×4×3×2×14!=24
Bijzonder geval

Hoe snel het groeit

Een plek erbij geeft keer zoveel codes: . Volgordes groeien nog sneller: een kraal erbij geeft keer zoveel.
nn²n³123×n×n
Voorbeeld
10 cijfers: 3 plekken 1000,4 plekken 10 keer zoveel maar
101001000100001234×10×10×10
Definitie

n faculteit

Het aantal volgordes van verschillende voorwerpen is , gelezen als “n faculteit”. Afgesproken is .
n×n−1×…×2×1n!
Voorbeeld
5 vrienden op een rij
5×4×3×2×15!=120
Regel

Permutaties

Kies van verschillende voorwerpen en zet ze op volgorde. De volgorde telt:
n×n−1×n−r+1×(n−r)!n!÷(n−r)!
Voorbeeld
Goud, zilver, brons uit 9 lopers
9×8×7×6!9!÷6!=504
Regel

Letters van een woord

Gelijke letters kunnen van plek wisselen zonder nieuw woord. Deel door de volgordes van elke herhaalde letter:
MOON4!÷2!
Voorbeeld
6 letters, twee van de ene, twee van een andere
AABBCD6!÷(2!×2!)
Regel

Van tellen naar kans

Zijn alle uitkomsten even waarschijnlijk, tel dan de mogelijke en de gunstige uitkomsten met de regels hierboven:
pfp−f
Voorbeeld
Pincode van 3 cijfers, allemaal verschillend
1000720280
Regel

Minstens één keer

“Minstens één keer gebruikt” is moeilijk te tellen, maar “nooit gebruikt” is makkelijk. Alle uitkomsten min de nooit-uitkomsten:
11−xx
Voorbeeld
Pincode van 3 cijfers heeft een 7nooit:
1000729271
Tip

Tellen in het dagelijks leven

Vraag: kies ik het een na het ander (vermenigvuldig), het een of het ander (tel op), mag een symbool opnieuw en telt de volgorde? IJsjes, fietssloten, podia en bankjes volgen al deze regels.
6×5×46×5×410×10×1010³
Voorbeeld
Podium: volgorde telt, Fietsslot: herhaling,
6×5×412010×10×101000

Oefenen

Een lunch heeft 3 voorgerechten en 4 hoofdgerechten. Hoeveel verschillende menu's zijn er? Makkelijk
Toon de oplossing
Elk van de 3 voorgerechten kan met alle 4 hoofdgerechten
1234……
3×412
Antwoord → 12 menu's
Teken het eerste voorgerecht helemaal: 4 uiteinden. De andere voorgerechten hebben dezelfde 4.
Je kiest een stuk fruit uit 5 soorten of een koekje uit 3 koekjes. Hoeveel keuzes zijn er? Makkelijk
Toon de oplossing
Je kiest maar EEN ding, dus de keuzes worden opgeteld
853
Antwoord → 8 keuzes
5 × 3 = 15 zou een stuk fruit EN een koekje zijn.
4 vrienden zitten op een rij. Op hoeveel volgordes kunnen ze zitten? Makkelijk
Toon de oplossing
De eerste stoel heeft 4 keuzes, de volgende 3, dan 2, dan 1
4×3×2×14!=24
Antwoord → 24 volgordes
Elke vriend zit maar een keer, dus elke stoel heeft een keuze minder.
Een code heeft 4 plekken en 6 symbolen, en een symbool mag opnieuw. Hoeveel codes zijn er? Middel
Toon de oplossing
Elke plek heeft 6 keuzes
6×6×6×66⁴=1296
Antwoord → 1296 codes
Met 5 plekken zouden het er 6 keer zoveel zijn.
5 lopers doen mee. Op hoeveel manieren kunnen goud, zilver en brons worden verdeeld? Middel
Toon de oplossing
Goud: 5 lopers. Zilver: 4 over. Brons: 3 over
51×42×3360
Antwoord → 60 manieren
Een loper kan geen twee medailles winnen, dus elke medaille heeft een keuze minder.
Hoeveel getallen van 3 cijfers hebben drie verschillende cijfers? (Het eerste cijfer is niet 0.) Middel
Toon de oplossing
Eerste cijfer: 9 keuzes (niet 0). Tweede: 9 over (0 mag nu). Derde: 8 over
9×9×8648
Antwoord → 648 getallen
Tel eerst de beperkte plek.
Hoeveel verschillende rangschikkingen van de letters van het woord MOON zijn er? Moeilijk
MOON
Toon de oplossing
4 letters, de O komt twee keer voor: volgordes als alle letters verschillend waren
4×3×2×14!=24
De twee O's kunnen wisselen zonder nieuw woord: deel door
MOON4!÷2!
Antwoord → 12 rangschikkingen
Vergeet je te delen, dan krijg je 24 en tel je elk woord twee keer.
Een pincode heeft 3 cijfers (0 tot 9, herhaling mag). Wat is de kans dat alle cijfers verschillend zijn? Moeilijk
Toon de oplossing
Mogelijk:
10×10×101000
Gunstig:
10×9×8720
1000720280
Antwoord → 18/25
Tel de mogelijke uitkomsten met herhaling en de gunstige zonder herhaling.
Een pincode heeft 3 cijfers (0 tot 9, herhaling mag). Wat is de kans dat het cijfer 7 minstens een keer voorkomt? Moeilijk
Toon de oplossing
Nooit een 7: elke plek heeft 9 keuzes,
9×9×9729
Alle uitkomsten:
1000729271
Antwoord → 271/1000
De codes met een 7 rechtstreeks tellen is moeilijk; tel die zonder (7).

Interactieve applicaties bij dit onderwerp

Gratis applicaties openen met een gratis leerlingaccount. Docenten kunnen alle applicaties gebruiken in een live les.

Over het gratis account en Plus

Bent u docent?

Geef live lessen met deze applicaties aan uw hele klas. Probeer het gratis: de eerste één maand.

Gratis proberen

Past bij deze leerjaren

IB (MYP, Diploma): MYP 1, MYP 2, MYP 3, MYP 4, MYP 5

Cambridge International: Primary, stage 5, Primary, stage 6, Lower Secondary, stage 7, Lower Secondary, stage 8, Lower Secondary, stage 9, IGCSE

Nederland: Groep 6, Groep 7, Groep 8, Klas 1, Klas 2, Klas 3 (havo, vwo), Havo · Wiskunde A, Vwo · Wiskunde A, Vwo · Wiskunde C, Vwo · Wiskunde D

Turkije (MEB): Klas 6, Klas 7, Klas 8, Klas 9, Klas 10

Engeland (GCSE, A Level): Year 5, Year 6, Year 7, Year 8, Year 9, Year 10 (GCSE), Year 11 (GCSE)

VS (Common Core): Grade 6, Grade 7, Grade 8

Wat de applicaties bij dit onderwerp leren 7 applicaties

Systematisch lijsten maken

  • Een geordende lijst schrijven van outfits, menu's of routes
  • Herhalingen en ontbrekende uitkomsten vinden in een rommelige lijst
  • De keuzes per stap vermenigvuldigen om de uitkomsten te tellen

De productregel

  • De productregel gebruiken: m manieren en dan n manieren geeft m × n
  • Een boom van keuzes tekenen en de uiteinden tellen
  • EN (vermenigvuldigen) onderscheiden van OF (optellen)

Codes en pincodes

  • Codes tellen waarbij herhalen mag: n^p
  • Codes tellen met allemaal verschillende symbolen
  • Getallen tellen waarvan het eerste cijfer niet 0 is

Rijen en n!

  • De volgordes van n verschillende kralen tellen: n!
  • De faculteitnotatie gebruiken en weten dat 0! = 1
  • De volgordes tellen als de eerste of laatste kraal vaststaat

Permutaties

  • Permutaties tellen van r objecten gekozen uit n
  • Rangschikkingen tellen van de letters van een woord met herhalingen
  • De faculteitnotatie gebruiken, ook voor r = n

Van tellen naar kans

  • Mogelijke en gunstige uitkomsten tellen met de telregels
  • Een kans uitrekenen uit de aantallen
  • “Minstens één keer” vinden als alle uitkomsten min de lege uitkomsten

Tellen in het dagelijks leven

  • Keuzes tellen: een ijssalon, een fietsslot, een podium
  • Zien wanneer een symbool opnieuw gebruikt mag worden en wanneer niet
  • Zien wat één extra keuze doet met het totaal