Interactive Lessons

Voorwaardelijke kans: gegeven dat

Lesnotities

Definitie

Gegeven dat

“A gegeven B” betekent dat we alleen naar de mensen in B kijken. De rest telt niet mee, dus B wordt het nieuwe geheel. De kans schrijf je als .
502822221210
Voorbeeld
50 mensen, 22 zitten in Bgegeven B → alleen die 22 tellen
AB810122022/50
Definitie

Kruistabel

Een kruistabel telt de mensen in A en B, alleen A, alleen B en geen van beide. Voor de kans gegeven B deel je het vakje door het totaal van de B-kolom:
BB'Aaba+bA'cdc+da+cb+d
Voorbeeld
A en B 12, alleen A 8,alleen B 10, geen van beide 20
BB'A12820A'10203022285012/22
Definitie

Venndiagram

In een venndiagram is cirkel B het nieuwe geheel. Alles buiten de cirkel telt niet mee. Het deel van A binnen B is de overlap, A en B.
AB8101220
Voorbeeld
Cirkel B heeft 12 + 10 = 22 mensen12 daarvan zitten ook in A
221210
Regel

De formule

Deel de overlap door de gegeven groep: , waarbij de kans op A en B is. Het complement werkt ook: .
ABA∩B÷B
Voorbeeld
501238502228
Let op!

Omgekeerd verschilt

en zijn verschillende vragen. Ze hebben dezelfde teller (A en B) maar een andere noemer: de gegeven groep. Controleer door welke groep je deelt.
P(A|B)P(B|A)
Voorbeeld
12/2212/20
Definitie

Tweede takken

In een boomdiagram zijn de eerste takken gewone kansen. De tweede takken zijn voorwaardelijk: is de kans op B nadat A is gebeurd, en als A niet is gebeurd. De twee takken van een knooppunt tellen op tot 1.
P(B|A)P(B'|A)P(B|A')P(B'|A')P(A)P(A')BB'ABB'A'
Voorbeeld
, ,
0.70.30.20.80.40.6BB'ABB'A'
Regel

Vermenigvuldig de tak

Voor A en dan B vermenigvuldig je langs de tak: . Dit is de productregel met een voorwaardelijke tweede stap.
P(B|A)P(B'|A)P(B|A')P(B'|A')P(A)P(A')BP(A∩B)B'ABB'A'
Voorbeeld
0.70.30.20.80.40.6B0.28B'ABB'A'
Regel

Tel de takken op

B kan na A komen of na niet A. Vermenigvuldig langs elke tak die in B eindigt en tel op:
P(B|A)P(B'|A)P(B|A')P(B'|A')P(A)P(A')BP(A∩B)B'ABP(A'∩B)B'A'
Voorbeeld
0.70.30.20.80.40.6B0.28B'AB0.12B'A'0.28+0.12=0.4
Regel

Draai de boom om

Om P(A gegeven B) uit een boom te halen neem je het uiteinde A en B gedeeld door alle uiteinden die in B eindigen:
P(B|A)P(B'|A)P(B|A')P(B'|A')P(A)P(A')BP(A∩B)B'ABP(A'∩B)B'A'
Voorbeeld
0.70.30.20.80.40.6B0.28B'AB0.12B'A'0.28÷0.4
Definitie

Natuurlijke frequenties

Denk bij een test aan 1000 mensen. Verdeel ze in zieken en gezonden, en dan in positief en negatief. Dan is P(ziek gegeven positief) de echte positieven gedeeld door alle positieven:
3644891240960+−+−1000
Voorbeeld
1000 mensen: 40 ziek, 960 gezondtest vindt 36 van de 40geeft ten onrechte alarm bij 48 van de 960
843648
Let op!

Basisfrequentie

Als weinig mensen ziek zijn, kunnen de gezonden met een vals alarm talrijker zijn dan de gevonden zieken. Dan zijn de meeste positieve tests vals alarm, zelfs bij een goede test.
100040/1000
Voorbeeld
36 echte positieven48 valse alarmen
020406036✔48✘48>36
Definitie

Onafhankelijke gebeurtenissen

A en B zijn onafhankelijk als weten dat B gebeurt de kans op A niet verandert: . Gelijkwaardige toets: .
121214
Voorbeeld
, , → onafhankelijk
31012320
Let op!

Uitsluitend is niet onafhankelijk

Gebeurtenissen die nooit samen gebeuren (elkaar uitsluitend) met en zijn NIET onafhankelijk: als B gebeurt, kan A niet, dus .
ABP=0
Voorbeeld
, dus
ABP(A|B)=0
Regel

Zonder teruglegging

Als een fiche niet wordt teruggelegd, hangt de tweede trekking af van de eerste: de zak is kleiner. Bij rode en blauwe is
5948
Voorbeeld
5 rood, 4 blauw, eerste is rood
48
Tip

Voorwaarden in het dagelijks leven

Enquêtes, medische tests, weer en winkels geven allemaal tabellen. Zeg eerst welke groep gegeven is en tel dan hoeveel van die groep de andere eigenschap hebben.
BB'Aaba+bA'cdc+da+cb+d
Voorbeeld
40 leerlingen, 16 lopen naar school10 van de 16 sporten
40162416106

Oefenen

In een groep van 50 mensen zitten er 12 in A en B, 8 alleen in A, 10 alleen in B en 20 in geen van beide. Wat is P(A gegeven B)? Makkelijk
AB8101220
Toon de oplossing
B heeft mensen. Alleen die tellen
BB'A12820A'102030222850
Antwoord → 6/11
Deel door de 22 in B, niet door alle 50.
Dezelfde groep van 50 mensen (12 in A en B, 8 alleen A, 10 alleen B, 20 geen van beide). Wat is P(B gegeven A)? Makkelijk
AB8101220
Toon de oplossing
A heeft mensen. Alleen die tellen
BB'A12820A'102030222850
Antwoord → 3/5
Het verschilt van P(A gegeven B) = 6/11: de gegeven groep is niet dezelfde.
Een zak heeft 5 rode en 4 blauwe fiches. Er worden twee fiches na elkaar genomen en niet teruggelegd. De eerste is rood. Wat is de kans dat de tweede rood is? Makkelijk
59
Toon de oplossing
Na het rode fiche: 4 rode van fiches
48
Antwoord → 1/2
Vergeet je dat de eerste fiche weg is, dan krijg je 5/9.
In een boomdiagram is P(A) = 0,4 en P(B gegeven A) = 0,7. Wat is P(A en B)? Middel
0.7?0.4?B?B'AA'…
Toon de oplossing
Vermenigvuldig langs de tak A, B
0.7?0.4?B0.28B'AA'…
Antwoord → 0,28
Het tweede getal is voorwaardelijk, dus je vermenigvuldigt (niet optellen).
Verder is P(B gegeven niet A) = 0,2. Wat is P(B)? Middel
0.70.30.20.80.40.6BB'ABB'A'
Toon de oplossing
De tak A, B geeft
De tak niet A, B geeft
0.28+0.12
Antwoord → 0,4
Elke tak die in B eindigt telt mee, niet alleen de eerste.
P(A) = 0,3, P(B) = 0,5 en P(A en B) = 0,15. Zijn A en B onafhankelijk? Middel
Toon de oplossing
Reken uit
31012320
Het is gelijk aan . Controle:
Antwoord → onafhankelijk
Beide toetsen moeten kloppen: de producttoets en P(A gegeven B) = P(A).
P(A gegeven B) = 6/11. Wat is P(niet A gegeven B)? Middel
611
Toon de oplossing
Iedereen in B zit in A of niet in A, dus de twee tellen op tot 1
611+511=1
Antwoord → 5/11
Gebruik niet 1 − P(A) of 1 − P(A gegeven niet B).
Van 1000 mensen zijn er 40 ziek. De test vindt 90% van de zieken en geeft ten onrechte alarm bij 5% van de gezonden. Welk deel van de positieve tests is echt ziek? Moeilijk
100040/1000
Toon de oplossing
Ziek: 40. Gezond:
Echte positieven: . Valse alarmen:
3644891240960+−+−1000
843648
Antwoord → 3/7
Het is niet 90%: dat is P(positief gegeven ziek), het omgekeerde.
In een boom is P(A en B) = 0,28 en P(B) = 0,4. Draai de boom om: wat is P(A gegeven B)? Moeilijk
Toon de oplossing
Van alle manieren om B te krijgen is het aandeel via A het uiteinde A en B gedeeld door de uiteinden die in B eindigen
0.70.30.20.80.40.6B0.28B'AB0.12B'A'0.28÷0.4
Antwoord → 0,7
De noemer is P(B), niet P(A).
P(A) = 0,3 en P(B) = 0,4, en A en B gebeuren nooit samen. Zijn A en B onafhankelijk? Wat is P(A gegeven B)? Moeilijk
Toon de oplossing
Ze gebeuren nooit samen:
ABP=0
, maar . Het product is niet 0
3104100.12
Antwoord → niet onafhankelijk, P(A gegeven B) = 0
Elkaar uitsluitende gebeurtenissen met positieve kansen zijn nooit onafhankelijk.
Bent u docent?

Geef live lessen met deze applicaties aan uw hele klas. Probeer het gratis: de eerste één maand.

Gratis proberen

Past bij deze leerjaren

IB (MYP, Diploma): MYP 4, MYP 5

Cambridge International: IGCSE

Nederland: Havo · Wiskunde A, Vwo · Wiskunde A, Vwo · Wiskunde C, Vwo · Wiskunde D

Turkije (MEB): Klas 10, Klas 11

Engeland (GCSE, A Level): Year 10 (GCSE), Year 11 (GCSE)

VS (Common Core): Grade 8, Geometrie

Wat de applicaties bij dit onderwerp leren 6 applicaties

Kruistabellen: gegeven dat

  • Zeggen wat “gegeven B” betekent: alleen B telt
  • P(A gegeven B) uitrekenen uit een kruistabel
  • Zien dat P(A gegeven B) en P(B gegeven A) verschillen
  • Relatieve frequenties per rij en kolom aflezen

Venndiagrammen: gegeven dat

  • Cirkel B zien als het nieuwe geheel als B gegeven is
  • P(A gegeven B) uitrekenen uit een venndiagram: overlap ÷ cirkel B
  • P(A gegeven B) = P(A en B) ÷ P(B) gebruiken

Boomdiagrammen: de tweede takken

  • De tweede takken van een boom zien als voorwaardelijke kansen
  • Langs een tak vermenigvuldigen: P(A en B) = P(A) × P(B gegeven A)
  • De takken die op B eindigen optellen voor P(B)
  • De boom omdraaien om P(A gegeven B) te vinden

Tests en 1000 mensen

  • Natuurlijke frequenties gebruiken bij een medische test
  • Fout-positieven en fout-negatieven vinden
  • P(ziek gegeven positief) onderscheiden van P(positief gegeven ziek)
  • De basiskans uitleggen: veel positieve uitslagen zijn vals alarm

Onafhankelijk of niet?

  • Zeggen wanneer twee gebeurtenissen onafhankelijk zijn
  • Onafhankelijkheid toetsen met een tabel: P(A) en P(A gegeven B)
  • Onafhankelijkheid toetsen met het product P(A en B) = P(A) × P(B)
  • Uitleggen waarom elkaar uitsluitende gebeurtenissen niet onafhankelijk zijn

Voorwaardelijke kans in het dagelijks leven

  • De gegeven groep benoemen in een alledaagse situatie
  • Een voorwaardelijke kans uitrekenen uit alledaagse aantallen
  • “Van de N … zijn er k …” schrijven voor beide groepen