Interactive Lessons
Lesnotities Oefenen

Woordformules en letterformules gebruiken

Lesnotities

Definitie

Formule

Een formule is een regel die grootheden met elkaar verbindt. Je kunt hem in woorden of in letters schrijven en hij geeft een antwoord voor elke set getallen die je invult.
lwA
Voorbeeld
Een kamer is 6 m lang en 5 m breed. Gebruik : m²
6 m5 m30 m²
Definitie

Woordformule

Een woordformule gebruikt woorden voor de grootheden: prijs = starttarief + prijs per km × aantal km. Hij zegt in gewone taal wat je met de getallen moet doen.
38×219
Voorbeeld
Een telefoonabonnement: prijs = €10 + €4 per GB × aantal GB. Voor 3 GB: → €22
103×422
Definitie

Letterformule

In een letterformule krijgt elke grootheid één letter. Een letter staat voor een getal dat kan veranderen.
k×ppk+ss+pk
Voorbeeld
Een pizza kost €9 en elke topping €2. Met de letters en :
t×22t+99+2t
Definitie

Invullen

Invullen is getallen op de plaats van de letters zetten en dan uitrekenen. Voor s = 3, p = 2 en k = 8: C = 3 + 2 × 8 = 19.
kk+88+
Voorbeeld
Gebruik voor . Zet de 4 op de plaats van :
nnnnn+44444+
Definitie

Onderwerp

Het onderwerp van een formule is de letter die alleen links van het gelijkteken staat. In C = s + pk is het onderwerp C: de formule geeft je C.
Cs+pk=
Voorbeeld
In is het onderwerp . Vul in:
F9C/5+32=
Regel

De korte manier

In de algebra laat je het ×-teken weg: 2 × k = 2k en p × k = pk. Een getal schrijf je voor de letter.
kk2k
Voorbeeld
Schrijf op de korte manier. Voor blijft het het product :
33333337×3
Regel

Volgorde van bewerkingen

Eerst haakjes, dan machten, dan × en ÷, dan + en −. Dus 3 + 2 × 8 = 3 + 16 = 19.
328×+=16
Voorbeeld
Gebruik voor . Eerst vermenigvuldigen, dan aftrekken:
2034×−=12
Regel

Haakjes in een formule

Haakjes zeggen wat je eerst doet. (a + b) ÷ 2 is het gemiddelde van twee getallen: eerst optellen, dan delen door 2.
ab+2÷
Voorbeeld
Gebruik voor . Eerst de haakjes:
324+×=6=18
Regel

Delen

Een ÷-teken of een breukstreep betekent gedeeld door. Snelheid is de afstand gedeeld door de tijd.
dvt
Voorbeeld
Een fietser fietst 60 km in 4 uur. Snelheid is afstand gedeeld door tijd: km/u
60?4
Regel

Negatieve getallen

Een negatief getal zet je tussen haakjes als je het invult: bij v = u + at met u = −3, a = 2 en t = 4 schrijf je −3 + 2 × 4 = 5.
−305+8
Voorbeeld
Gebruik voor . Het negatieve getal gaat tussen haakjes:
−105−6
Regel

Machten

x² betekent x × x. Voor x = 3 is de waarde van 2x² gelijk aan 2 × 9 = 18: de macht reken je uit vóór het vermenigvuldigen.
99
Voorbeeld
Gebruik voor . De macht komt eerst:
161616
Regel

Kies je letters

Je kiest zelf de letters. Neem letters die je aan het woord herinneren: C voor kosten, k voor km, t voor tijd. Verschillende grootheden hebben verschillende letters nodig.
Voorbeeld
Een fietsverhuur kost €6 plus €4 per uur. Neem voor kosten en voor uren:, dus 3 uur kost
Regel

Controleer met een getal

Test een formule die je hebt geschreven met een getal dat je zelf kunt uitrekenen: een taxirit van 8 km kost 3 + 2 × 8 = 19, een rit van 0 km alleen het starttarief.
246108121624kC3819
Voorbeeld
Test voor een telefoonabonnement. Bij 0 GB betaal je alleen de €10, bij 2 GB:
134515gP10218
Tip

Een formule schrijven bij een verhaal

Vraag: wat blijft gelijk en wat verandert? Het deel dat verandert krijgt een letter. Een starttarief van €3 en €2 per km geeft C = 3 + 2k.
kk32k
Voorbeeld
Een sportschool kost €15 inschrijfgeld en €8 per maand. De 15 blijft, de maanden veranderen:, dus 2 maanden kosten
152×831
Tip

Een tabel met waarden

Een tabel laat zien hoe een formule groeit. Als de kosten met 2 groeien bij elke extra km, staat er 2k in de formule.
k123C579+2+2
Voorbeeld
Een tabel geeft en . Het groeit steeds met 4, dus de formule heeft :
n123y71115+4+4
Tip

Eenheden

Kijk naar de eenheid van het antwoord: km ÷ u geeft km/u en € + € geeft €. Een formule klopt alleen als de eenheden bij elkaar passen.
kmkm/hh
Voorbeeld
Appels kosten €3 per kg en je koopt 5 kg. De eenheden kloppen: €/kg × kg = €: → €15
0013515kg€
Let op!

lw is geen 43

In A = lw met l = 4 en w = 3 betekenen de letters een product: A = 4 × 3 = 12, niet 43.
4312
Voorbeeld
Bereken voor en :✘ ✔
6212
Let op!

Tel niet eerst op

In C = 3 + 2k komt het vermenigvuldigen eerst: 2 × 8 = 16 en dan 3 + 16 = 19. Eerst optellen geeft (3 + 2) × 8 = 40, en dat is fout.
32+8×✘328×+✔
Voorbeeld
Bereken voor :✘ ✔
53+4×=8=32✘534×+=12=17✔
Let op!

Een letter is geen eenheid

De k in C = s + pk is het aantal km, een getal dat kan veranderen. Het is niet de eenheid km.
kk8k=8
Voorbeeld
In is het aantal uren. Voor 3 uur:✘ ✔
hh3h=3
Bijzonder geval

Getallen die nooit veranderen

Sommige formules hebben getallen die gelijk blijven, zoals 9, 5 en 32 in de temperatuurformule. Alleen de letters veranderen.
C×99C÷59C/5+329C/5+32
Voorbeeld
In verandert de 2 nooit. Voor en :
64
Bijzonder geval

Andere letters, dezelfde formule

A = lw en S = ab zijn dezelfde formule met andere letters. Wat telt is waar de letters voor staan.
lwAbaS
Voorbeeld
en zijn dezelfde formule. Voor 7 en 3 geven beide:
lwPbaP

Oefenen

Een taxi kost € 3 bij het instappen en € 2 per km. Schrijf de formule en bereken de kosten van 8 km. Makkelijk
k×2?+3C
Toon de oplossing
Het starttarief is 3 en de prijs per km is 2. Het aantal km, , verandert.
In woorden: kosten = starttarief + prijs per km × aantal km. In letters:
k×22k+33+2k
Voor :
kk+88+
Antwoord → en € 19
Controle: een rit van 0 km kost alleen het starttarief: .
Gebruik voor en . Makkelijk
8855
Toon de oplossing
Vul de getallen in:
Eerst vermenigvuldigen:
Optellen:
Antwoord → 26
Controle: de zijden 8, 5, 8 en 5 zijn samen 26: .
Reken 20 °C om naar Fahrenheit met . Middel
20×9?÷5?+32?
Toon de oplossing
Vul het getal in:
Eerst vermenigvuldigen en delen: en
20×9180÷536+32?
Dan optellen:
20×9180÷536+3268
Antwoord → 68 °F
Controle: 0 °C is 32 °F: .
Gebruik met , en . Middel
−30
Toon de oplossing
Vul de getallen in:
Eerst vermenigvuldigen:
−305+8
Dan optellen:
Antwoord → 5
Controle: de snelheid groeit 2 per seconde, dus 8 in 4 seconden: .
Je betaalt met € 20. Een pen kost € 2 en je koopt pennen. Schrijf een formule voor het wisselgeld . Moeilijk
2nR20
Toon de oplossing
De pennen kosten
Wisselgeld = betaald bedrag − kosten van de pennen
Antwoord →
Controle: bij 4 pennen is .

Interactieve applicaties bij dit onderwerp

Gratis applicaties openen met een gratis leerlingaccount. Docenten kunnen alle applicaties gebruiken in een live les.

Over het gratis account en Plus

Bent u docent?

Geef live lessen met deze applicaties aan uw hele klas. Probeer het gratis: de eerste één maand.

Gratis proberen

Past bij deze leerjaren

IB (MYP, Diploma): MYP 1, MYP 2, MYP 3

Cambridge International: Lower Secondary, stage 7, Lower Secondary, stage 8, IGCSE

Nederland: Groep 8, Klas 1, Klas 2, Klas 3 (havo, vwo), Vmbo basis (klas 3-4), Vmbo kader (klas 3-4), Vmbo gemengd/theoretisch (klas 3-4), Havo · Wiskunde A, Vwo · Wiskunde A, Vwo · Wiskunde B

Turkije (MEB): Klas 6, Klas 7, Klas 8

Engeland (GCSE, A Level): Year 6, Year 7, Year 8

VS (Common Core): Grade 6, Grade 7, Algebra 1

Wat de applicaties bij dit onderwerp leren 5 applicaties

Woordformules

  • Een formule in woorden lezen
  • Getallen invullen in een woordformule
  • Weten dat vermenigvuldigen en delen voor optellen en aftrekken gaat

Van woorden naar letters

  • Elk woord van een formule een letter geven
  • Een formule in letters lezen
  • Weten dat het keerteken in de algebra wordt weggelaten

Vul getallen in een formule in

  • Getallen invullen in een formule met letters
  • Het antwoord stap voor stap uitrekenen
  • Een negatief getal tussen haakjes zetten

Schrijf de formule

  • Een formule opstellen bij een situatie
  • Letters gebruiken voor de grootheden van een verhaal
  • Een formule toetsen met een tabel

Formules in het dagelijks leven

  • Een formule zien in een echte situatie
  • Van woorden naar letters naar getallen gaan
  • Zien wat er met het antwoord gebeurt als een getal verandert