Interactive Lessons

Met algebra laten zien dat een eigenschap altijd geldt

Lesnotities

Definitie

Even getal

Een even getal bestaat uit paren. Elk even getal kun je schrijven als 2n, met n een geheel getal.
2n
Voorbeeld
Is 18 even? Het bestaat uit paren:
2×9
Definitie

Oneven getal

Een oneven getal is paren en één over. Elk oneven getal kun je schrijven als 2n + 1.
2n+1
Voorbeeld
Is 21 oneven? Paren en één over:
2×10+1
Definitie

Opeenvolgende getallen

Opeenvolgende getallen volgen op elkaar: n, n + 1, n + 2. Drie opeenvolgende getallen die bij 5 beginnen zijn 5, 6 en 7.
nn+1n+2+1+1
Voorbeeld
Vier opeenvolgende getallen vanaf 8 zijn 8, 9, 10 en 11:
891011+1+1+1
Definitie

Bewijs

Een bewijs is een redenering die voor elk getal werkt, niet alleen voor de getallen die je probeerde. Een letter staat voor elk getal, dus een berekening met een letter kan een bewijs zijn.
aa+bb2a+2b
Voorbeeld
Bewering: de som van twee even getallen is even. Proeven zoals zijn niet genoeg, maar letters dekken alles:
22+334+6
Definitie

Tegenvoorbeeld

Een tegenvoorbeeld is één getal waarvoor een bewering niet klopt. Eén tegenvoorbeeld is genoeg om te laten zien dat een bewering niet waar is.
n3940f16011681✔✘
Voorbeeld
Bewering: “ is altijd oneven”. Probeer : is even, dus de bewering is onwaar:
n123n²+34712✘✔✘
Regel

Even + even

Even plus even is even: twee keer een geheel getal.
aa+bba+ba+b
Voorbeeld
Tel 12 en 20 op met letters, en :
66+10106+106+10
Regel

Oneven + oneven

Oneven plus oneven is even: de twee enen vormen een paar.
aa+bb+a+b+a+b+
Voorbeeld
Tel 7 en 9 op: en . De twee enen vormen een paar:
33+44+3+4+3+4+
Regel

Even + oneven

Even plus oneven is oneven: twee keer een geheel getal plus één.
aa+bb+
Voorbeeld
Tel 6 en 9 op: en . Eén 1 blijft over:
33+44+
Regel

Producten

Even keer iets is even. Oneven keer oneven is oneven: (2a + 1)(2b + 1) is 2 keer een geheel getal plus 1.
2b12a14ab2b2a1
Voorbeeld
Vermenigvuldig 3 en 5: en . Het product is oneven; 4 keer 7 is even:,
41218421
Regel

Drie opeenvolgende getallen

Tel ze op met letters, neem de n’s samen en haal de gemeenschappelijke factor buiten haakjes: de som is altijd een veelvoud van 3.
nnn0+1+2
Voorbeeld
Neem 9, 10 en 11, beginnend bij . Verzamel de ’s:, hier
91011+1+13×10
Regel

k opeenvolgende getallen

De som van k opeenvolgende getallen is altijd een veelvoud van k als k oneven is, en nooit als k even is.
k3456s6101521✔✘✔✘
Voorbeeld
Zeven opeenvolgende getallen vanaf 1 geven een veelvoud van 7. Vier getallen (1, 2, 3, 4) niet:, maar
k74s2810✔✘
Regel

Haal de factor buiten haakjes

Om te laten zien dat een getal een veelvoud van m is, schrijf je het als m keer een geheel getal: haal de gemeenschappelijke factor buiten haakjes.
32n36n9
Voorbeeld
Laat zien dat een veelvoud van 4 is. Haal de gemeenschappelijke factor 4 buiten haakjes:
42n38n12
Regel

Buurgetallen

Het product van twee buurgetallen is altijd even, omdat een van de twee even is.
345678
Voorbeeld
Buren 7 en 8, één is even, dus het product is even. In letters:, hier
7856
Regel

Getallentruc

Volg de letter n door de stappen van een getallentruc. Als de n verdwijnt, krijgt iedereen hetzelfde antwoord.
n2n+6n+33×2+6÷2−n
Voorbeeld
Denk aan , tel 4 op, verdubbel, trek af. Wat blijft over?, bijv. :
59188+4×2−10
Regel

Kalender

Op een kalender is de dag eronder 7 meer. Een vierkant van 3 × 3 telt op tot 9 keer het middelste getal.
n−8n−7n−6n−1nn+1n+6n+7n+8
Voorbeeld
Een vierkant van 3 × 3 met middelste getal 20 heeft som:
121314192021262728
Tip

Eerst testen, dan bewijzen

Probeer eerst een paar getallen om een patroon te vinden. Gebruik dan een letter om het te bewijzen.
n258s91827✔✔✔
Voorbeeld
Som van 3 opeenvolgende getallen, test: , . Patroon: veelvouden van 3. Bewijs het nu:
n25s918✔✔
Tip

Zoek de factor

Om “een veelvoud van 3” te bewijzen, probeer je het antwoord te schrijven als 3 keer iets.
nnn
Voorbeeld
Bewijs dat een veelvoud van 6 is. Probeer het als 6 keer iets te schrijven:
62n312n18
Tip

Kleine en oneven getallen

Probeer voor een tegenvoorbeeld eerst 0, 1, 2 en 3, en ook een paar oneven getallen.
012345678
Voorbeeld
Bewering: “ is altijd priem”. Probeer eerst 0, 1, 2 en 3, dan oneven getallen zoals 5: is priem, maar
n56f1321✔✘
Let op!

Voorbeelden zijn geen bewijs

Veel voorbeelden die kloppen bewijzen niets: n² + n + 41 is priem voor n = 1 tot en met 39, maar niet voor n = 40.
n123940f434716011681✔✔✔✘
Voorbeeld
is priem voor tot , maar voor :
n3941f16011763✔✘
Let op!

Gebruik verschillende letters

Twee getallen die verschillend kunnen zijn hebben twee letters nodig: 2a + 2b, niet 2a + 2a. Met één letter bewijs je het alleen voor gelijke getallen.
aaaa✘aa+bb✔
Voorbeeld
Om te laten zien dat de som van twee even getallen even is, schrijf 8 + 10:✘ (alleen gelijke getallen) ✔ , hier ,
4444✘44+55✔
Let op!

Eén getal kan het breken

Een bewering kan voor veel getallen kloppen en toch fout zijn: “n² is groter dan n” klopt niet voor n = 1.
−112342468xy
Voorbeeld
Bewering: “”. Het werkt voor () en (), maar voor :, niet groter
1234561218xy
Bijzonder geval

Nul en negatieve getallen

Nul is even. Letters werken ook voor negatieve getallen: −3 is oneven.
−5−3035
Voorbeeld
Is 0 even? Is −5 oneven? en
−505
Bijzonder geval

Vier opeenvolgende getallen

De som van 4 opeenvolgende getallen is nooit een veelvoud van 4: de haakjes 2n + 3 zijn oneven.
nnnn
Voorbeeld
Vier opeenvolgende getallen 3, 4, 5, 6 geven 18, geen veelvoud van 4. In letters:, met :
3456+1+1+118

Oefenen

Laat zien dat de som van twee even getallen even is. Gebruik en . Makkelijk
aa+bb
Toon de oplossing
a+ba+b
is een geheel getal, dus is even
Antwoord → altijd even
Controle: en .
Laat zien dat de som van 3 opeenvolgende getallen een veelvoud van 3 is. Middel
nn+1n+2+1+1
Toon de oplossing
nnn
nnn
Antwoord → altijd een veelvoud van 3
Controle: en .
Is altijd even? Probeer eerst en bewijs het dan. Middel
nn
Toon de oplossing
: , en dat is even
34
en zijn buren: een van de twee is even, dus het product is even
34
Antwoord → altijd even
Controle: .
Zoek een tegenvoorbeeld bij: “ is altijd priem”. Moeilijk
n123940f43471601?
Toon de oplossing
tot en met geven allemaal priemgetallen
:
n123940f434716011681✔✔✔✘
, dus het is niet priem
Antwoord → is een tegenvoorbeeld
Controle: .
Getallentruc: denk aan , verdubbel, tel 6 op, halveer en trek af. Wat krijg je? Moeilijk
n???×2+6÷2−n
Toon de oplossing
n2n+6n+33×2+6÷2−n
Antwoord → altijd
Controle: met krijg je , , en .

Interactieve applicaties bij dit onderwerp

Gratis applicaties openen met een gratis leerlingaccount. Docenten kunnen alle applicaties gebruiken in een live les.

Over het gratis account en Plus

Bent u docent?

Geef live lessen met deze applicaties aan uw hele klas. Probeer het gratis: de eerste één maand.

Gratis proberen

Past bij deze leerjaren

IB (MYP, Diploma): MYP 2, MYP 3, MYP 4

Cambridge International: Lower Secondary, stage 8, Lower Secondary, stage 9, IGCSE

Nederland: Klas 2, Klas 3 (havo, vwo), Klas 1, Havo · Wiskunde A, Havo · Wiskunde B, Vwo · Wiskunde A, Vwo · Wiskunde B, Vwo · Wiskunde C

Turkije (MEB): Klas 7, Klas 8

Engeland (GCSE, A Level): Year 8, Year 9, Year 10 (GCSE)

VS (Common Core): Grade 8, Algebra 1

Wat de applicaties bij dit onderwerp leren 5 applicaties

Even en oneven met letters

  • Even en oneven getallen met een letter schrijven: 2n en 2n + 1
  • Met letters laten zien dat even + oneven oneven is
  • Weten dat een letter voor elk getal staat

Sommen van opeenvolgende getallen

  • Opeenvolgende getallen schrijven als n, n + 1, n + 2
  • Laten zien dat de som van 3 opeenvolgende getallen een veelvoud van 3 is
  • Weten dat veel getallen testen geen bewijs is

Is het altijd waar?

  • Een bewering testen met veel getallen en een tegenvoorbeeld zoeken
  • Met letters bewijzen dat een bewering over even of oneven altijd klopt
  • Een vermoeden opstellen en toetsen voor het bewijs

Getallentrucs

  • De letter n volgen door de stappen van een getallentruc
  • Zien wanneer de n verdwijnt en het antwoord altijd gelijk is
  • Een eigen getallentruc bouwen en bewijzen met n

Kalendertrucs

  • Algebra zien in een kalender
  • De letter n gebruiken voor elk getal op een kalender
  • Laten zien dat een kalenderpatroon altijd klopt