Letters voor getallen, uitdrukkingen en invullen
Lesnotities
Definitie
In de algebra staat een letter, zoals n of x, voor een getal. Dat getal kan veranderen: daarom gebruiken we een letter.
Voorbeeld
Een pakje heeft stickers. Als , hebben 2 pakjes: stickers
Definitie
Een uitdrukking
Een uitdrukking is een berekening met getallen en letters, zoals 3n + 2. Er staat geen gelijkteken in. Ze heeft een waarde als je het getal voor de letter weet.
Voorbeeld
Een taxi kost 3 € instap en 2 € per km, dus . Voor 4 km: €
Definitie
Het maalteken laat je weg
3n betekent 3 × n. Het getal staat voorop, dan de letter. 1n schrijf je gewoon als n.
Voorbeeld
Wat is als ?
Regel
Een uitdrukking uit woorden
Doe het in stappen en schrijf elke stap met de letter. “Vermenigvuldig n met 4 en tel er 3 bij op” is 4n + 3.
Voorbeeld
“Vermenigvuldig met 6 en trek er 2 af”
Regel
Haakjes voor een eerste stap
Als je eerst optelt of aftrekt, gebruik je haakjes. “Tel 3 op bij n en vermenigvuldig met 4” is 4(n + 3).
Voorbeeld
“Trek 2 af van en vermenigvuldig met 5”, en voor :
Regel
Aftrekken en delen
“Trek n af van 10” is 10 − n, niet n − 10. “Deel n door 5” is n ÷ 5.
Voorbeeld
Je hebt 20 € en geeft € uit. Over:, en voor : €
Regel
Een uitdrukking uit een plaatje
Kijk wat er met de letter verandert en wat gelijk blijft. Drie zakken met x knikkers en 4 losse knikkers: 3x + 4.
Voorbeeld
Twee doosjes met potloden en 5 losse potloden:, en voor :
Regel
Invullen
Invullen is een getal op de plaats van de letter zetten en dan uitrekenen. Schrijf het getal waar de letter stond.
Voorbeeld
Bereken als :
Regel
De volgorde van bewerkingen
Eerst haakjes, dan machten, dan vermenigvuldigen en delen, dan optellen en aftrekken.
Voorbeeld
Bereken als . Eerst vermenigvuldigen:
Regel
Negatieve getallen
Een negatief getal zet je bij het invullen tussen haakjes. Min een negatief getal is plus.
Voorbeeld
Bereken als :
Regel
Machten
x² betekent x × x, niet x × 2. Vul eerst het getal in en kwadrateer dan.
Voorbeeld
Bereken als . Eerst kwadrateren:
Tip
Controleer met een eenvoudig getal
Om een uitdrukking te controleren vul je 1 of 2 in en kijk je of het goede antwoord bij het verhaal komt.
Voorbeeld
Een telefoonabonnement kost 10 € plus 2 € per GB. Is het ? Probeer : € ✔
Tip
Verschillende schrijfwijzen
x + x + x en 3x geven voor elk getal dezelfde waarde: het zijn twee schrijfwijzen van dezelfde uitdrukking.
Voorbeeld
Vergelijk voor en : en
Let op!
3n is niet 30 + n
Zet de cijfers niet naast elkaar. Voor n = 4 is 3n gelijk aan 3 × 4 = 12, niet 34.
Voorbeeld
Wat is als ?✘ ✔
Let op!
n + 3 is niet 3n
n + 3 telt op, 3n vermenigvuldigt. Voor n = 4 geven ze 7 en 12.
Voorbeeld
Wat is als ?✘ ✔
Let op!
2n + 3 is niet 2(n + 3)
Zonder haakjes wordt alleen n vermenigvuldigd. Voor n = 4 is 2n + 3 gelijk aan 11, maar 2(n + 3) is 14.
Voorbeeld
“Tel 3 op bij en verdubbel”, voor :✘ ✔
Bijzonder geval
Een letter kan elk getal zijn
Het getal mag negatief zijn, nul of een decimaal getal. De uitdrukking n + 5 is 3 als n = −2.
Voorbeeld
Bereken als :
Bijzonder geval
Meer dan één letter
Een uitdrukking kan twee letters hebben, zoals 3x + 2y. Vul voor elke letter een getal in.
Voorbeeld
Bereken als en :
Regel
De waarde van een algebraïsche breuk
Om de waarde van een algebraïsche breuk te vinden, vul je het getal in de teller en in de noemer in (een negatief getal tussen haakjes), reken je beide uit en deel je en vereenvoudig je. Is de noemer 0, dan heeft de breuk geen waarde: dat getal mag niet.
Voorbeeld
voor : teller , noemer , waarde . Voor : teller , noemer , waarde . Voor is de noemer : mag niet.
Oefenen
Bereken als . Makkelijk
Toon de oplossing
Zet 6 op de plaats van :
Eerst vermenigvuldigen:
Antwoord →
Controle: vermenigvuldig vóór je optelt.
Een pen kost euro. Je koopt 3 pennen en een boek van 7 euro. Schrijf de totale kosten. Middel
Toon de oplossing
3 pennen kosten
Het boek kost 7 euro
Samen:
Antwoord →
Controle: als betaal je euro.
Bereken als . Middel
Toon de oplossing
Eerst de haakjes:
Dan vermenigvuldigen:
Antwoord →
Controle: .
Schrijf een uitdrukking: “Tel 4 op bij en vermenigvuldig de uitkomst met 3.” Moeilijk
Toon de oplossing
Eerst optellen, dus haakjes:
Dan met 3 vermenigvuldigen:
Antwoord →
Controle: geeft .
Bereken als . Moeilijk
Toon de oplossing
Zet tussen haakjes:
Antwoord →
Controle: min een negatief getal is plus.
Interactieve applicaties bij dit onderwerp
Gratis applicaties openen met een gratis leerlingaccount. Docenten kunnen alle applicaties gebruiken in een live les.
Bent u docent?
Geef live lessen met deze applicaties aan uw hele klas. Probeer het gratis: de eerste één maand.
Gratis proberenPast bij deze leerjaren
IB (MYP, Diploma): MYP 1, MYP 2, MYP 3
Cambridge International: Lower Secondary, stage 7, Lower Secondary, stage 8, IGCSE, Lower Secondary, stage 9
Nederland: Groep 8, Klas 1, Klas 2, Havo · Wiskunde A, Havo · Wiskunde B, Vwo · Wiskunde A, Vwo · Wiskunde B, Vwo · Wiskunde C, Vmbo kader (klas 3-4), Vmbo gemengd/theoretisch (klas 3-4), Klas 3 (havo, vwo)
Turkije (MEB): Klas 6, Klas 7, Klas 8, Klas 9
Engeland (GCSE, A Level): Year 6, Year 7, Year 8, Year 9, Year 10 (GCSE)
VS (Common Core): Grade 6, Grade 7, Algebra 1, Grade 8
Wat de applicaties bij dit onderwerp leren 5 applicaties
Letters staan voor getallen
- Weten dat een letter voor een getal staat
- Weten dat 3x betekent 3 × x
- De waarde van 3x + 2 vinden voor een getal
Schrijf de uitdrukking
- Een uitdrukking schrijven bij woorden
- Een uitdrukking schrijven bij een plaatje
- Weten wanneer haakjes nodig zijn
Vul een getal in voor de letter
- Een getal invullen op de plaats van een letter
- De waarde van een uitdrukking uitrekenen
- Een negatief getal tussen haakjes zetten
Letters in het dagelijks leven
- Een formule met letters gebruiken in een echte situatie
- De getallen in de formule invullen
- Zien hoe het antwoord verandert als één letter verandert
Een algebraïsche breuk uitrekenen
- Getallen invullen in een algebraïsche breuk en de waarde uitrekenen
- Zeggen welke getallen niet mogen omdat de noemer 0 is
- Een negatief getal tussen haakjes zetten bij invullen







