Interactive Lessons

Theoretische kans: even waarschijnlijke uitkomsten en P(A)

Lesnotities

Definitie

De uitkomstenruimte

De uitkomstenruimte is de lijst van alle mogelijke uitkomsten van één experiment. Tel ze: dat aantal is het “mogelijk” in de formule.
2
Voorbeeld
Dobbelsteen: 1, 2, 3, 4, 5, 66 mogelijke uitkomsten
6
Definitie

Even waarschijnlijke uitkomsten

Uitkomsten zijn even waarschijnlijk als geen enkele een grotere kans heeft dan een andere, zoals bij een eerlijke munt, een eerlijke dobbelsteen of een rad met gelijke sectoren.
Voorbeeld
Eerlijke dobbelsteen: elk vlak heeft kans
1/6
Definitie

P(A) = gunstig ÷ mogelijk

Bij even waarschijnlijke uitkomsten is de theoretische kans op een gebeurtenis A gelijk aan . Gunstige uitkomsten laten A gebeuren.
kn
Voorbeeld
3 rode van 8 fiches
38
Regel

Een gebeurtenis met meer uitkomsten

Een gebeurtenis kan meer uitkomsten hebben: even, priem, groter dan 4, een kleur. Noem de gunstige uitkomsten, tel ze en deel door de mogelijke.
2/6
Voorbeeld
Dobbelsteen, even: 2, 4, 6
3/6
Regel

Breuk, decimaal getal, percentage

Een kans kan een breuk, een decimaal getal of een percentage zijn. Schrijf de breuk zo eenvoudig mogelijk en reken dan om.
610
Voorbeeld
35=0.6=60%
Regel

Onmogelijk is 0, zeker is 1

Een kans is nooit kleiner dan 0 of groter dan 1: . Een onmogelijke gebeurtenis heeft P = 0, een zekere P = 1.
01
Voorbeeld
Een 7 met een dobbelsteen: P = 0Een getal onder 7: P = 1
P=0P=1
Regel

Het complement: niet A

“Niet A” heeft alle uitkomsten die niet in A zitten. A en niet A samen dekken alles, dus .
1P1−P
Voorbeeld
13/107/10
Regel

Alle kansen tellen op tot 1

Elke keer is er precies één uitkomst, dus de kansen van alle uitkomsten tellen op tot 1. Zo vind je een ontbrekende kans.
1abc
Voorbeeld
13/105/102/10
Definitie

Een kaartspel

Een kaartspel heeft 52 kaarten: 4 kleuren (harten en ruiten zijn rood, schoppen en klaveren zwart) van 13 kaarten. 12 zijn plaatjeskaarten (J, Q, K).
4×13
Voorbeeld
13/52
Regel

Theorie en experiment

Een experiment geeft een uitkomst dicht bij de theorie, maar niet precies gelijk. Een korte serie kan ver weg zitten; veel pogingen komen dichterbij.
1015202530E
Voorbeeld
, 120 worpenongeveer 20 zessen, misschien 23
101520253020
Regel

Verwacht aantal

In N pogingen verwacht je de gebeurtenis keer. Andersom: , en gunstig .
NP
Voorbeeld
rode fiches
12020410
Tip

Kies de aanpak

Alle uitkomsten even waarschijnlijk: bereken. Niet gelijk, maar je kunt het herhalen of hebt eerdere resultaten: experiment. Geen van beide: een onderbouwde schatting.
?
Voorbeeld
Dobbelsteen: berekenPunaise: experimentNieuwe winkel: schatting
1/618/40?≈
Let op!

Tel uitkomsten, geen kleuren

Tel elke fiche. Een zak met 3 rode en 5 blauwe fiches heeft 8 uitkomsten, geen 2 kleuren, dus rood is niet 1 op 2.
123456783+5=8
Voorbeeld
3 rood, 5 blauw, niet
38✔✘
Let op!

De formule vraagt gelijke uitkomsten

gunstig ÷ mogelijk werkt alleen als de uitkomsten even waarschijnlijk zijn. Een verbogen munt of een punaise vraagt een experiment.
✔✘
Voorbeeld
Punaise: punt omhoog of omlaag2 uitkomsten, maar niet elk
1822≠1/2
Bijzonder geval

Fiches erbij voor een gelijke kans

Om rood kans 1 op 2 te geven, voeg je rode fiches toe tot er evenveel rood als blauw is: voeg rode fiches toe.
b−r
Voorbeeld
3 rood, 7 blauw: voeg 4 toe
310714

Oefenen

Een zak heeft 3 rode en 5 blauwe fiches. Er wordt er willekeurig één gepakt. Wat is de kans op rood, als breuk, decimaal getal en percentage? Makkelijk
Toon de oplossing
Mogelijk: fiches. Gunstig: 3 rode
123456783+5=8
012137.5%
Antwoord → 3/8 = 0,375 = 37,5%
Tel ALLE fiches (8), niet alleen de blauwe (5).
Een rad heeft 10 gelijke sectoren en 4 zijn rood. Wat is P(rood) in de eenvoudigste vorm? Wat is P(niet rood)? Makkelijk
Toon de oplossing
12/53/5
Antwoord → 2/5 en 3/5
Controle: .
Er wordt een kaart gepakt uit een kaartspel van 52 kaarten. Wat is de kans op een plaatjeskaart (J, Q, K) in de eenvoudigste vorm? En als er 2 jokers bijkomen? Middel
12/52
Toon de oplossing
Plaatjeskaarten:
Met 2 jokers zijn er 54 kaarten:
12/54
Antwoord → 3/13, en 2/9 met de jokers
De jokers maken het spel groter, dus de kans wordt kleiner.
Een rad heeft rode, blauwe en groene sectoren. P(rood) = 0,35 en P(blauw) = 0,4. Wat is P(groen)? Middel
10.350.4?
Toon de oplossing
Alle kansen tellen op tot 1
10.350.40.25
Antwoord → 0,25
0,25 is 25%: de drie samen zijn 100%.
Een zak heeft 4 rode en 12 blauwe fiches. Hoeveel rode fiches moeten erbij zodat P(rood) = 1/2? Moeilijk
Toon de oplossing
Kans 1/2 betekent evenveel rood als blauw
Blauw blijft 12, dus rood moet 12 zijn
rode fiches
12−4
Controle:
Antwoord → 8 rode fiches
Rode fiches erbij maakt ook het totaal groter: 16 wordt 24.
Een eerlijke dobbelsteen wordt 300 keer gegooid en er komt 54 keer een zes. Hoeveel zessen verwacht de theorie? Hoe ver ligt de uitkomst daarvan af? Moeilijk
1/6
Toon de oplossing
Verwacht:
De uitkomst is meer dan verwacht
020406050E54f4
Antwoord → 50 verwacht; 4 meer
4 van 50 af is normaal: dicht bij de theorie, maar niet precies gelijk.

Interactieve applicaties bij dit onderwerp

Gratis applicaties openen met een gratis leerlingaccount. Docenten kunnen alle applicaties gebruiken in een live les.

Over het gratis account en Plus

Bent u docent?

Geef live lessen met deze applicaties aan uw hele klas. Probeer het gratis: de eerste één maand.

Gratis proberen

Past bij deze leerjaren

IB (MYP, Diploma): MYP 1, MYP 2, MYP 3, MYP 4, MYP 5

Cambridge International: Lower Secondary, stage 7, Lower Secondary, stage 8, Lower Secondary, stage 9

Nederland: Groep 8, Klas 1, Klas 2, Klas 3 (havo, vwo), Vwo · Wiskunde D, Vwo · Wiskunde A, Vwo · Wiskunde C, Groep 7, Vmbo basis (klas 3-4), Vmbo kader (klas 3-4), Vmbo gemengd/theoretisch (klas 3-4)

Turkije (MEB): Klas 6, Klas 7, Klas 8

Engeland (GCSE, A Level): Year 7, Year 8, Year 9

VS (Common Core): Grade 6, Grade 7, Grade 8

Wat de applicaties bij dit onderwerp leren 6 applicaties

Gunstig uit mogelijk

  • De uitkomstenruimte van een munt, dobbelsteen of zak opschrijven
  • P(A) = gunstige ÷ mogelijke vinden
  • P(niet A) = 1 − P(A) vinden
  • Een draaischijf, zak of dobbelsteengebeurtenis maken voor een gekozen kans

Speelkaarten

  • Een spel van 52 kaarten kennen: kleuren, soorten, plaatjes
  • P(A) vinden voor een kleur, een aas, een heer of een plaatjeskaart
  • Weten dat een harten in een spel zonder harten onmogelijk is
  • Kleuren uit een spel halen om een gegeven kans te krijgen

Alle uitkomsten tellen op tot 1

  • Weten dat de kansen van alle uitkomsten samen 1 zijn
  • Een ontbrekende kans vinden door van 1 af te trekken
  • P(niet A) = 1 − P(A) vinden uit breuk, kommagetal of percentage
  • Een zak vullen voor gegeven kansen

Theorie en experiment

  • Een theoretische kans uitrekenen en vergelijken met een experiment
  • Weten dat meer pogingen dichter bij de theorie komen
  • Het verwachte aantal P × N uitrekenen

Hoe vind je de kans?

  • Weten dat gunstige ÷ mogelijke gelijke kansen vraagt
  • Kiezen tussen theoretische, experimentele en subjectieve kans
  • Weten waarom een punaise of het weer niet met theorie te vinden is

Kans in het dagelijks leven

  • De kans vinden bij een loting, een pot snoep of een klassenloting
  • De kans schrijven als breuk, kommagetal en percentage
  • De kans op “niet” vinden met 1 − P(A)