Interactive Lessons

Logaritmalar

Ders notları

Tanım

Logaritma

, x’i elde etmek için b’ye verdiğin üstür. Şunu sorar: b’nin kaçıncı kuvveti x eder?
1bb²b³…0123…nx×b×b×b
Örnek
, çünkü :
12481601234nx×2×2×2×2
Kural

Negatif ve kesirli loglar

1’den küçük bir sayının logu negatiftir: . Kök, kesir verir.
b⁻²b⁻¹1bb²−2−1012nx×b×b×b×b1√bb01/21nx×√b×√b
Örnek
ve :
1/81/41/212−3−2−101nx×2×2×2×2124801/32/31nx×2×2×2
Uç durum

Tanım kümesi ve özel değerler

Yalnızca pozitif sayıların logu vardır, çünkü bⁿ hep pozitiftir. Ayrıca , . ln, tabanı e olan logdur.
xy(1,0)(b,1)✘
Örnek
ve ; tanımsızdır:
xy(1,0)(5,1)✘−5
Tanım

Logaritma grafiği

, grafiğinin doğrusundaki yansımasıdır. Tanım kümesi , asimptot , ve (b, 1) noktalarından geçer.
xy(n,x)(x,n)
Örnek
, ve noktalarından geçer:
xy420.5−140.5
Kural

Grafiği kaydırma

grafiğinin asimptotu x = h’dir ve noktasından geçer. Parantez pozitif kalmalı.
xy(h+1,k)x=h
Örnek
, için: parantez 4, , yani :
xy737(4,1)x=3
Kural

Logaritma kuralları

Çarpma logları toplar, bölme çıkarır, üs öne iner.
logalogblogablogalogaloga3loga
Örnek
:
00.511.52log4log25log100
Kural

Taban değiştirme

Hesap makinesinde log (taban 10) ve ln vardır. Başka tabanlar için iki logu böl.
logblogblogbloga
Örnek
:
00.30.60.9log2log2log2log8
Kural

Logla çözme

çözmek için: a’ya böl, iki tarafın logunu al, üssü öne indir.
xyxc
Örnek
için x yaklaşık 3,585, 3 ile 4 arasında:
xy3.59816
Kural

Logaritmik ölçekler

pH, desibel ve Richter ölçeklerinde bir adım on katıdır (desibel: her 10 dB). Ölçekteki fark bir ORANDIR.
01234×10×10×10×10
Örnek
pH 6’dan pH 3’e 3 adımdır, yani 1000 kat fazla H⁺:
3456×10×10×10×1000
Dikkat!

Toplamın logu

, değildir. Toplamın logu için kural yoktur: yalnızca çarpımlar toplama dönüşür.
logalogblogablog(a+b)
Örnek
, ama , yaklaşık 1,3:
012log10log10log100log20
Püf noktası

Veriyi doğrultma

x’e göre doğrusal: . ’e göre doğrusal: ; n eğim, kesim noktasıdır.
xyxlog yxylog xlog y
Örnek
: , , yani :
log xlog y121

Alıştırmalar

ve değerlerini hesapla. Kolay
Çözümü göster
, yani = 4.
139278101234nx×3×3×3×3
, yani = −2.
1/41/2124−2−1012nx×2×2×2×2
Cevap → 4 ve −2
Kontrol: ve .
hangi iki tam sayı arasındadır? Kolay
Çözümü göster
ve .
, yani , 4 ile 5 arasındadır.
1620324?5nx×2
Cevap → 4 ile 5 arasında
Kontrol: yaklaşık 4,32’dir.
Tek bir logaritma olarak yaz: . Orta
Çözümü göster
.
.
012log4log25−log10
Cevap → (yani 1)
Kontrol: .
denklemini çöz. x’i 3 ondalıkla ver. Orta
Çözümü göster
4’e böl: .
İki tarafın logunu al: .
Yani x yaklaşık ’tür.
xy4.64
Cevap → x ≈
Kontrol: , yani x, 4 ile 5 arasındadır.
A sesi 50 dB, B sesi 80 dB. B’nin şiddeti A’nın kaç katıdır? Zor
Çözümü göster
Fark dB’dir.
Her 10 dB × 10 demektir, yani 30 dB 3 adımdır.
Oran ’tür.
50607080×10×10×10×1000
Cevap → 1000 kat
Kontrol: .
, , noktalarında x’e göre doğrusaldır. ’i bul. Zor
Çözümü göster
Komşu değerlerin oranları: ve , yani .
xy61854×3×3
, yani .
xy261854
Cevap →
Kontrol: .
Öğretmen misiniz?

Bu uygulamalarla tüm sınıfınıza canlı ders verin. İlk bir ay ücretsiz.

Ücretsiz deneyin

Bu sınıf düzeylerine uygun

IB (MYP, Diploma): MYP 5, Diploma, 1. yıl

Cambridge International: AS Level, A Level

Hollanda: Havo · Matematik B, Vwo · Matematik A, Vwo · Matematik B, Vwo · Matematik C, Havo · Matematik A

Türkiye (MEB): 11. sınıf

İngiltere (GCSE, A Level): Year 12 (A Level), Year 13 (A Level)

ABD (Common Core): Algebra 2, Precalculus

Bu konunun uygulamaları neler öğretir 8 uygulama

log: kaç kez çarparsın?

  • Logaritmanın 1 den x e b ile çarpma sayısı olduğunu bilme
  • Tam kuvvet için log_b x hesaplama: log₂(1/8) = −3
  • Bir logaritmayı iki tam sayı arasına yerleştirme

bˣ'in aynadaki görüntüsü olarak logaritma

  • Logaritma grafiğini y = bˣ grafiğinin y = x yansıması olarak görme
  • Tanım kümesini, asimptotu ve (1, 0), (b, 1) noktalarını verme
  • y = log_b(x − h) + k için asimptotu ve bir noktayı okuma

Hesap cetveli: logaritma kuralları

  • Hesap cetvelinin uzunlukları toplayarak çarptığını görme
  • Logaritma toplamlarını ve farklarını tek logaritma olarak yazma
  • Hesap cetvelinde a × b çarpımı hedefe ulaşsın diye b bulma

Üstel denklemleri logaritmayla çözme

  • a · bˣ = c çözme: bölme, logaritma alma, üssü indirme
  • x değerini hangi hesabın verdiğini ve diğerlerinin hatasını söyleme
  • Cevabın ne zaman kesin, ne zaman yuvarlanmış olduğunu söyleme

Logaritmik ölçekler: pH, desibel, Richter

  • pH, desibel ya da Richter ölçeğinde bir adımın 10 kat olduğunu bilme
  • Ölçekteki farkı orana ve oranı farka çevirme
  • Ölçek sayılarını bölmenin neden oranı vermediğini söyleme

Eğriyi logaritmayla doğrult

  • Logaritmik grafiğin ne zaman doğru çıktığını söyleme
  • Noktaları doğrusal yapan grafiği seçme
  • Doğrudan a ve b ya da a ve n değerlerini bulma

Logaritma bulmacaları

  • Logaritma hesaplama, negatif ve kesirli de: log₈ 4 = 2/3
  • bˣ = c ve log_b x = n denklemlerini logaritma kurallarıyla çözme
  • Desibel ya da pH farkını orana ve geri çevirme

Günlük hayatta logaritmalar

  • “Ne kadar süre sonra?” sorusunu logaritmayla yanıtlama
  • L = L₁ + 10 · log n ve pH = p₀ + log n bağıntılarını kullanma
  • Cevabın durumda ne anlama geldiğini söyleme