Interactive Lessons

Het onderwerp van een formule veranderen

Lesnotities

Definitie

Onderwerp

Het onderwerp van een formule is de letter die alleen links van het gelijkteken staat. In v = u + at is het onderwerp v: de formule geeft je v.
vu+at=
Voorbeeld
In (fietsverhuur) is het onderwerp . Voor geeft de formule je :
C6+4h=
Definitie

Het onderwerp veranderen

Het onderwerp veranderen is de formule zo herschrijven dat een andere letter alleen links staat. De nieuwe formule zegt hetzelfde op een andere manier.
vu+at=t(v−u)/a=
Voorbeeld
Maak het onderwerp van . Kosten van €26 geven:
C6+4h=h(C−6)/4=
Definitie

Omgekeerde bewerkingen

De omgekeerde bewerking maakt een bewerking ongedaan: + en −, × en ÷, kwadrateren en de wortel trekken.
n×33n÷3n
Voorbeeld
Maak ongedaan met : en
5×420÷45
Definitie

Beide kanten zijn gelijk

Een formule is een vergelijking: de twee kanten zijn gelijk. Ze blijven gelijk als je precies hetzelfde met beide kanten doet.
a+cb+c=
Voorbeeld
Neem en trek van beide kanten 2 af. Ze blijven gelijk:, dus
12−23×4−2=
Regel

Doe hetzelfde met beide kanten

Tel op, trek af, vermenigvuldig of deel beide kanten door hetzelfde. Verander nooit maar één kant.
v−uu+at−u=v−uat=
Voorbeeld
Neem met , dus . Trek van beide kanten 7 af:, en
S−74n+7−7=S−74n=
Regel

Maak de laatste stap eerst ongedaan

In v = u + at wordt t eerst met a vermenigvuldigd en daarna komt er u bij. Maak de stappen in de omgekeerde volgorde ongedaan: trek eerst u af, deel dan door a.
t×aat+uu+atu+at−uat÷at
Voorbeeld
In : eerst , dan . Achterstevoren: , dan :, dus geeft
n×33n−43n−43n−4+43n÷3n
Regel

Deel de hele teller

Als je een som deelt, deel je de hele som: (v − u) ÷ a. Zet de som boven de breukstreep.
vu−a÷
Voorbeeld
Maak het onderwerp van , met . Trek 8 af en deel het hele door 2:
208−2÷=12=6
Regel

Een breuk wegwerken

Om een breuk kwijt te raken vermenigvuldig je beide kanten met de noemer. Uit F = 9C/5 + 32 volgt F − 32 = 9C/5 en dan 5(F − 32) = 9C.
F−32×59C/5×5=5(F−32)9C=
Voorbeeld
Maak het onderwerp van . Haal 2 eraf en vermenigvuldig dan met 4. Controleer met , :
y−2×4x/4×4=4(y−2)x=
Regel

Kwadraten en wortels

Om een kwadraat ongedaan te maken trek je de wortel uit beide kanten. Om een wortel ongedaan te maken kwadrateer je beide kanten.
r²r²√r
Voorbeeld
Maak het onderwerp van . Deel door 3 en trek dan de wortel. Voor :
5²25√5
Regel

De letter in de noemer

Staat het nieuwe onderwerp in de noemer van een breuk, vermenigvuldig dan eerst beide kanten ermee: y = 6/x geeft xy = 6, dus x = 6/y.
6y?
Voorbeeld
Vultijd bij kranen. Eerst , dan :, dus vraagt kranen
12t?
Regel

De letter twee keer

Staat het nieuwe onderwerp twee keer in de formule, zet dan alle termen ermee aan één kant, haal het als gemeenschappelijke factor buiten haakjes en deel.
xxxxxb+cx(b+c)
Voorbeeld
Maak het onderwerp van (met is ). Haal buiten haakjes:, dus
xxxxx2+35x
Regel

Controleer met getallen

Vul getallen in de oude formule in en reken de eerste letter uit. Vul dezelfde getallen in de nieuwe formule in: je moet de letter terugkrijgen. Voor u = 5, a = 2 en t = 3 geeft de oude formule v = 11.
3×26+51111−56÷23
Voorbeeld
met geeft . De nieuwe formule moet de 4 teruggeven: ✔
4×312−488+412÷34
Tip

Waarom het onderwerp veranderen?

Een formule geeft één grootheid uit de andere. Heb je steeds een andere grootheid nodig, herschrijf dan één keer en vul daarna zo vaak je wilt getallen in.
h6+4hCC(C−6)/4h
Voorbeeld
Je hebt €38 voor . Herschrijf één keer, dan gaat elk budget snel: uur
24610102030hC838
Tip

Twee wegen, één antwoord

Je kunt eerst herschrijven en dan getallen invullen, of eerst getallen invullen en dan de vergelijking oplossen. Beide geven hetzelfde getal.
S−7S−7÷4n27−720÷45
Voorbeeld
Zoek in voor . Eerst herschrijven, of eerst invullen: en → →
27−74n+7−7=20÷44n÷4=
Tip

Teken een machine

Teken wat er met de letter gebeurt, stap voor stap: × a, dan + u. De nieuwe formule is die machine achterstevoren: − u, dan ÷ a.
t×aat+uu+at
Voorbeeld
De machine van is , dan . Laat hem achterstevoren lopen, dan , voor :,
4×520−31717+320÷54
Let op!

Maar een deel delen

Uit v − u = at volgt t = (v − u)/a. Het is niet v − u/a: het delen hoort bij de hele teller.
vua÷−✘vu−a÷✔
Voorbeeld
Uit volgt . Dan:✘ ✔
35105÷−=2=33✘3510−5÷=25=5✔
Let op!

De wortel vergeten

Uit A = πr² volgt r² = A/π. Dan moet je nog de wortel trekken: r = A/π is fout.
rrr²
Voorbeeld
Uit volgt . Dan:✘ ✔
339
Let op!

Een min voor de letter

Trek bij y = 5 − 2x aan beide kanten 5 af: y − 5 = −2x. Delen door −2 geeft x = (5 − y)/2. Let op de tekens.
2312456xy13
Voorbeeld
Maak het onderwerp van voor :✘ ✔
1346810xy23
Bijzonder geval

De positieve wortel

r² = 25 heeft twee oplossingen, 5 en −5. Een lengte kan niet negatief zijn, dus bij een formule voor een lengte nemen we de positieve wortel.
rr25
Voorbeeld
Een vierkant heeft cm². en geven 36, maar een zijde is niet negatief: cm
6 cm6 cm36 cm²
Bijzonder geval

Niet elke letter kan het onderwerp worden

In y = x² + x staat x in het kwadraat en ook alleen. Daarvoor heb je de abc-formule nodig, niet de stappen van dit onderwerp.
−22246xy
Voorbeeld
In staat in het kwadraat en alleen. Twee waarden van geven dezelfde : → en →
−6−4−2244812xy

Oefenen

Maak het onderwerp van . Makkelijk
Toon de oplossing
De letter wordt met vermenigvuldigd en daarna komt er bij
Maak de ongedaan: trek af van beide kanten:
v−uu+at−u=
Maak de ongedaan: deel beide kanten door :
Schrijf het andersom op:
Antwoord →
Controle: , en geven , en .
Maak het onderwerp van . Middel
F9C/5+32=
Toon de oplossing
Trek 32 af van beide kanten:
F−329C/5+32−32=
Vermenigvuldig beide kanten met 5:
F−32×59C/5×5=
Deel beide kanten door 9:
Antwoord →
Controle: geeft .
Maak het onderwerp van . Middel
r²r²×πA
Toon de oplossing
Deel beide kanten door :
Trek de wortel uit beide kanten:
A÷πr²√r
Schrijf het andersom op:
Antwoord →
Controle: voor krijg je , en .
Maak het onderwerp van . Middel
236xy13
Toon de oplossing
Tel op bij beide kanten:
Trek af van beide kanten:
Deel beide kanten door 2:
Antwoord →
Controle: geeft , en .
Maak het onderwerp van . Moeilijk
Toon de oplossing
Vermenigvuldig beide kanten met :
Werk het haakje uit:
Zet de -termen links:
Haal als gemeenschappelijke factor buiten haakjes:
Deel beide kanten door :
Antwoord →
Controle: geeft , en .

Interactieve applicaties bij dit onderwerp

Gratis applicaties openen met een gratis leerlingaccount. Docenten kunnen alle applicaties gebruiken in een live les.

Over het gratis account en Plus

Bent u docent?

Geef live lessen met deze applicaties aan uw hele klas. Probeer het gratis: de eerste één maand.

Gratis proberen

Past bij deze leerjaren

IB (MYP, Diploma): MYP 3, MYP 4, MYP 5

Cambridge International: IGCSE, AS Level

Nederland: Klas 2, Vmbo kader (klas 3-4), Vmbo gemengd/theoretisch (klas 3-4), Havo · Wiskunde A, Havo · Wiskunde B, Vwo · Wiskunde A, Vwo · Wiskunde B, Vwo · Wiskunde C

Turkije (MEB): Klas 9, Klas 10, Klas 11

Engeland (GCSE, A Level): Year 10 (GCSE), Year 11 (GCSE)

VS (Common Core): Algebra 1, Algebra 2

Wat de applicaties bij dit onderwerp leren 5 applicaties

Maak het stap voor stap ongedaan

  • Stap voor stap zien wat een formule met een letter doet
  • De tegengestelde van elke stap noemen
  • De stappen in omgekeerde volgorde ongedaan maken

Verander het onderwerp

  • Het onderwerp van een formule stap voor stap veranderen
  • Zeggen wat er in elke stap aan beide kanten gebeurt
  • De nieuwe formule controleren met getallen

Verzamelen en ontbinden

  • Het onderwerp veranderen als de letter twee keer voorkomt
  • De vijf stappen noemen: breuk, uitwerken, samennemen, ontbinden, delen
  • De nieuwe formule controleren met getallen

Kies de stap

  • De juiste stap kiezen om de letter vrij te krijgen
  • De laatste bewerking als eerste ongedaan maken
  • Aan beide kanten hetzelfde doen

Formules herschrijven in het dagelijks leven

  • Een herschreven formule gebruiken in een echte situatie
  • Op twee manieren hetzelfde antwoord krijgen
  • Een antwoord controleren in de oude formule