Interactive Lessons

Izgarada öteleme ve yansıma

Ders notları

Tanım

Öteleme (kaydırma)

Öteleme, bütün bir şekli aynı yönde aynı uzaklık kadar kaydırır. Her nokta aynı biçimde hareket eder; şekil ne döner ne de çevrilir.
xy
Örnek
Bir ev 3 sağave 2 yukarı kayar
xy32
Tanım

Sütun vektör (a, b)

Öteleme (a, b) sütun vektörüyle yazılır. Üstteki a sayısı sağa (+) ya da sola (−), alttaki b sayısı yukarı (+) ya da aşağı (−) ne kadar gideceğini söyler.
xyab
Örnek
3 sağa,2 aşağı demektir
xy3−2
Tanım

Görüntü A′

Hareketten sonraki şekil görüntüdür. Köşeler üs işareti alır: A, A′; B, B′; C, C′ olur. Ötelemeden sonra görüntü asıl şekle eştir ve aynı yönde döner.
xyABCA′B′C′
Örnek
ABC üçgeni → A′B′C′:aynı boyut, aynı yön
xyABCA′B′C′
Kural

Asıl şekilden görüntüye vektör

Bir köşeyi görüntüsüyle karşılaştır. İlk sayı x′ − x (sağ ya da sol), ikinci sayı y′ − y (yukarı ya da aşağı). Her köşe aynı vektörü verir.
xyAA′x′−xy′−y
Örnek
:
123456−11234xyAA′3−2
Kural

Geri dönüş

Ötelemeyi geri alan hareket ters vektördür: iki sayının işaretini de değiştir.
xyAA′v−v
Örnek
geri:
123456−11234xyAA′(3,−2)(−3,2)
Kural

İki öteleme ve n kez

Art arda iki öteleme, toplam vektör kadar tek bir ötelemedir: üstleri ve altları ayrı ayrı topla. Aynı vektör n kez: iki sayıyı da n ile çarp.
xyAA′A″vwv+wxyvnv
Örnek
3 × =
xyAA′A″(2,1)(3,−4)(5,−3)xy(2,−1)(6,−3)
Kural

Kural (x, y) → (x + a, y + b)

Izgarada (a, b) ötelemesi her x'e a, her y'ye b ekler.
xyPP′ab
Örnek
xy(2,5)(6,2)4−3
Tanım

Yansıma (ayna görüntüsü)

Yansıma, bir şekli simetri ekseni boyunca çevirir. Görüntü asıl şekle eştir ama ters yönde dönmüştür: A, B, C bir yöne, A′, B′, C′ öbür yöne döner.
xyABCA′B′C′
Örnek
ABC saat yönünün tersi →A′B′C′ saat yönü
xyABCA′B′C′
Kural

Simetri ekseni orta dikmedir

Simetri ekseni A ile A′'nün orta dikmesidir: ikisinin tam ortasındadır ve AA′ doğrusuna diktir. Yani A ile A′ simetri ekseninden eşit uzaklıkta, karşı taraflardadır.
xyAA′Mdd
Örnek
A eksenden 3 uzakta,bu yüzden
xyAA′M33
Kural

Eksenlere göre yansıma

x eksenine göre y'nin işareti değişir: . y eksenine göre x'in işareti değişir: .
xy(x,y)(x,−y)(−x,y)
Örnek
xy(3,5)(3,−5)(−3,5)
Kural

x = a ve y = b doğrularına göre yansıma

Doğruya olan uzaklığı say ve öbür tarafta aynı kadar git. x = a için: . y = b için: .
xyx=aPP′ddxyy=bPP′dd
Örnek
xyx=3(1,4)(5,4)22xyy=2(1,4)(1,0)22
Kural

y = x ve y = −x doğrularına göre yansıma

y = x doğrusunda iki sayı yer değiştirir: . y = −x doğrusunda yer değiştirir ve iki işaret de değişir: .
xy(x,y)(y,x)xy(x,y)(−y,−x)
Örnek
xy(2,5)(5,2)xy(2,5)(−5,−2)
Kural

Simetri eksenini bulma

A ile A′'yü birleştir ve orta noktası M'yi bul. Simetri ekseni M'den geçer ve AA′'ye diktir. AA′ yataysa eksen x = a, dikeyse y = b olur.
xyAA′M
Örnek
A (1, 3), A′ (5, 3): eksen
xyx=3(1,3)(5,3)(3,3)
Uç durum

Eksendeki noktalar yerinde kalır

Simetri ekseni üzerindeki bir nokta kendi görüntüsüdür. Eksendeki köşeleri say: bu köşeler yer değiştirmez.
xyA=A′BCB′C′
Örnek
Eksende 1 köşe:1 kalır, 2 kayar
xyA=A′BCB′C′
Dikkat!

Öteleme mi, yansıma mı?

A, B, C'nin sırasına bak. Aynı yön ve her köşe için aynı vektör: öteleme. Ters yön: yansıma. Daha büyük ya da küçük bir şekil ikisi de değildir.
xyABCA′B′C′xyABCA′B′C′
Örnek
ABC saat yönünün tersi, A′B′C′saat yönü: bir yansıma
xyABCA′B′C′
Kural

Eksiksiz tanımlama

Öteleme için vektör, yansıma için denklemiyle simetri ekseni gerekir. Yalnızca “bir öteleme” ya da “bir yansıma” eksiksiz bir tanım değildir.
xyvxym
Örnek
ötelemesix = 4 doğrusuna göre yansıma
xy(3,−2)xyx=4
Dikkat!

Önce öteleme sonra yansıma: sıra

İşlemleri sırayla yap: A önce A′'ne, sonra A″'ne gider. İki sırayı da dene ve karşılaştır. Sıra çoğu zaman önemlidir; vektör simetri ekseni boyunca ise önemli değildir.
xyAA′A″xyAA′A″
Örnek
A (1, 2): (3, 0), y ekseni → önce yansıma, sonra öteleme →
xy(1,2)(4,2)(−4,2)xy(1,2)(−1,2)(2,2)
Püf noktası

Sonraki adım

Bir şeklin simetri eksenleri Simetri: simetri eksenleri ve dönme konusundadır. Dört bölgedeki noktalar Dört bölgede koordinatlar konusundadır. Grafiği kaydırmak Grafiklerin dönüşümü konusundadır. Dönme ve büyütme sırada.
Örnek
Sırada: dönme vebüyütme

Alıştırmalar

(2, −1) noktası (3, 4) vektörü kadar ötelenir. Nereye gelir? Kolay
Çözümü göster
İlk sayıyı x'e ekle:
xy(2,−1)(5,3)34
İkinci sayıyı y'ye ekle:
Cevap → (5, 3)
Sağ ve yukarı pozitif, sol ve aşağı negatiftir.
(4, 1) noktasını önce x eksenine, sonra y eksenine göre yansıt. İki görüntüyü de yaz. Kolay
xy(4,1)
Çözümü göster
x eksenine göre y'nin işareti değişir:
y eksenine göre x'in işareti değişir:
xy(4,1)(4,−1)(−4,1)
Cevap → (4, −1) ve (−4, 1)
Yansıttığın eksenin kendi sayısı değişmez.
A (2, 5) noktası A′ (−1, 1) noktasına ötelendi. Bunu hangi vektör yapar? A′'yü A'ya hangi vektör geri getirir? Orta
−224123456xyAA′
Çözümü göster
İlk sayı:
İkinci sayı:
−224123456xyAA′−3−4
Geri dönüşte işaretler zıttır:
Cevap → (−3, −4); geri (3, 4)
Her zaman görüntü eksi asıl nokta; tersi değil.
(1, 4) noktasını x = 3 doğrusuna göre yansıt. Orta
xyx=3(1,4)
Çözümü göster
x = 1'den x = 3 doğrusuna uzaklık 2
Öbür tarafta 2 daha git:
xyx=3(1,4)(5,4)22
y aynı kalır: 4
Cevap → (5, 4)
Kontrol: 3, 1 ile 5'in tam ortasıdır.
A (−2, 1) noktasının bir simetri eksenine göre görüntüsü A′ (4, 1). Bu eksen hangi doğrudur? Zor
−2242xyAA′
Çözümü göster
A ile A′'nün y'si aynı, yani AA′ yatay ve eksen dikey bir x = a doğrusudur
Orta nokta:
−2242xyx=1AA′M33
Cevap → x = 1
Uzaklıkları kontrol et: A doğrunun 3 solunda, A′ 3 sağında.
A (1, 2) noktasını önce (3, 0) kadar ötele, sonra y eksenine göre yansıt. Sonra önce yansıt, sonra ötele. Sıra önemli mi? Zor
Çözümü göster
Önce öteleme: , sonra y ekseni: (−4, 2)
Önce yansıma: (−1, 2), sonra öteleme:
xy(1,2)(4,2)(−4,2)xy(1,2)(−1,2)(2,2)
(−4, 2) ile (2, 2) farklı noktalardır
Cevap → evet, (−4, 2) ya da (2, 2)
Sıra yalnızca vektör simetri ekseni boyunca ise önemli değildir.
Öğretmen misiniz?

Bu uygulamalarla tüm sınıfınıza canlı ders verin. İlk bir ay ücretsiz.

Ücretsiz deneyin

Bu sınıf düzeylerine uygun

IB (MYP, Diploma): MYP 4, MYP 5, MYP 1, MYP 2, MYP 3

Cambridge International: Primary, stage 6, Lower Secondary, stage 7, Lower Secondary, stage 8, Lower Secondary, stage 9

Hollanda: Groep 8, 1. sınıf, 2. sınıf, 3. sınıf (havo, vwo)

Türkiye (MEB): 7. sınıf, 8. sınıf

İngiltere (GCSE, A Level): Year 6, Year 7, Year 8, Year 9

ABD (Common Core): Grade 8, Grade 6

Bu konunun uygulamaları neler öğretir 5 uygulama

Izgarada bir şekli ötele

  • Nokta ve şekli sütun vektörle öteleme
  • Nesneden görüntüye vektörü bulma ve görüntüleri A′, A″ adlandırma
  • Geri dönüşü ve iki ötelemenin tek vektörünü verme
  • Ötelemeyi (x, y) → (x + a, y + b) kuralı olarak yazma

Bir şekli simetri eksenine göre yansıt

  • Şekli eksenlere ve x = a, y = b, y = x, y = −x doğrularına göre yansıtma
  • Yansıma doğrusunun A ile A′ nün orta dikmesi olduğunu bilme
  • (x, y) → (x, −y) gibi yansıma kurallarını kullanma
  • Yansımanın uzunluk ve açıyı koruyup yönü ters çevirdiğini bilme

Simetri eksenini bul

  • Bir noktadan ve görüntüsünden yansıma doğrusunu bulma
  • Yansıma doğrusunu denklemiyle adlandırma
  • Bütün bir şeklin ve görüntüsünün yansıma doğrusunu bulma

Bir dönüşümü tanımla

  • Önce öteleyip sonra yansıtma ve sıranın önemli olup olmadığını söyleme
  • Ötelemeyi yansımadan dönüş yönüne göre ayırt etme
  • Bir dönüşümü eksiksiz tanımlama

Günlük hayatta öteleme ve yansıma

  • Haritadaki gemide, gölde ve kelebekte öteleme ve yansımayı kullanma
  • Bir ya da iki hareketten sonra geminin ya da robotun nerede bittiğini bulma