Interactive Lessons

Doğrular, çokgenler ve dörtgenler: çizim, özellikler ve açı problemleri

Ders notları

Tanım

Çokgen

Çokgen, düz kenarlardan oluşan kapalı bir şekildir. Köşe sayısı kenar sayısı kadardır: üçgen 3, dörtgen 4, beşgen 5, altıgen 6.
3456
Örnek
5 kenarlı bir şeklin 5 köşesi de vardır.
12345
Tanım

Nokta, doğru, doğru parçası ve ışın

Nokta bir yer gösterir ama büyüklüğü yoktur. İki noktadan tam bir doğru geçer ve bu doğru hiç bitmez. [AB] doğru parçasının iki uç noktası ve |AB| uzunluğu vardır. [AB ışını A'dan başlar ve sonsuza gider.
AABABAB[AB]AB[AB
Örnek
A ile B arası 6 cm.
AB6 cm
Tanım

Açı ve köşe

Başlangıç noktası aynı olan iki ışın bir açı oluşturur. Bu noktaya köşe (tepe) denir. ∠ABC adında köşe B ortadaki harftir. Dik açı 90°'dir.
ACαB
Örnek
Işınlar A ve C'den geçiyor, köşe B.
AC∠ABCB
Kural

Çember, dikme ve paralel

Çemberin her noktası merkeze aynı r uzaklığındadır. Çap iki yarıçaptır. Bir noktadan doğruya dikme, doğruya en kısa yoldur. Paralel doğrular hiç kesişmez ve aralarındaki uzaklık değişmez.
OrdPFd
Örnek
Bir çemberin yarıçapı 3 cm.
O3 cm6 cm
Tanım

Üçgen: köşeler, kenarlar ve çeşitleri

ABC üçgeninin 3 köşesi A, B, C ve 3 kenarı AB, BC, CA var. Kenarlarına göre çeşitkenar (hepsi farklı), ikizkenar (ikisi eşit) ya da eşkenar (üçü de eşit) olur.
Örnek
Kenarlar 4 cm, 4 cm ve 6 cm: iki kenar eşit, yani ikizkenar.
6 cm4 cm4 cm
Uç durum

Kapanmayan çubuklar

Üç çubuk, ancak iki kısa çubuğun toplamı en uzun çubuktan büyükse üçgen yapar.
abcg✘
Örnek
3, 4 ve 8 cm'lik çubuklar kapanmaz.
3481✘
Tanım

Dikdörtgen ve kare

Dikdörtgen ABCD'nin 4 köşesi ve 4 kenarı vardır. Karşılıklı kenarlar eşittir ve dört açı da diktir. Kare, dört kenarı da eşit olan dikdörtgendir; yani her kare bir dikdörtgendir.
ABCDABCD
Örnek
AB = 5 cm ve BC = 3 cm.
ABCD5353
Kural

Doğrulardan çokgenler

Art arda kesişen doğrular (1. doğru 2. ile, 2. doğru 3. ile, … sonuncusu 1. ile) bir çokgen kapatır. Her doğru bir kenarı taşır, her kesişim bir köşedir: n doğru, n kenar ve n köşe oluşturur.
1231234
Örnek
Beş doğru bir şekil kapatır: 5 kenar ve 5 köşe, bir beşgen.
12345
Dikkat!

Kapanmayan doğrular

Yan yana iki paralel doğru hiç kesişmez, bu yüzden köşe oluşmaz. Tek noktadan geçen üç doğru yalnız orada kesişir. Kendini kesen bir şekil çokgen değildir.
✘P✘✘
Örnek
✘ Tek noktadan geçen üç doğru üçgen yapar.✔ Yalnız o noktada buluşurlar: üçgen yok.
P✘
Kural

Düzgün çokgen

Düzgün çokgenin kenarları da açıları da eşittir. Yalnız eşit açılar yetmez (dikdörtgen), yalnız eşit kenarlar da yetmez (eşkenar dörtgen). Kare ve eşkenar üçgen düzgündür.
✘✘✔
Örnek
Dikdörtgenin 4 dik açısı var ama kenarları 5 ve 3. → not regular
53✘
Kural

Üçgenin açılar toplamı

Üçgenin üç açısının toplamı her zaman 180°'dir: köşeleri kesip yan yana koyarsan doğru açı olur. Açılarına göre üçgen dar açılı, dik ya da geniş açılıdır; en çok bir dik ya da geniş açısı olur.
αβγαβγ
Örnek
İki açı 50° ve 60°.
50°60°?50°60°?
Kural

İkizkenar ve eşkenar üçgenler

Eşit kenarların karşısındaki açılar eşittir. İkizkenar üçgenin iki taban açısı eşittir. Eşkenar üçgenin üç açısı da 60°'dir.
ααβ60°60°60°
Örnek
Tepe açısı 80°.
??80°
Kural

Dış açı

Dış açı, bir kenar ile sonraki kenarın uzantısı arasındadır. İç açı + dış açı = 180°. Üçgenin bir dış açısı, yanında olmayan iki açının toplamına eşittir.
αγα+γACB
Örnek
A = 40° ve C = 70°. B'deki dış açı onların toplamıdır.
40°70°?ACB
Kural

İki paralel ve iki kesen

İki paralel doğru ve iki kesen yamuk, paralelkenar, eşkenar dörtgen, dikdörtgen, kare ya da üçgen oluşturur. AB ∥ DC iken aynı yan kenardaki açıların toplamı 180°, dörtgenin dört açısının toplamı 360°'dir.
αδABCDα+δ=180°
Örnek
AB ∥ DC ve A = 70°.
70°?ABCD
Tanım

Dörtgenler ailesi

Yamuğun bir çift paralel kenarı vardır. Paralelkenarın iki çifti vardır. Eşkenar dörtgen dört kenarı eşit olan paralelkenar, dikdörtgen dört dik açılı olan paralelkenar, kare ikisi birden. Yani kare aynı zamanda dikdörtgen, eşkenar dörtgen, paralelkenar ve yamuktur.
Örnek
Her dikdörtgen paralelkenar mıdır? Evet: karşılıklı kenar çiftlerinin ikisi de paralel.
✔
Tanım

Yamuk: bir çift paralel kenar

Bir yamuk, bir çift paralel kenarı olan bir dörtgendir; diğer iki kenar paralel değildir. Bir yamuğu tanımak için kenarların doğrultularına bak; uzunluklarına ya da açılarına değil. Diğer iki kenardan birinin iki ucundaki açılar karşı durumlu açılardır: toplamları 180°. "Yamuklar: bul, sına, çiz" uygulamasında Şekli sına sekmesi, yazdığın dört köşenin kenarlarını sınar.
ABCD
Örnek
ABCD, A(0, 0), B(6, 0), C(4, 3), D(1, 3) ile: AB ve DC için eğim 0, bu yüzden paraleller. BC için eğim −3/2, AD için eğim 3: paralel değil. Bir çift: ABCD bir yamuk. A açısı yaklaşık 71,6°, bu yüzden D açısı = 180° − 71,6° = 108,4°.
0−3/203ABCD
Kural

İki kenarı eğimle sınama

Bir kenarın eğimi, bir köşeden sonrakine giderken yukarı çıkışının yatay gidişine bölümüdür. Eğimleri eşit olan iki kenar paraleldir. Bir dörtgeni sınamak için karşılıklı iki kenar çiftini sına: AB ile DC, BC ile AD. Düz yukarı çıkan bir kenarın eğimi yoktur; ikisi de düz yukarı çıkan iki kenar paraleldir. Çiftleri say: 0, 1 ya da 2. Şekli sına sekmesinde sayfa dört eğimi yazar ve iki çifti de sınar.
1/2−21/23ABCD
Örnek
A(0, 0), B(4, 2), C(3, 4), D(1, 3): AB 4 yatay ve 2 yukarı gider: eğim 2 : 4 = 1/2. DC, D noktasından C noktasına 2 yatay ve 1 yukarı gider: eğim 1 : 2 = 1/2. Aynı, yani AB ile DC paralel. BC için eğim −2, AD için eğim 3: paralel değil. Bir çift: yamuk. A(0, 0), B(5, 1), C(4, 4), D(−1, 2) için dört eğim 1/5, −3, 2/5 ve −2: AB ile DC farklı, BC ile AD de farklı. Çift yok: yamuk değil.
1/5−32/5−2ABCD
Uç durum

Bir çift mi, en az bir çift mi?

Her kaynak yamuğu aynı biçimde tanımlamaz. Tam olarak bir çift paralel kenar şartıyla paralelkenar yamuk sayılmaz. En az bir çift şartıyla her paralelkenar, dikdörtgen, eşkenar dörtgen ve kare de yamuktur. Kitabının ve öğretmeninin hangi kuralı kullandığını öğren. Uygulamada kuralı Tam olarak bir çift paralel kenar ya da En az bir çift paralel kenar ile seçersin: sonuç, Şekilleri ayır sekmesindeki şekiller ve Kendin çiz sekmesindeki görevler seçimine uyar.
ABCD
Örnek
A(0, 0), B(5, 0), C(7, 3), D(2, 3): AB ile DC için eğim 0, BC ile AD için eğim 3/2: iki çift paralel kenar. Tam olarak bir çift şartıyla bu bir yamuk değildir (paralelkenardır). En az bir çift şartıyla yamuktur ve aynı zamanda paralelkenardır.
Kural

Birbirini ortalayan köşegenler

Köşegen, yan yana olmayan iki köşeyi birleştirir. Köşegenler birbirini ortalıyorsa dörtgen paralelkenardır. Köşegenler eşitse dikdörtgen, dikse eşkenar dörtgen, ikisi birden ise kare olur.
ABCDM
Örnek
AC = 10 cm ve köşegenler M'de birbirini ortalıyor.
ABCDM55
Dikkat!

Yalnız bir köşegen ortalanıyor

Yalnız bir köşegen ortalanıyorsa dörtgen paralelkenar değildir. Köşegenler dikse deltoid olur. Yalnız dik ya da yalnız eşit köşegenler paralelkenar yapmaz.
M✘
Örnek
✘ Köşegenler dik, o halde eşkenar dörtgen.✔ Yalnız biri ortalanıyor: deltoid.
M✔
Püf noktası

Açı problemi çözmek

Adım adım ilerle: bilinenler ve istenen, onları bağlayan kural, x'li denklem, cevap ve 180° ya da 360° ile kontrol.
Örnek
Açılar x, 2x ve 3x.
x3x2x30°90°60°
Püf noktası

İki çember üçgen yapar

İki çember C'de kesişirse AC ve BC yarıçaptır, yani cetvele gerek yok. AB uzaklığı r1 + r2'den küçükse (ve farkından büyükse) iki çember iki noktada kesişir.
ABCABr1r2
Örnek
Yarıçaplar 4 ve 6, AB = 9. → scalene: 9, 4, 6
ABC946

Alıştırmalar

Bir üçgenin iki açısı 60° ve 70°. Üçüncü açı kaç derece? Kolay
60°70°?
Çözümü göster
Üç açının toplamı 180°'dir.
60°70°50°
Cevap → 50°
Kontrol: .
ABCD dikdörtgeninde AB kenarı 7 cm, BC kenarı 4 cm. CD ve DA kaç cm? Kolay
ABCD7 cm4 cm
Çözümü göster
Dikdörtgenin karşılıklı kenarları eşittir.
CD, AB'nin karşısında, yani .
ABCD7474
DA, BC'nin karşısında, yani .
Cevap → CD = 7 cm ve DA = 4 cm
CD = 4 değil: AB ile BC yan yana, karşılıklı değil.
Altı doğru art arda kesişiyor ve sonuncusu birincisini kesiyor. Hangi şekli kapatırlar ve kaç köşesi vardır? Kolay
Çözümü göster
Bir doğru bir kenarı taşır, yani 6 kenar var.
Çokgenin köşe sayısı kenar sayısı kadardır: 6 köşe.
6 kenarlı şekil altıgendir.
123456
Cevap → 6 köşeli bir altıgen
Hexa altı demektir.
İkizkenar bir üçgenin tepe açısı 70°. Her taban açısı kaç derece? Orta
??70°
Çözümü göster
İki taban açısı eşittir ve üç açının toplamı 180°'dir.
55°55°70°
Cevap → her biri 55°
Kontrol: .
ABCD paralelkenarında A açısı 65°. B, C ve D açıları kaç derece? Orta
65°???ABCD
Çözümü göster
Komşu açıların toplamı 180°'dir: B, A'nın yanında.
Karşılıklı açılar eşittir: ve .
65°115°65°115°ABCD
Cevap → B = 115°, C = 65°, D = 115°
Kontrol: .
Bir üçgenin açıları ve . B'deki dış açı kaç derece? Orta
45°60°?ACB
Çözümü göster
Dış açı, yanında olmayan iki açının toplamıdır.
A ve C, B'deki dış açının yanında değil.
45°60°105°ACB
Cevap → 105°
Kontrol: ve .
ABCD yamuğunda , ve . D ve C açıları kaç derece? Zor
80°70°??ABCD
Çözümü göster
AD yan kenarındaki açıların toplamı 180°'dir.
BC yan kenarındaki açıların toplamı 180°'dir.
80°70°110°100°ABCD
Cevap → D = 100° ve C = 110°
Kontrol: .
Bir üçgenin açıları 2 : 3 : 4 oranında. En büyük açı kaç derece? Zor
2x3x4x
Çözümü göster
Açıları 2x, 3x ve 4x diye yaz. Toplamları 180°.
40°60°80°
Cevap → 80°
Kontrol: .
A çemberinin yarıçapı 4 cm, B çemberinin yarıçapı 6 cm. Merkezler 9 cm uzaklıkta. Çemberler kesişir mi ve ABC nasıl bir üçgendir? Zor
ABC946
Çözümü göster
Uzaklık yarıçaplar toplamından küçük ve farkından büyükse çemberler kesişir.
ve : kesişirler.
Kenarlar AB = 9, AC = 4 (A'nın yarıçapı) ve BC = 6 (B'nin yarıçapı).
649
9, 4 ve 6 hep farklı.
Cevap → kesişirler; ABC çeşitkenar
Cetvele gerek yok: uzunlukları çemberler verir.
Öğretmen misiniz?

Bu uygulamalarla tüm sınıfınıza canlı ders verin. İlk bir ay ücretsiz.

Ücretsiz deneyin

Bu sınıf düzeylerine uygun

IB (MYP, Diploma): PYP, MYP 1, MYP 2, MYP 3

Cambridge International: Primary, stage 4, Primary, stage 5, Primary, stage 6, Lower Secondary, stage 7, Lower Secondary, stage 8

Hollanda: Groep 6, Groep 7, 1. sınıf, Groep 8, 2. sınıf

Türkiye (MEB): 4. sınıf, 5. sınıf, 6. sınıf, 7. sınıf

İngiltere (GCSE, A Level): Year 4, Year 5, Year 6, Year 7, Year 8

ABD (Common Core): Grade 3, Grade 4, Grade 5, Grade 6, Grade 7, Grade 8

Bu konunun uygulamaları neler öğretir 9 uygulama

Üçgen, kare ve dikdörtgen: kenarlar ve köşeler

  • Üçgen, dikdörtgen ve karenin kenarlarını ve köşelerini adlandırma
  • Kenarların ve köşelerin birbiriyle ilişkisini söyleme
  • Üçgeni kenarlarına göre adlandırma ve karenin dikdörtgen olduğunu bilme

Nokta, doğru, ışın, açı, çember ve dikme çizimi

  • Nokta, doğru, doğru parçası, ışın, açı ve çember araçlarını tanıma
  • Kalem, cetvel, pergel ve gönye ile şekil çizme
  • Çizimlerin gösterdiğini söyleme: eşit yarıçaplar, en kısa dikme

Doğrulardan çokgenler

  • Doğrular art arda birleşince ne olduğunu inceleme
  • Doğrulardan üçgen, dörtgen ve beşgen oluşturma
  • Çokgenin eşit sayıda doğru, kenar ve köşesi olduğunu söyleme

Düzgün çokgenler ve açılarına göre üçgenler

  • Düzgün çokgenlerin ve köşegenlerin özelliklerini bulma
  • İç ve dış açıları ve üçgenin açı toplamını bulma
  • Üçgenleri açılarına ve kenarlarına göre adlandırma

İki çember ve üçgen

  • Kesişen iki çemberin nasıl bir üçgen verdiğini tahmin etme
  • Çeşitkenar, ikizkenar ve eşkenar üçgen için sayı bulma
  • Çemberlerin ne zaman üçgen vermediğini söyleme

İki paralel doğru ve iki kesen

  • İki paralel ve iki kesenin hangi şekilleri oluşturduğunu tahmin etme
  • Şekilleri paralel kenar, eşit kenar ve açılara göre listeleme
  • Üçgenin açı toplamını ve dörtgen özelliklerini söyleme

Köşegenleri birbirini ortalayan dörtgenler

  • Hangi dörtgenlerin köşegenlerinin birbirini ortaladığını tahmin etme
  • Kendi uzunluk ve açılı köşegenlerle dörtgen kurma
  • Ortalayan, eşit ve dik köşegenlerin ne söylediğini değerlendirme

Yamuklar: bul, sına, çiz

  • Bir dörtgeni yamuk yapan özelliği söyleme
  • Şekilleri yamuk ve diğer dörtgenler olarak ayırma
  • Yamuğun eksik köşesini ya da açısını bulma

Üçgen ve dörtgenlerde açı problemleri

  • Açı probleminde verilen ve istenen değerleri adlandırma
  • Açıları bağlayan kuralı seçip denklem yazma
  • Adım adım çözüp 180° ya da 360° ile kontrol etme