İki üçgenin şekli aynıysa benzerdir: karşılık gelen açılar eşit, karşılık gelen kenarlar aynı oranda, yani benzerlik oranık kadardır. Eş üçgenler k=1 ile benzerdir.ABDE=BCEF=ACDF=k
Örnek
ABC üçgeninin kenarları 5, 4 ve 6; DEF üçgeninin kenarları 10, 8 ve 12. Benzer midir?510=48=612=2, yani evet, k=2 ile
Kural
İki eşit açı yeter (AA)
Bir üçgenin iki açısı başka bir üçgenin iki açısına eşitse üçgenler benzerdir (AA). Üçüncü açılar da eşit olur, çünkü bir üçgenin iç açıları toplamı 180°'dir.∠A=∠D ve ∠B=∠E⇒△ABC∼△DEF
Örnek
Bir üçgenin iki açısı 50° ve 60°, bir başkasının 60° ve 70°. Benzer midir?180°−50°−60°=70°: ikisinde de 50°, 60° ve 70° var, yani evet
Kural
Benzerlik oranı ve karşılık gelen kenarlar
Karşılık gelen kenarlar eşit açıların karşısındadır ve oranları benzerlik oranı k'dir. Büyük üçgenin her uzunluğu, küçük üçgenin karşılık gelen uzunluğunun k katıdır; çevre de k ile çarpılır.ADAB=k, yani BC=k⋅DE
Örnek
ADE üçgeni ABC üçgenine benzerdir; AD=3, DB=6 ve DE=4. BC'yi bul.k=ADAB=39=3, yani BC=3×4=12
Kural
Bir kenara paralel doğru
D, AB üzerinde ve E, AC üzerinde olmak üzere BC'ye paralel DE doğrusu, ABC'ye benzer bir ADE üçgeni ayırır: A açısı ortaktır; D ve E açıları, B ve C açılarıyla yöndeş açılardır.ABAD=ACAE=BCDE
Örnek
DE∥BC, ∠A=70° ve ∠B=48°. ∠ADE ve ∠AED açılarını bul.∠ADE=∠B=48° ve ∠AED=∠C=180°−70°−48°=62°
Kural
Köşenin ötesinde paralel doğru
D ve E, BA ile CA doğrularında A'nın ötesindeyse ve DE∥BC ise ADE üçgeni, ABC'ye benzer bir üçgenin döndürülmüş kopyasıdır: D ve E açıları iç ters açılar, A'daki açılar ters açılardır. Aynı oranlar geçerlidir.ABAD=ACAE=BCDE
Örnek
AD=3, AB=5 ve BC=10. DE'yi bul.10DE=53, yani DE=10×53=6
Kural
Hipotenüse inen yükseklik
Dik üçgende hipotenüse inen CH yüksekliği üçgeni, hem ABC'ye hem birbirine benzer iki üçgene ayırır: her birinde bir dik açı vardır ve bir dar açı ABC ile ortaktır.△AHC∼△ACB ve △CHB∼△ACB
Örnek
C=90° ve ∠A=35°. ∠B ve ∠HCB açılarını bul.∠B=90°−35°=55° ve ∠HCB=∠A=35°
Kural
Tales teoremi
Tales teoremi: bir üçgenin bir kenarına paralel doğru, diğer iki kenarı aynı oranda keser. İspat: ADE, ABC'ye benzerdir, yani ABAD=ACAE; iki tarafı 1'den çıkar ve böl.DE∥BC⇒DBAD=ECAE
Örnek
DE∥BC, AD=4, DB=6 ve AE=6. EC'yi bul.64=EC6, yani EC=6×46=9
Kural
Tales'in alanlarla ispatı
İkinci bir ispat. ADE ve BDE üçgenlerinin E'den inen yüksekliği aynıdır, yani alanları AD ile DB tabanlarının oranındadır; aynı biçimde ADE ve CDE, AE ile EC oranını verir. BDE ve CDE üçgenlerinin tabanı DE'dir ve DE∥BC olduğundan yükseklikleri de aynıdır: alanları eşittir.[BDE][ADE]=DBAD, [CDE][ADE]=ECAE, [BDE]=[CDE]
Örnek
AD=2, DB=3 ve [ADE]=8. [BDE] alanını ve AE:EC oranını bul.[BDE]=8×23=12=[CDE], yani AE:EC=8:12=2:3
Kural
Tales'in karşıtı
AB üzerindeki D ve AC üzerindeki E kenarları aynı oranda bölüyorsa DE∥BC'dir. İspat: ADE ve ABC üçgenlerinde A açısı ortaktır ve yanındaki kenarlar orantılıdır (KAK); üçgenler benzerdir ve D ile B açıları eşittir.DBAD=ECAE⇒DE∥BC
Örnek
AD=6, DB=4, AE=9 ve EC=6. DE∥BC midir?46=23 ve 69=23: eşit, yani evet
Kural
Yükseklik teoremi
Dik üçgende hipotenüse inen yüksekliğin karesi, hipotenüsün iki parçasının çarpımına eşittir. İspat: AHC ve CHB benzerdir, yani CHAH=HBCH.CH2=AH⋅HB
Örnek
AH=4 ve HB=9. CH'yi bul.CH2=4×9=36, yani CH=6
Kural
Dik kenar teoremi
Dik üçgende bir dik kenarın karesi, hipotenüsün tamamı ile onun o kenarın yanındaki parçasının (kenarın izdüşümünün) çarpımına eşittir. İspat: BHC ve BCA benzerdir, yani BCBH=BABC.BC2=BH⋅BA ve AC2=AH⋅AB
Örnek
AB=9 ve BH=4. BC'yi bul.BC2=4×9=36, yani BC=6
Kural
Öklid'den Pisagor
İki dik kenar teoremini topla: hipotenüsün parçaları hipotenüsün tamamını verir ve Pisagor teoremi çıkar. İspatta Pisagor'un kendisi kullanılamaz.BC2+AC2=(BH+AH)⋅AB=AB2
Örnek
AH=5, HB=4 ve AB=9.BC2=4×9=36 ve AC2=5×9=45, yani BC2+AC2=81=92
Kural
Dar ve geniş açılı üçgenler
En uzun kenar c'nin karesini a2+b2 ile karşılaştır: eşitse dik açı, büyükse geniş açı, küçükse dar açılı üçgen vardır. AH yüksekliği ve x=CH ile ispat iki kez Pisagor ve fazladan 2ax terimidir; C'de geniş açı varsa artı, dar açı varsa eksi işaretiyle.c2=a2+b2±2ax
Örnek
Bir üçgenin kenarları 5, 6 ve 8. Nasıl bir üçgendir?82=64 ve 52+62=61; 64>61, yani geniş açılıdır
Kural
Benzer şekillerin çevresi ve alanı
Benzer şekillerde her uzunluk benzerlik oranı k ile çarpılır, çevre de öyle. Alan k2 ile çarpılır, çünkü alan uzunluk çarpı uzunluktur. Kenarları iki katına çıkarırsan alan dört katına çıkar.P2=k⋅P1 ve A2=k2⋅A1
Örnek
Kenarları 3, 4, 5 ve 6, 8, 10 olan iki üçgenin benzerlik oranı k=2'dir.Çevre: 12×2=24Alan: 6×22=24
Kural
Gölgeler: aynı güneş
Aynı anda güneş ışınları aynı açıyla düşer. Bir direk ile bir ağaç ikisi de dik durur; her biri gölgesiyle bir dik üçgen oluşturur ve bu iki üçgen benzerdir (AA). Boy : gölge ikisi için de aynıdır. Direğe h ve gölgesine s, ağaca H ve gölgesine S de.hH=sS
Örnek
2 m boyundaki bir direğin gölgesi 3 m. Aynı anda bir ağacın gölgesi 9 m. Ağaç kaç metre?k=39=3, yani H=3×2=6 m
Kural
Yerdeki ayna
Yerdeki ayna ışığı geldiği açıyla geri yollar. Bu yüzden gözle aynanın oluşturduğu dik üçgen, ayna ile ağacın tepesinin oluşturduğu dik üçgene benzerdir (AA). Boy : uzaklık ikisi için de aynıdır. Göz boyuna h, aynaya uzaklığa d, aynadan ağaca uzaklığa D ve ağacın boyuna H de.hH=dD
Örnek
Gözler yerden 2 m yukarıda, aynadan 3 m uzakta. Ayna bir ağaçtan 12 m uzakta. Ağaç kaç metre?k=312=4, yani H=4×2=8 m
Kural
Haritanın ölçeği
Harita, arazinin benzer bir kopyasıdır. Haritada 1 cm gerçekte N m ise her uzunluk N ile, her alan N2 ile çarpılır (1 cm², N2 m²). Birimi en sonda çevir.L=N⋅l ve A=N2⋅a
Örnek
Bir haritada 1 cm, 500 m'dir. Bir yol haritada 6 cm uzunluğunda.6×500=3000 m =3 km
Kural
Eş üçgenler: dört koşul
Şekilleri ve boyutları aynı olan üçgenler eştir. Şunlardan birini bilmek yeter: KKK (üç eşit kenar), KAK (iki eşit kenar ve aralarındaki açı), AKA ya da AAK (iki eşit açı ve bir kenar) ya da bir dik açı, hipotenüs ve bir dik kenar.△ABC≅△QRP
Örnek
AB=QR=5, BC=RP=7 ve ∠B=∠R=60°.İki kenar ve aralarındaki açı eşit (KAK), yani △ABC≅△QRP ve AC=QP
Kural
Gölet boyunca ölçme
AB uzaklığını gölet boyunca bulmak için C'de dur ve AC ile BC'yi C'nin ötesine, CD=CA ve CE=CB olacak şekilde D ve E'ye uzat. C'deki ters açılar eşittir; üçgenler eştir (KAK) ve DE=AB. DE'yi karada ölç.△ABC≅△DEC, yani AB=DE
Örnek
CA=CD=30 m, CB=CE=40 m ve DE=45 m.AB=DE=45 m
Kural
Bir problemin altı aşaması
Her problemi aynı altı aşamada çöz.1 Verilen, istenen2 Bağıntı: hangi üçgenler benzer ya da eş ve neden3 Strateji: verilenden istenene nasıl gidilir4 Çözüm: hesabı yap5 Kontrol: cevap makul mü6 Başka sorulara: aynı strateji hangi başka problemleri çözer
Örnek
B ile C arasında bir göl var. DE∥BC ve AD=20, DB=40, DE=35.Bağıntı: △ADE∼△ABC. Strateji: k=2020+40=3.Çözüm: BC=3×35=105. Kontrol: 105>35 uyuyor
Püf noktası
Köşeleri doğru sırayla yaz
△ABC∼△PQR yazarken köşeleri karşılık gelen sırayla yaz: birinci köşe birinciyle, ikinci ikinciyle, üçüncü üçüncüyle eşleşir. Kenarlar da harflerine göre eşleşir: AB ile PQ, BC ile QR, AC ile PR.
Örnek
△ABC∼△PQR; AB=4, PQ=6 ve BC=8. QR'yi bul.k=46=23, yani QR=23×8=12
Püf noktası
Harflerin sırasını oku
△ABC≅△QRP yazımında harfler karşılık gelen sıradadır: A ile Q, B ile R, C ile P eşleşir. Yani AB=QR, BC=RP ve AC=QP; üçgen çevrilmiş ya da ters çevrilmiş olsa da ∠C=∠P.
Örnek
△ABC≅△QRP ve AB=8, BC=9, ∠C=60°.QR=8, RP=9 ve ∠P=60°
Dikkat!
Her doğru benzer üçgen vermez
Yalnızca BC'ye paralel bir doğru benzer üçgen ayırır. D'den geçen başka bir doğruda D ve E açıları B ve C açılarından farklıdır, oranlar da eşit değildir. Tek ortak açı yetmez: iki çift gerekir.
Örnek
✘ D ve E'den geçen bir doğruda ∠ADE=50° ama ∠B=60°: üçgenler yalnızca ∠A'yı paylaşır, benzer değildir.✔ ∠ADE=∠B ancak DE∥BC ise
Dikkat!
Alanlar k ile değil k² ile büyür
Kenarlar k kat uzunsa alan k kat değil k2 kat büyüktür. Alan için k kullanmak, benzer şekil problemlerinde en sık yapılan hatadır. Cevabını sına: eni ve boyu üç kat olan şekil küçük şekilden dokuz tane kaplar.
Örnek
k=3 ve küçük alan 5 cm².✘ 5×3=15 cm²✔ 5×32=45 cm²
Kural
Benzer cisimlerin hacmi k³ ile büyür
Bir cismin her uzunluğu k kat uzunsa yüzey alanı k2 kat, hacim k3 kat büyür: bir hacimde üç uzunluk vardır. Ayrıtı 3 olan bir küp, 3×3×3=27 küçük küpten oluşur. “Benzer şekiller ve cisimler: uzunluklar × k, alanlar × k², hacimler × k³” uygulamasında Büyüt sekmesi orijinali ve büyütmeyi, k, k2 ve k3 çarpanlarıyla birlikte gösterir.l2=kl1A2=k2A1V2=k3V1
Örnek
Yüksekliği 2 m olan bir heykelin kütlesi 500 kg ve boyamak için 12 m² boya gerekiyor. Benzer bir heykelin yüksekliği 3 m, yani ölçek çarpanı k=3/2 (1,5). Boya alanla orantılıdır, bu yüzden 12×49=27 m². Kütle hacimle orantılıdır, bu yüzden 500×827=1687,5 kg.k2=49k3=827
Kural
Alanlardan ya da hacimlerden k değerine dönme
Benzer şekillerin iki alanını biliyorsan k, alanların oranının karekökü; iki hacim için k, hacimlerin oranının küp köküdür. Sonra k değerini öbür nicelik için kullan: alanlardan hacme k3, hacimlerden alana k2 gerekir. “Benzer şekiller ve cisimler: uzunluklar × k, alanlar × k², hacimler × k³” uygulamasında k değerini bul sekmesi bunu yazdığın uzunluklar, alanlar ya da hacimler için yapar.k=A1A2k=3V1V2
Örnek
Benzer iki vazonun yüzey alanları 18 ve 50 cm². Oran 1850=925, yani k=35. 54 cm³ hacim 54×(35)3=54×27125=250 cm³ olur. 27 ve 64 hacimleri için k=4/3 bulunur ve alanlar (34)2=16/9 ile çarpılır: 36, 64 olur.1850=925k=35
Tanım
Altın oran: a : b = (a + b) : a
Uzun parça a ile kısa parça b için a:b oranı, bütünün uzun parçaya oranına eşitse doğru parçası altın oranla bölünmüştür. x=a:b yaz. O zaman (a+b):a=1+x1=x olur, yani x2=x+1 ve pozitif kök x=21+5≈1,618 bulunur. Öbür kök −0,618 negatiftir, bir uzunluk olamaz. “Altın oran: a : b = (a + b) : a” uygulamasında Doğru parçasını kes sekmesi yazdığın bir kesim için iki oranı karşılaştırır.a:b=(a+b):a=xx2=x+1x=21+5≈1,618
Örnek
10 cm uzunluğunda bir doğru parçasında a=1,61810≈6,18 cm ve b≈3,82 cm. Kontrol için a:b≈1,618 ve (a+b):a=10:6,18≈1,618. 6 ve 4 olarak bir kesim altın oran değildir, çünkü 6:4=1,5 ama 10:6≈1,667.x2−x−1=01+4×1=5
Kural
Altın dikdörtgen biçimini korur
Bir kare kesildikten sonra biçimini koruyan dikdörtgene altın dikdörtgen denir: kalan parça bütüne benzerdir, yani l:w=w:(l−w). Bu yine l:w=x verir ve x2=x+1 olur. Tekrar tekrar kare kes: her kalan parça daha küçük bir altın dikdörtgendir. “Altın oran: a : b = (a + b) : a” uygulamasındaki Altın dikdörtgen sekmesinde uzunluğu ve genişliği yazar, kareleri görürsün.wl=l−wwl=xw
Örnek
Genişliği 10 cm olan bir altın dikdörtgenin uzunluğu yaklaşık 10×1,618=16,18 cm olur. 10 × 10 bir kare kes: geriye 10 × 6,18 bir dikdörtgen kalır ve 10:6,18≈1,618, yani 16,18:10=1,618 (yuvarlanmış) ile aynı oran. 3 × 2 bir dikdörtgenin oranı 1,5 olur; 2 × 2 bir kare kesince geriye 2 × 1 kalır ve oranı 2 olur: biçim aynı değil.l=1,618w3−2=1
Dikkat!
Üç eşit açı ya da KKA yetmez
Üç eşit açı üçgenleri benzer yapar, eş değil: boyut farklı olabilir. İki eşit kenar ve aralarında olmayan bir eşit açı (KKA) da üçgeni belirlemez. Eşit açı, iki eşit kenarın arasında olmalıdır.
Örnek
AB=AD=5, BD=6 ve DC=4. ABC ve ADC üçgenleri AC kenarını ve C açısını paylaşır.BC=6+4=10 ama DC=4, yani eş değildir
Uç durum
İspat A'nın ötesinde bozulabilir
Tales'in benzer üçgenlerle ispatı AB=AD+DB eşitliğini kullanır. D, A'nın ötesindeyse bu doğru değildir ve ispat bozulur. Alanlarla ispat D'nin nerede olduğunu hiç kullanmaz, bu yüzden hâlâ işler. Bir ispata güvenmeden önce yeni bir şekilde dene.
Örnek
D, A'nın ötesinde, AD=2 ve AB=5: o zaman DB=2+5=7.AD+DB=2+7=9=5=AB
Alıştırmalar
ABC üçgeninde D, AB üzerinde ve DE∥BC. AD=3, AB=9 ve DE=4. BC'yi bul. Kolay
Çözümü göster
ADE üçgeni ABC üçgenine benzerdir: A açısı ortaktır ve DE∥BC olduğundan yöndeş açılar eşittir.
Benzerlik oranı k=ADAB=39=3.
BC=3×DE=3×4=12.
Cevap → 12
Kontrol: BCDE=124=31=ABAD
Bir üçgenin açıları 40° ve 75°. Başka bir üçgenin açıları 75° ve 65°. Üçgenler benzer midir? Kolay
Çözümü göster
Her üçgenin üçüncü açısını bul: 180°−40°−75°=65° ve 180°−75°−65°=40°.
Birinci üçgenin açıları 40°, 75° ve 65°; ikincinin 75°, 65° ve 40°.
İkisinin de üç açısı aynıdır, yani üçgenler benzerdir (AA).
Cevap → evet
İki eşit açı yetti: üçüncü çift kendiliğinden eşit olur.
D, AB üzerinde, E, AC üzerinde ve DE∥BC. AD=4, DB=6 ve AE=6. EC'yi bul. Kolay
Çözümü göster
Tales teoremine göre paralel doğru iki kenarı da aynı oranda keser: DBAD=ECAE.
64=EC6
EC=6×46=9
Cevap → 9
Kontrol: 64=32 ve 96=32
Dik ABC üçgeninde CH yüksekliği hipotenüsü AH=4 ve HB=9 parçalarına ayırır. CH'yi bul. Kolay
Çözümü göster
Yükseklik teoremini kullan: CH2=AH⋅HB.
CH2=4×9=36
CH=6 (uzunluk pozitiftir).
Cevap → 6
Kontrol: CHAH=64=32=96=HBCH
2 m boyundaki bir direk 4 m gölge yapıyor. Aynı anda bir ağaç 10 m gölge yapıyor. Ağaç kaç metre? Kolay
Çözümü göster
Güneş aynı açıda, yani iki dik üçgen benzerdir (AA).
Boy : gölge ikisi için de aynıdır: 2H=410.
H=2×410=5 m.
Cevap → 5 m
Kontrol: ağacın gölgesi daha uzun, yani direkten daha yüksek.
Bir haritada 1 cm, 250 m'dir. İki köy haritada 8 cm arayla. Gerçekte aralarındaki uzaklık kaçtır? Kolay
Çözümü göster
Haritada 1 cm, gerçekte 250 m'dir.
8×250=2000 m.
2000 m, 2 km eder.
Cevap → 2000 m (2 km)
Kontrol: 4 cm, 1000 m olurdu; 8 cm de 2000 m eder.
△ABC≅△QRP, AC=7 ve ∠B=60°. QP ve ∠R'yi bul. Kolay
Çözümü göster
Harfler karşılık gelen sıradadır: A ile Q, B ile R, C ile P eşleşir.
AC, QP ile eşleşir; QP=AC=7.
∠B, ∠R ile eşleşir; ∠R=60°.
Cevap → QP=7, ∠R=60°
Kontrol: eş üçgenlerde karşılık gelen bütün kenarlar ve açılar eşittir.
Dik ABC üçgeninde CH yüksekliği çizilmiştir; hipotenüs AB=20 ve BH=5. BC dik kenarını bul. Orta
Çözümü göster
Dik kenar teoremini kullan: dik kenarın karesi, hipotenüs ile onun yanındaki parçanın çarpımıdır: BC2=BH⋅BA.
BC2=5×20=100
BC=10.
Cevap → 10
Diğer parça AH=20−5=15; yani AC2=15×20=300.
D, AB üzerinde ve E, AC üzerinde; AD=3, DB=5, AE=6 ve EC=8. DE, BC'ye paralel midir? Orta
Çözümü göster
Tales'in karşıtına göre doğru ancak DBAD=ECAE olduğunda paraleldir.
DBAD=53 ve ECAE=86=43.
53=43, yani oranlar eşit değildir.
Cevap → hayır
Evet diyebilmek için iki oranın eşit olması gerekirdi.
Dik ABC üçgeninde CH yüksekliği AB=10 hipotenüsünü AH=2 ve HB=8 parçalarına ayırır. Dik kenar teoremleriyle AC2 ve BC2 değerlerini bul ve AC2+BC2=AB2 olduğunu göster. Orta
Çözümü göster
AC2=AH⋅AB=2×10=20.
BC2=BH⋅BA=8×10=80.
AC2+BC2=20+80=100=102=AB2.
Cevap → AC2=20, BC2=80, toplam 100
Genel olarak AC2+BC2=(AH+HB)⋅AB=AB2.
Bir üçgenin kenarları 7, 9 ve 12. Dar açılı mı, dik mi, geniş açılı mı? Orta
Çözümü göster
En uzun kenarın karesini diğer iki karenin toplamıyla karşılaştır.
122=144 ve 72+92=49+81=130.
144>130: 12 kenarının karşısındaki açı geniştir.
Cevap → geniş açılı
Kenarları 7, 9 ve 11 olsaydı: 121<130, dar açılı.
DE∥BC; D, BA doğrusunda A'nın ötesinde, E, CA doğrusunda A'nın ötesindedir. AD=3, AB=6 ve BC=14. DE'yi bul. Orta
Çözümü göster
İç ters açılar ve ters açılar, ADE üçgenini ABC üçgenine benzer yapar (AA).
BCDE=ABAD=63=21.
DE=21×14=7.
Cevap → 7
Küçük üçgen, büyüğün yarısı kadardır.
Dik ABC üçgeninde (C=90°) CH yüksekliği çizilmiştir. ∠B=28°. ∠A, ∠ACH ve ∠HCB açılarını bul. Orta
Çözümü göster
ABC üçgeninde: ∠A=90°−28°=62°.
AHC üçgeni ACB üçgenine benzerdir ve H'de dik açısı vardır: ∠ACH=∠B=28°.
CHB üçgeni ACB üçgenine benzerdir: ∠HCB=∠A=62°.
Cevap → A=62°, ACH=28°, HCB=62°
Kontrol: ∠ACH+∠HCB=28°+62°=90°
İki üçgen benzerdir. Karşılık gelen kenarlar 5 cm ve 10 cm. Küçük üçgenin çevresi 18 cm, alanı 12 cm². Büyük üçgenin çevresini ve alanını bul. Orta
Çözümü göster
k=510=2.
Çevre k ile çarpılır: 18×2=36 cm.
Alan k2 ile çarpılır: 12×22=48 cm².
Cevap → çevre 36 cm, alan 48 cm²
Kontrol: alan (×4), çevreden (×2) daha hızlı büyür.
Uzun boylu bir adamın gözleri yerden 2 m yukarıda. Yerdeki bir aynada bir kulenin tepesini görüyor. Ayna ondan 4 m, kuleden 20 m uzakta. Kule kaç metre? Orta
Çözümü göster
Aynadaki açılar eşittir, yani iki dik üçgen benzerdir (AA).
k=420=5.
H=5×2=10 m.
Cevap → 10 m
Kontrol: kule aynadan adamdan daha uzakta, yani gözlerinden daha yüksek.
Bir haritada 1 cm, 2 km'dir. Bir göl 4 cm × 3 cm'lik bir dikdörtgen olarak çizilmiş. Gölün gerçek alanı kaçtır? Orta
Çözümü göster
Haritada 1 cm², 2×2=4 km²'dir: alanlar 22 ile çarpılır.
Haritadaki alan 4×3=12 cm².
12×4=48 km².
Cevap → 48 km²
Kontrol: gerçek kenarlar 8 km ve 6 km, 8×6=48.
Eda bir göletin AB genişliğini ölçmek için C'de durur ve AC ile BC'yi C'nin ötesine, CD=CA=24 m ve CE=CB=45 m olacak şekilde D ve E'ye uzatır. DE=51 m ölçer. AB'yi bul. Orta
Çözümü göster
CD=CA, CE=CB ve C'deki ters açılar eşit: △ABC≅△DEC (KAK).
Karşılık gelen kenarlar eşit: A ile D, B ile E eşleşir; AB=DE.
AB=51 m.
Cevap → 51 m
Kontrol: üçüncü kenarlar AB ve DE, C'deki eşit açıların karşısındadır.
D, AB üzerinde, E, AC üzerinde ve DE∥BC. AD=x, DB=6, AE=x+3 ve EC=8. x'i bul. Zor
Çözümü göster
Tales teoremi: DBAD=ECAE, yani 6x=8x+3.
İçler dışlar çarpımı: 8x=6(x+3)=6x+18.
2x=18, yani x=9.
Cevap → x=9
Kontrol: AD=9, AE=12 ve 69=812=23
Dik ABC üçgeninde (C=90°) yükseklik CH=12 ve AH=9. HB, AB, AC ve BC uzunluklarını bul. Zor
Çözümü göster
Yükseklik teoremi: CH2=AH⋅HB, yani 144=9⋅HB ve HB=16. O zaman AB=9+16=25.
Dik kenar teoremi: AC2=AH⋅AB=9×25=225, yani AC=15.
Dik kenar teoremi: BC2=HB⋅AB=16×25=400, yani BC=20.
Cevap → HB=16, AB=25, AC=15, BC=20
Kontrol: 152+202=225+400=625=252
Bir üçgenin kenarları BC=5, AC=6 ve AB=9. C açısının geniş olduğunu göster ve x=CH değerini bul; H, A'dan BC'nin uzantısına inen yüksekliğin ayağıdır. Zor
Çözümü göster
En uzun kenar AB=9: AB2=81 ve AC2+BC2=36+25=61.
81>61, yani C açısı geniştir.
Geniş açıda AB2=AC2+BC2+2⋅BC⋅x: 81=61+10x.
10x=20, yani x=2.
Cevap → C'de geniş açı, x=2
Kontrol: BH=5+2=7, AH2=36−4=32 ve AB2=49+32=81
D, BA üzerinde A'nın ötesindedir; AD=2 ve AB=5. Tales'in benzer üçgenlerle ispatı AB=AD+DB eşitliğini kullanır. Burada doğru mu? Tales'in hangi ispatı hâlâ işler? Zor
Çözümü göster
D, A'nın öbür tarafındadır; yani DB=DA+AB=2+5=7.
AD+DB=2+7=9 ama AB=5: satır yanlıştır ve benzer üçgenlerle ispat bozulur.
Alanlarla ispat D'nin nerede olduğunu hiç kullanmaz; bu yüzden hâlâ işler.
Cevap → hayır (9=5); alanlarla ispat hâlâ işler
Bir ispatı her zaman yeni şekilde sına: burada bir satır bozulur.
Ali diyor ki: “Bir üçgenin kenarları iki kat olursa alanı da iki kat olur.” Bunu kenarları 3, 4, 5 olan üçgen ve kenarları 6, 8, 10 olan üçgenle sına. Zor
Çözümü göster
İki üçgen de diktir: dik kenarlar taban ve yüksekliktir.
Alanlar 23×4=6 ve 26×8=24.
24=4×6: alan iki kat değil dört kat büyüdü. İddia yanlıştır.
Cevap → yanlış: k=2 alanı ×4 yapar
Bir iddianın yanlış olduğunu göstermek için tek bir karşıt örnek yeter.
ABC üçgeninde DE, BC'ye paraleldir; D, AB üzerinde, E, AC üzerindedir. AD=2, DB=4 ve ADE'nin alanı 10. ABC'nin ve DBCE yamuğunun alanını bul. Zor
Çözümü göster
△ADE∼△ABC ve AB=2+4=6, yani k=26=3.
Alan k2 ile çarpılır: 10×32=90.
Yamuk geriye kalandır: 90−10=80.
Cevap → 90 ve 80
Kontrol: k2=9 ve 10×9=90.
Dik üçgen ABC'de (C=90°) CH yüksekliği hipotenüsü AH=3 ve HB=12 olarak böler. CH'yi ve ABC üçgeninin alanını bul. Zor
Çözümü göster
Yükseklik teoremi: CH2=AH⋅HB=3×12=36, yani CH=6.
Hipotenüs AB=3+12=15.
Alan 215×6=45.
Cevap → CH=6, alan 45
Kontrol: dik kenar teoremi AC2=AH⋅AB=3×15=45 ve 62+32=45.
B, D ve C bir doğru üzerinde; AB=AD=5, BD=6 ve DC=4. ABC ve ADC üçgenleri eş midir? Bu, KKA hakkında ne gösterir? Zor
Çözümü göster
Eşit olanlar: AB=AD=5, AC kenarı ve C açısı.
Ama BC=BD+DC=6+4=10 ve DC=4: üçüncü kenarlar farklı.
İki kenar ve bir açı eşit, yine de üçgenler eş değil: açı iki kenarın arasında değil.
Cevap → hayır: KKA eşlik için bir koşul değildir
Eşit açı iki eşit kenarın arasında olmalıdır (KAK).
Bu konunun etkileşimli uygulamaları
Ücretsiz uygulamalar ücretsiz öğrenci hesabıyla açılır. Öğretmenler tüm uygulamaları canlı derste kullanabilir.