Interactive Lessons

Bir de düşün: hikâyeler, iddialar, paylar, zaman ve veriler

Ders notları

Tanım

Bir de düşün: gerekçeyi sözcük bloklarından kur

Bir hikâyeyi bir işlemle çözersin, ama üzerinde düşünmek için ayrıca ne yaptığını ve nedenini söylersin. Uygulamalarda bu gerekçeyi sözcük bloklarından kurarsın: iki boşluklu bir cümle, örneğin İşlem ve Neden, ve her boşluğun altında 3 blok. Biri doğru, ikisi sık yapılan yanlışlardır. Doğru blok yeşile döner ve boşluğu doldurur; yanlış blok kırmızıya döner ve bir kart neyin ters gittiğini söyler. Uygulama her bloğu kontrol eder; bu yüzden seçtiğin bir neden, nedenini söylemek sayılır.
Örnek
Cumartesi 365 kişi, pazar günü 258 kişi bir müzeyi geziyor. “Hikâyeyi cevaplamak için işlemini yapıyorum, çünkü iki parçayı da biliyorum ve bütünü arıyorum.” .
On Saturday 365 people visit amuseum and on Sunday 258 people.How many visitors are there in thetwo days?Saturday365Sunday258365 + 258 = ?
Kural

Sesli söyle ya da yaz

Bloklar düşünmeni kontrol eder; konuşmanın yerini tutmaz. Sınıfta nedenini sesli söyle ya da kendi sözlerinle yaz: “… yaptım, çünkü …”. Serbest açıklama öğretmende kalır: uygulama söylediğini ya da yazdığını hiç okumaz ve hiçbir şey saklanmaz.
Örnek
“Topladım, çünkü cumartesi ve pazar bir bütünün iki parçasıdır.” Öğretmen adımı (toplama) ve nedeni (iki parça bir bütün yapar) dinler → .
Kural

Toplama mı çıkarma mı: parçalar ve bütün

Ne bildiğini ve neyi aradığını söyle. İki parça bir bütün yapar: bütünü arıyorsan topla; bir parçayı ya da ne kadar fazla olduğunu arıyorsan çıkar. Kontrol ters yönde gider: cevap ve bildiğin parça yeniden bütünü verir.
Örnek
Bir kavanozda 520 şeker var ve 187’si yeniyor. Kaç şeker kalır? Bütün 520, bir parça 187; yani . Kontrol → . 842, 519’dan ne kadar fazladır? .
Kural

Çarpma mı bölme mi: eşit gruplar

Eşit gruplarda üç şeyden ikisini bilirsin: grup sayısı, bir grubun büyüklüğü ve toplam. Toplamı arıyorsan çarp. Bir grubun büyüklüğünü ya da grup sayısını arıyorsan böl.
Örnek
12 kalemli 24 kutu → kalem. 288 çıkartma 12 çocuğa eşit bölüşülür → . 288 çıkartma 24’lük torbalara konur → torba.
Püf noktası

Önce tahmin et: cevap makul mü?

Her sayıyı ilk rakamına yuvarla ve kolay işlemi yap. Tahminden çok uzak bir cevap makul değildir: yanlış işlem ya da fazladan bir rakam gibi bir hata ara.
Örnek
. Sam 1 297 diyor. Bu ’tir, 500’den çok uzaktır; yani makul değil. Gerçek cevap . Bir çarpma için → ; bu yüzden 8 360 çok büyük, 836 makul.
Kural

Artanlar: yukarı yuvarla ya da bırak

Böldükten sonra kalana bak ve hikâyenin neye ihtiyacı olduğunu sor. Kalanın hâlâ bir yere ihtiyacı varsa yukarı yuvarla: bir minibüs daha. Yalnızca tam olanlar sayılıyorsa kalanı bırak: kalan bir tam daha etmez.
Örnek
83 çocuk, bir minibüs 12 çocuk alıyor → ve 11 çocuğun hâlâ bir minibüse ihtiyacı var; yani 7 minibüs. 83 poğaça 12’lik torbalarda: 6 dolu torba (72 poğaça); artan 11 bir torbayı doldurmaz.
Kural

Ne kalır, ve parayı paylaşmak

Soru ne kaldığını soruyorsa cevap kalanın kendisidir. Para farklıdır: kuruşlara bölünebilir; bu yüzden bölmeye devam edebilirsin.
Örnek
47 kurabiye 5 çocuğa eşit bölüşülür → ; yani herkese 9 ve 2 artar. 47 euro 5 arkadaşa bölüşülür → ; yani herkese 9,40 euro. Kontrol → .
Kural

1’den küçük bir sayıyla çarpmak: daha az

1’den küçük bir sayıyla çarpmak sayının bir parçasını alır; bu yüzden cevap daha az olur. 1’den büyük bir sayıyla çarpmak daha fazla verir. Yani “çarpmak bir sayıyı her zaman büyütür” bir efsanedir. Hesaplamadan önce söyleyebilirsin: sayıyı 1 ile karşılaştır.
Örnek
Peynirin kilosu 6 euro. 0,5 kg için 6 euro’dan az ödersin → . 1,5 kg için daha çok ödersin → .
Kural

1’den küçük bir sayıya bölmek: daha çok

1’den küçük bir sayıya bölmek bütünlerden daha çok parça verir, çünkü her parça 1’den küçüktür. 1’den büyük bir sayıya bölmek daha az verir. “Bölmek bir sayıyı her zaman küçültür” bir efsanedir.
Örnek
6 metrelik bir kurdele 0,5 metrelik parçalara kesilir → parça, 6’dan çok. 1,5 metrelik parçalarda → parça, 6’dan az. Kontrol → .
Püf noktası

Kısa bir yol: 25, 99 ve 5

Başlamadan önce sayılara bak: akıllı bir değişiklik işlemi kolaylaştırır ve iyi bir neden bu değişikliğin neden serbest olduğunu söyler. 3 örüntü var: , n’nin dörtte biri çarpı 100’dür (dört kere 25, 100 eder); , eksi n’dir; , n’nin yarısı çarpı 10’dur.
Örnek
, çünkü . . , çünkü .
Uç durum

Kısa yol doğru sayılar ister

Bir numara ancak sayılar uyduğunda işe yarar. n’nin dörtte biri ancak n, 4’ün katı olduğunda tam sayıdır. Daha zor çarpımlar için yazılı yöntemler, basamak yöntemi ve uzun bölme, kendi uygulamalarında çalışılır.
Örnek
için 37’nin dörtte biri 9,25’tir, tam sayı değildir → . kullanırsan 900 çıkar ve bu 925 değildir. ’da dörtte bir 9’dur ve numara kolaydır.
Tanım

Sayı pay değildir

Bir sayı kaç tane olduğunu söyler. Bir pay bütünün ne kadarı olduğunu söyler; bu yüzden iki sayıya da ihtiyacın vardır. Daha büyük bir grup nasıl bölündüğünü söylemez: bir sınıfta daha çok çocuk olması daha çok erkek olduğu anlamına gelmez. Grubun büyüklüğüne değil, erkek ve kız sayılarına bak.
Örnek
A sınıfında 24, B sınıfında 30 çocuk var. Tablo B sınıfında 13 erkek ve 17 kız olduğunu söylüyor → . B sınıfı daha büyük, ama erkekler kızlardan azdır → .
Class A has 24 children and classB has 30 children. Mia says: classB has more boys than girls.Class A24Class B30Can you tell?
Kural

Yalnızca büyüklükler biliniyorsa söyleyemezsin

Hikâye yalnızca bir grubun büyüklüğünü veriyorsa birçok bölünme mümkündür. Doğru sonuç “kimse söyleyemez”dir ve neden eksik olanı söyler: erkek ve kız sayıları.
Örnek
30 çocuk 20 erkek ve 10 kız olabilir ya da 10 erkek ve 20 kız → ve . Aynı büyüklük karşıt cevaplar verir.
Tanım

Oran kartı: a : b, b içinden a demektir

Bu uygulamalarda a : b oranı, toplam b içinden a demektir: bir parça ve bütün. Ekrandaki kart, 2:5’in burada toplam 5 parçanın 2 parçası demek olduğunu söyler. Bu, uygulamaların bir oranı nasıl okuduğuna dair sade bir açıklamadır. Birçok kitap a : b oranını parça-parça okur; aynı durum için bu 2:3 olurdu. Önce kartı oku.
Örnek
A okulunda bisikletle gelen öğrencilerin tüm öğrencilere oranı 2:5. Bu, 5 öğrenciden 2’si demektir → , yani %40. Ve , yani 5 öğrenciden 3’ü bisikletle gelmez.
Kural

Payları aynı biçimde karşılaştır

Paylar birçok biçimde gelir: bir kesir, “y içinden x”, bir yüzde, bir ondalık sayı ya da bir a : b oranı. İki payı karşılaştırmak için onları aynı biçimde yaz, örneğin yüzde olarak. Büyük sayılar daha büyük bir pay yapmaz.
Örnek
A okulu: öğrencilerin 3/10’u bisikletle geliyor. B okulu: 40 öğrenciden 8’i. ve ; yani A okulunun payı daha büyüktür, 8, 3’ten çok olsa da. Başka bir çift → ve ; yani 20’de 9 daha büyük paydır.
30%>20%
Kural

Pay, kişi sayısı değildir

Bir payın sayıya dönüşmesi için bir büyüklüğe ihtiyacı vardır. Küçük bir grubun büyük payı, büyük bir grubun küçük payından daha az kişi olabilir. “Daha çok öğrenci mi yüzüyor?” sorusu yalnızca paylarla cevaplanamaz.
Örnek
A okulunda 200 öğrenci var ve %40’ı yüzüyor → . B okulunda 400 öğrenci var ve %30’u yüzüyor → . A okulunun payı daha büyük, ama yüzenler daha az → .
Kural

Neyin yüzdesi?

Her zaman sor: neyin yüzdesi? Bir yüzde bir bütüne aittir. Golların %60’ı maç sayısı hakkında bir şey söylemez, ama maçların %60’ı söyler.
Örnek
Bas 5 maç oynuyor ve bunların %60’ını kazanıyor → maç. Yalnızca golların %60’ını atıyorsa kaç maçta olduğunu söyleyemezsin.
Kural

Kullanım iddiası: bir bölmeyle kontrol et

“Her 20 km için bir litre” iddiasını kontrol etmek için mesafeyi litreye böl (ya da 100 km için litreyi bul) ve cevabı iddiayla karşılaştır.
Örnek
Jos 5 litre benzinle 75 km gidiyor. ; yani bir litre 15 km gider, 20 km değil: iddia doğru değil. Kontrol → , ama .
Kural

İkiye katlayınca ne değişir?

İkiye katlamak cevabı her zaman ikiye katlamaz. Daha çok kişi, aynı oranda daha çok pirinç ister. Daha çok boyacı aynı işi daha kısa sürede bitirir. Sabit açılış ücreti yalnızca bir kez ödenir; bu yüzden iki kat mesafe iki kat fiyattan daha ucuzdur.
Örnek
Pirinç: 4 kişi için 150 g; yani 8 kişi için . Boyacılar: 4 boyacı 6 gün sürer, ; yani 8 boyacı 3 gün sürer, . Taksi: 3 euro açılış ve kilometresi 2 euro. 5 km, euro eder, 10 km, euro eder, 26 değil.
Kural

Arada bir kesir

İki kesrin arasında her zaman bir kesir daha vardır. İkisini de aynı, daha büyük bir paydayla yaz ve ortadaki sayıyı al.
Örnek
1/4 ile 1/3 arasında → ve ; yani 7/24 aradadır → .
1/4 = 6/24<7/24<1/3 = 8/24
Kural

En küçük ve en büyük kesir yok

Bir parçayı her zaman ikiye kesebilirsin; bu yüzden sıfırın üstünde en küçük kesir yoktur. 1’den küçük bir kesrin eksik parçası da ikiye kesilebilir; bu yüzden 1’in altında en büyük kesir yoktur.
Örnek
1/10’un yarısı 1/20, 1/20’nin yarısı 1/40’tır → ve bu böyle sürer. 1’in altında → ; eksik parça 1/10, 1/20 ve 1/40’tır.
Kural

Daha çok parça, daha küçük parça

Payı aynı olan kesirlerde daha büyük payda daha küçük bir kesir verir, çünkü bütün daha çok ve daha küçük parçaya bölünmüştür. İkisini aynı paydayla yazmak bunu gösterir.
Örnek
Ben bir pizzanın 3/5’ini, Ada aynı büyüklükteki bir pizzanın 3/8’ini alıyor. ve ; yani Ben daha çok alır → .
3/5>3/8
Kural

100 yüzdenin kalanı

Bir bütünün tüm parçaları yüzde 100 eder. Kalan, bildiğin parçaların 100’den farkıdır: önce bilinen yüzdeleri topla.
Örnek
Evcil hayvan anketinde çocukların %30’unun kedisi, %25’inin köpeği ve %15’inin tavşanı var. ; yani → geri kalan %30’un hayvanı yok.
30%Cats25%Dogs15%RabbitsNo pet?= 30%0100%
Kural

Bu yüzdelerin hepsi doğru olabilir mi?

Her öğrenci bir şey seçtiğinde tüm parçaların yüzdeleri toplamda 100 etmelidir. 100’den çok ya da 100’den az, yüzdelerin hepsinin doğru olamayacağı anlamına gelir.
Örnek
Yüzme %35, futbol %40, tenis %20 ve dans %15 → ve bu 100’den çoktur; yani hepsi doğru olamaz. Futbol %30 olsaydı toplam olurdu ve doğru olabilirlerdi.
35%Swimming40%Football20%Tennis15%Dancing0100%110%
Kural

Yüzde mi sayı mı: grubun büyüklüğü gerekir

Bir yüzde, tüm grubun bir payıdır. Grubun büyüklüğü olmadan onu çocuk sayısına çeviremezsin. “%30’unun hayvanı yok” bunun kaç çocuk olduğunu söylemez.
Örnek
Sınıfta 20 çocuk varsa çocuğun hayvanı yoktur. Sınıfta 40 çocuk varsa çocuktur. Yüzde aynı, sayılar farklı.
Kural

Kaç eder? Yüzde, 100 üzerinden demektir

Yüzde, 100 üzerinden demektir: n’nin yüzde p’si, n’nin p/100’üdür. Bu p’nin kendisi değildir ve 10 üzerinden değildir.
Örnek
120 çocuğun %25’i bisikletle geliyor → çocuk. 25 değil ve de değil; o, 100 yerine 10’a böler.
Dikkat!

Aynı yüzde, aynı sayı mı?

Daha büyük bir grubun aynı yüzdesi daha çok kişidir. İki sayının eşit olduğunu söylemeden önce grupların büyüklüklerini de karşılaştır.
Örnek
A sınıfında 80 çocuğun %40’ının, B sınıfında 200 çocuğun %40’ının bisikleti var → ve . Yüzde aynı, sayılar aynı değil.
Tanım

Yaşlar ve doğum günleri: fark nasıl değişir

İki kişi aynı hızda yaşlanır; bu yüzden tam yıllar sonra yaşları arasındaki fark aynı kalır. Birkaç hafta içinde birinin doğum günü olup ötekinin olmayabilir: o zaman fark bir yıl değişir, daha fazla değil. Yalnızca küçük olanın doğum günü farkı azaltır.
Örnek
Liam 11, Tara 9 yaşında → . Tam 3 yıl sonra 14 ve 12 olurlar → . Tara o hafta doğum günü kutlarsa bir hafta sonra Tara 10, Liam hâlâ 11 olabilir → . Yani “şimdi 2 yaş küçük, gelecek hafta 1 yaş küçük” doğru olabilir.
Dikkat!

Bir saat 60 dakikadır

Dakikalar 100’e değil 60’a kadar gider. Bir saatin bir parçası 60 ile çarpılarak dakikaya çevrilir: yarım saat 30 dakika, çeyrek saat 15 ve üç çeyrek saat 45 dakikadır.
Örnek
2,75 saat, 2 saat 75 dakika değildir. ; yani 2,75 saat, 2 saat 45 dakikadır ve bu dakika eder. 2,5 saat de 2 saat 50 dakika değildir → .
Kural

Yolculuk ne kadar sürer? Sonraki saate kadar say

Önce sonraki tam saate kadar say, sonra tam saatleri, sonra kalanı. Gece yarısını geçerken gece yarısına kadar say, sonra devam et.
Örnek
Bir tren 15:50’de kalkıyor ve 17:20’de varıyor: 16:00’a kadar 10 dakika, 17:00’a kadar 60 dakika ve 20 dakika daha; yani dakika, bu da 1 sa 30 dk eder. 22:40’tan 01:15’e bir gece treni → dakika, bu da 2 sa 35 dk eder.
Kural

Yetişir misin? Yürüme süresini ekle

Yürüme süresini varış saatine ekle, bir saati 60 dakika sayarak, ve sonucu kalkış saatiyle karşılaştır.
Örnek
Tren 14:50’de varıyor ve 15 dakika yürüyorsun → ; yani durağa 15:05’te ulaşırsın. 15:00 otobüsü gitmiştir; 15:10 otobüsüne yetişirsin.
Kural

Haftalık mı aylık mı? Bir yılı hesapla

Bir yılın maliyetini karşılaştır: bir yılda 52 hafta ve 12 ay vardır. Bir ay tam dört hafta değildir.
Örnek
Bir havuz haftada 7 euro ya da ayda 30 euro. Bir yıl: haftalık euro, aylık euro; yani aylık daha ucuz. “Bir ayda 4 hafta” diye düşünürsen yanlışlıkla haftalığın daha ucuz olduğunu söylerdi.
Kural

Saat ve dakika için ücret

Önce dakikaları saatin bir parçasına çevir, sonra bir saatlik ücretle çarp.
Örnek
Ella saati 8 euro kazanıyor ve 2 saat 30 dakika çalışıyor. 30 dakika 0,5 saattir; yani euro. değil ve da değil.
Kural

İki grafik, bir hikâye: gün gün karşılaştır

En sıcak günlere bak ve diğer grafiğin o günlerde ne gösterdiğini gör. En sıcak üç günün değerleri en yüksek üç değerse iki grafik birlikte gider. En düşük üç değerse ters gider. Yoksa değerler sıcaklığı izlemez.
Örnek
7 günde satılan dondurmalar (sütunlar) ve sıcaklık (çizgi). En sıcak üç gün 4., 6. ve 3. günlerdir (26, 24 ve 23 derece); o günlerde 47, 41 ve 38 dondurma satıldı, yani en yüksek üç değer. Demek ki daha sıcak günlerde daha çok dondurma satıldı.
Ice creams sold121202383474215416307Temperature (°C)151172233264195246217
Dikkat!

Birlikte artmak kanıt değildir

Birlikte artan ve azalan iki grafik, iki şeyin birlikte gittiğini gösterir. Birinin ötekine yol açtığını göstermez: başka bir şey ikisini de artırabilir.
Örnek
Sıcak günlerde daha çok dondurma ve daha çok havuz bileti satılır. Dondurma insanları yüzdürmez; sıcak, güneşli hava ikisini de artırır. “Dondurma satmak havayı ısıtır” kanıtlanmış değildir.
Kural

Üç dileği olan bir hafta

Önce yalnızca sınırlara uyan haftaları tut, sonra bunların arasından son dilek için en iyisini seç. Tek bir dilek için en iyi olan hafta başka bir dileği bozabilir.
Örnek
Sam en fazla 8 mm yağmur, 25 dereceden sıcak olmayan ve mümkün olduğunca çok güneş istiyor. 2. ve 5. haftalarda 12 ve 9 mm var: fazla yağışlı. 4. haftada 27 derece var: en çok güneşe (60 saat) sahip olsa da fazla sıcak. 1. ve 3. haftalar sınırların içinde kalır, 38 ve 47 saat güneşle; yani 3. hafta.
Week°CRain (mm)Sun (h)1184382241251✘321647✔427260✘522944✘At most 8 mm, up to 25 °C, most sun
Kural

İki sütun hakkında iddialar

“Sıcaklığı yüksek haftalarda güneş de çoktur” iddiasını sınamak için ilk sütunda en yüksek değere sahip iki haftayı al ve o haftalar için ikinci sütuna bak.
Örnek
Tabloda en sıcak iki hafta 4. ve 2. haftalardır (27 ve 24 derece). Bunların 60 ve 51 saat güneşi var, yani en yüksek iki değer: daha yüksek sıcaklık daha çok güneşle birlikte gider. Aynı haftalarda 2 mm ve 12 mm yağmur var, biri düşük biri yüksek; yani yağmur sıcaklığı izlemez.
Püf noktası

Yarışma ve sınıf turu

Yarışma 5 uygulamayı karıştırır ve hiç bitmez: Başlangıç, Kâşif ya da Şampiyon seç ve bir blokla ya da bir sayıyla cevapla. Sınıf turunda tüm sınıf 5 soruyu aynı anda cevaplar, her öğrenci kendi ekranında: bir sözcük, bir kural, bir doğru ya da efsane ifadesi ve iki hesap. Her yanlış seçenek, adı olan sık yapılan bir hatadır.
Örnek
Turdan bir soru: “Bir film 2,75 saat sürüyor. Bu kaç dakikadır?” Doğru: 165, çünkü . Yanlış seçeneklerden biri 275’tir, “bir saati 100 dakika sayar” hatası → .
Kural

Tuşlar ve hiçbir şey gönderilmez

Bloklar, düğmeler ve alanlar fare olmadan çalışır: Tab bir bloğa ya da düğmeye gider ve Enter onu seçer; seçicilerin ok düğmeleri ve Örnek alanının − ve + düğmeleri de öyle. Bir sayı alanına sayıyı yaz ve kontrol etmek için Enter’a bas. Esc bu bilgi sayfasını kapatır. Seçtiğin ya da yazdığın her şey tarayıcında kontrol edilir ve hiçbir yere gönderilmez; hiçbir şey saklanmaz. Durumlar bize aittir ve sayılar her seferinde yeniden üretilir.
Örnek
Alıştırma sekmesinde dene: bir blok işaretlenene kadar Tab’a bas, seçmek için Enter’a bas, alana bir sayı yaz ve kontrol etmek için Enter’a bas.

Alıştırmalar

150 çocuk geziye gidiyor ve bir minibüs 18 çocuk alıyor. Kaç minibüs gerekir? Nedenini söyle. Kolay
Çözümü göster
, 8 verir ve 6 artar → .
Artan 6 çocuğun hâlâ bir yere ihtiyacı var; bu yüzden yukarı yuvarla.
Yani 9 minibüs gerekir.
Cevap → 9 minibüs
Kontrol → , 150 için yeter; ama yetmez.
Bir sınıf oylamasında %40 pizza, %25 makarna ve %10 pilav seçiyor. Geri kalanlar çorba seçiyor. Yüzde kaçı çorba seçiyor? Kolay
40%Pizza25%Pasta10%RiceSoup?0100%
Çözümü göster
Tüm parçalar %100 eder; bu yüzden önce bilinen parçaları topla → .
Kalan ’tir.
40%Pizza25%Pasta10%RiceSoup?= 25%0100%
Cevap → %25
Kontrol → .
Liam ile Tara arasında 3 yaş fark var ve Tara daha küçük. Tam 2 yıl sonra Tara kaç yaş küçük olur? Nedenini söyle. Kolay
Çözümü göster
Tam yıllarda ikisi de 2 yaş büyür; bu yüzden fark aynı kalır.
Örneğin Liam 12 ve Tara 9, 14 ve 11 olur → ve .
Cevap → 3 yaş küçük
Kontrol → ve .
Bir film 3,25 saat sürüyor. Bu kaç dakikadır? Nedenini söyle. Kolay
Çözümü göster
Bir saat 100 değil 60 dakikadır; bu yüzden 0,25 saat, dakikadır.
Tam saatler dakikadır; yani .
Cevap → 195 dakika
Kontrol → , bir saati 100 dakika sayma hatası olurdu.
, 8’den çok mu az mı? Hesaplamadan önce nedenini söyle. Kolay
Çözümü göster
0,25, 1’den küçüktür; bu yüzden 8’in yalnızca bir parçasını alırsın: cevap 8’den azdır.
ve .
Cevap → daha az, 2’dir
Kontrol → 0,25’e bölmek ters yöne gider → ve bu 8’den çoktur.
’u ilk rakamlarla tahmin et. 927 cevabı makul mü? Nedenini söyle. Orta
Çözümü göster
Her sayıyı ilk rakamına yuvarla: 648, 600 olur ve 279, 300 olur.
.
927, 900’e yakındır; bu yüzden cevap makul.
Cevap → evet, 900’e yakın
Kontrol → .
A okulunda 160 öğrenci var ve %25’i yüzüyor. B okulunda 300 öğrenci var ve %20’si yüzüyor. Hangi okulun payı daha büyük ve hangisinde daha çok yüzen var? Nedenini söyle. Orta
Çözümü göster
Paylar aynı biçimde: %25, %20’den çoktur; yani A okulunun payı daha büyük.
Pay bir sayı değildir → ve .
B okulunda daha çok yüzen var, , payı daha küçük olsa da.
Cevap → A okulunun payı daha büyük, B okulunda daha çok yüzen var
Kontrol → → A okulunda 40 öğrenci yüzüyor, 120 öğrenci yüzmüyor.
Bir araba 6 litre benzinle 90 km gidiyor. Üretici şöyle diyor: her 12 km için bir litre. Bu doğru mu? Nedenini söyle. Orta
Çözümü göster
Mesafeyi litreye böl → .
Bir litre 15 km gider, 12 km değil; bu yüzden iddia doğru değil.
Cevap → hayır, bir litre 15 km gider
Kontrol → , ama .
Bir gece treni 23:25’te kalkıyor ve 01:05’te varıyor. Yolculuk ne kadar sürer? Nedenini söyle. Orta
Çözümü göster
Gece yarısını geçerken önce gece yarısına kadar say: 23:25’ten 00:00’a 35 dakika.
00:00’dan 01:00’e 60 dakika ve 01:05’e 5 dakika daha.
dakika, bu da 1 sa 40 dk eder.
Cevap → 1 sa 40 dk
Kontrol → 100 dakika, dakikadır.
Bir kulüp haftada 9 euro ya da ayda 38 euro. Bir yıl boyunca hangisi daha ucuz? Nedenini söyle. Orta
Çözümü göster
Bir yılda 52 hafta ve 12 ay vardır.
Haftalık → euro. Aylık → euro.
; yani aylık daha ucuz, euro farkla.
Cevap → aylık, 12 euro daha ucuz
Kontrol → “bir ayda 4 hafta” dersen yanlışlıkla haftalığın daha ucuz olduğunu söylerdi.
ve için kısa bir yol kullan ve her birinin neden işe yaradığını söyle. Zor
Çözümü göster
Dört kere 25, 100 eder; bu yüzden 48’in dörtte birini al → ve .
99, 100’den bir eksiktir; bu yüzden .
Cevap → 1 200 ve 1 188
Kontrol → ve .
2/5 ile 1/2 arasında bir kesir bul ve neden her zaman bir tane olduğunu söyle. Zor
Çözümü göster
İkisini de 20 paydasıyla yaz → ve .
9/20 ortadadır; yani .
Bunu daha da büyük bir paydayla her zaman yeniden yapabilirsin; bu yüzden “sıradaki” kesir yoktur.
Cevap → 9/20
Kontrol → , ve .
Grafikler 7 günde satılan atkıları ve sıcaklığı gösteriyor. Mia şöyle diyor: daha sıcak günlerde daha çok atkı satıldı. Bu doğru mu? Nedenini söyle. Zor
Scarves sold501442223314185406287Temperature (°C)161192253224285206247
Çözümü göster
En sıcak üç gün 5., 3. ve 7. günlerdir (28, 25 ve 24 derece).
O günlerde 18, 22 ve 28 atkı satıldı: en düşük üç değer.
Yani daha sıcak günlerde daha az atkı satıldı: Mia yanılıyor.
Cevap → doğru değil: daha sıcak günlerde daha az atkı satıldı
Kontrol → grafikler ikisinin ters gittiğini gösterir; nedenini göstermez.
Sam en fazla 6 mm yağmur, en az 22 derece ve mümkün olduğunca çok güneş olan bir hafta istiyor. Sam hangi haftayı seçmeli? Nedenini söyle. Zor
Week°CRain (mm)Sun (h)12035222610633235494191270525458At most 6 mm, from 22 °C, most sun
Çözümü göster
En fazla 6 mm yağmurlu haftaları tut: 1., 3. ve 5. haftalar.
Bunlardan en az 22 derece olanları tut: 3. ve 5. haftalar, çünkü 1. haftada yalnızca 20 derece var.
3. ve 5. haftalarda 49 ve 58 saat güneş var; yani 5. haftada en çok güneş var.
Cevap → 5. hafta
Kontrol → 4. haftada tüm haftaların en çok güneşi var (70 saat), ama 12 mm yağmur ve yalnızca 19 derece de var.
Bugün Liam ile Tara arasında 3 yaş fark var ve Tara daha küçük. 10 hafta sonra fark 2 yaş. Bu 10 hafta içinde kimin doğum günü olmalı ve neden? Zor
Çözümü göster
Fark küçülüyor, 3’ten 2’ye.
Farkı yalnızca küçük olanın doğum günü küçültür: o bir yaş büyür, öteki büyümez.
Yani bu 10 hafta içinde Tara doğum günü kutlar, Liam kutlamaz.
Cevap → Tara
Kontrol → Liam 12 ve Tara 9 için ; Tara 10 olunca .
A okulunda bisikletle gelen öğrencilerin tüm öğrencilere oranı 3:8. A okulunda 120 öğrenci var. Kaç öğrenci bisikletle geliyor? Nedenini söyle. Zor
Çözümü göster
Oran kartı, 3:8’in toplam 8 öğrenciden 3’ü demek olduğunu söyler; yani pay 3/8’dir.
Öğrencilerin sekizde biri ’tir.
Yani öğrenci bisikletle gelir.
Cevap → 45 öğrenci
Kontrol → ve öğrenci bisikletle gelmez → .
Öğretmen misiniz?

Bu uygulamalarla tüm sınıfınıza canlı ders verin. İlk bir ay ücretsiz.

Ücretsiz deneyin

Bu sınıf düzeylerine uygun

IB (MYP, Diploma): PYP, MYP 1, MYP 2, MYP 3

Cambridge International: Primary, stage 4, Primary, stage 5, Primary, stage 6

Hollanda: Groep 5, Groep 6, Groep 7, Groep 8

Türkiye (MEB): 4. sınıf, 5. sınıf, 6. sınıf

İngiltere (GCSE, A Level): Year 4, Year 5, Year 6

ABD (Common Core): Grade 3, Grade 4, Grade 5

Bu konunun uygulamaları neler öğretir 5 uygulama

Bir de düşün: hangi işlem hikâyeye uyar?

  • Bir probleme hangi işlemin uyduğunu söyleme: bilinen ve istenen
  • Önce tahmin ederek bir cevabın makul olup olmadığını kontrol etme
  • Artanla ne yapılacağına karar verme: yukarı yuvarlama, atma, paylaşma
  • 1 değerinden küçük bir sayıyla çarpma ya da bölmenin etkisini tahmin etme

Bir de düşün: paylar, oranlar ve kesirler

  • Daha büyük bir grubun daha büyük pay anlamına gelmediği durumları bilme
  • Farklı biçimlerde yazılmış payları karşılaştırma
  • İki kesir arasında her zaman bir kesir olduğunu görme
  • 7/4 ile 1 3/4 sayılarının aynı sayı olduğunu görme

Bir de düşün: yüzdeler ve sayılar

  • %100 içinde kalan kısmı bulma
  • Bir grup yüzdenin birlikte mümkün olup olmadığını değerlendirme
  • Bir grubun yüzdesi: n sayısının yüzde p değeri ve grup büyüklüğünün önemi

Bir de düşün: zaman, tarihler ve para

  • Yaş ve doğum günü iddiasının mümkün olup olmadığını değerlendirme
  • Saatleri ondalık sayı olarak ve yolculuk süresini hesaplama
  • Haftalık ve aylık fiyatı bir yıl boyunca karşılaştırma
  • Saat ve dakikalara göre ücret hesaplama

Bir de düşün: grafikler ve tablolar

  • Birlikte değişen iki grafiğin neden sebep göstermediğini görme
  • Üç isteğe göre bir tablodan hafta seçme
  • Bir tablonun iki sütunu hakkındaki iddiayı sınama