Interactive Lessons

Getal- en vormpatronen

Lesnotities

Definitie

Een getalpatroon

Een getalpatroon is een rij getallen die een regel volgt. Elk getal is een term. Het eerste getal is term 1, het begin.
371115…1234…n
Voorbeeld
Het patroon begint bij 2.Term 1 is 2, term 4 is 11.
258111234n
Definitie

De stap

De stap is de sprong van de ene term naar de volgende. Trek twee termen naast elkaar van elkaar af om hem te vinden.
371115+4+4+4
Voorbeeld
Hoe groot is de stap in ? → stap 7
5121926+7+7+7
Regel

Een optelpatroon

Elke term is de term ervoor plus de stap. De getallen worden telkens evenveel groter.
7111519+4+4+4
Voorbeeld
Het patroon heeft stap 5.Volgende term:
81318?+5+5+5
Regel

Een aftrekpatroon

Elke term is de term ervoor min de stap. De getallen worden telkens evenveel kleiner.
46434037−3−3−3
Voorbeeld
Het patroon gaat telkens 8 omlaag.Volgende term:
605244?−8−8−8
Regel

Een vermenigvuldigpatroon

Elke term is de term ervoor keer hetzelfde getal. De getallen groeien steeds sneller.
261854×3×3×3
Voorbeeld
Het patroon verdubbelt telkens.Volgende term:
51020?×2×2×2
Regel

Vooruit springen

Om term n te bereiken heb je niet elk getal nodig: vanaf term 1 zijn er n − 1 sprongen. term n = begin + (n − 1) × stap.
371115…391234…10n9×4
Voorbeeld
Wat is de 8e term van ?
5913…?123…8n7×4
Regel

Vormpatronen

Tel de stukjes van de eerste figuren, zoek hoeveel meer elke figuur heeft en gebruik dan de sprongen. Lucifers 4, 7, 10, 13 groeien met 3, dus figuur n heeft 3 × n + 1.
1234471013+3+3+3
Voorbeeld
Figuren met 5, 8, 11 stippen groeien met 3, dus figuur n heeft .Figuur 10: stippen
1235811+3+3
Regel

Zit een getal in het patroon?

Haal het begin eraf en deel door de stap. Krijg je een heel aantal sprongen, dan zit het getal in het patroon.
3711…51123…?n12×4
Voorbeeld
Zit 47 in ? sprongen → ja, term 10
2712…47123…?n9×5
Tip

Kijk eerst naar de sprongen

Schrijf de sprong tussen elke twee getallen naast elkaar op. Zijn de sprongen gelijk, dan is het een optelpatroon.
591317+49−5+413−9+417−13
Voorbeeld
In zijn de sprongen gelijk: → volgende:
491419+59−4+514−9+519−14
Tip

Controleer met de eerste figuren

Vul figuur 1 in je regel in: je moet het getal krijgen dat je geteld hebt.
1234710✔✔✔
Voorbeeld
Regel: figuur n heeft voor 4, 6, 8. ✔ ✔ ✔
123468✔✔✔
Let op!

n − 1 sprongen, niet n

Om term 10 te bereiken maak je 9 sprongen, niet 10. (3 + 10 × 4 = 43 is fout.)
3711151912345n1234
Voorbeeld
Term 6 van ✘ ✔
4710131619123456n12345
Let op!

Vergeet het begin niet

De 10e term is het begin plus de sprongen. De sprongen alleen zijn de term niet.
33639
Voorbeeld
Term 5 van ✘ ✔
6814
Let op!

Optellen of vermenigvuldigen?

2, 4, 6, 8 telt er 2 bij op. Maar 2, 4, 8, 16 vermenigvuldigt met 2. Kijk naar de derde term om het verschil te zien.
2468+2+2+224816×2×2×2
Voorbeeld
Wat komt er na ?✘ ✔
36912+3+3+3✘361224×2×2×2✔
Bijzonder geval

Sprongen die veranderen

Sommige patronen hebben niet elke keer dezelfde sprong. De kwadraten 1, 4, 9, 16 hebben de sprongen 3, 5, 7: de sprongen worden groter.
14916+3+5+7
Voorbeeld
De driehoeksgetallen hebben groeiende sprongen:
13610+2+3+4
Bijzonder geval

Patronen in het echt

Elke week 5 euro sparen bovenop 20 euro is een optelpatroon: het begin is 20 en de stap is 5.
0204060012345678
Voorbeeld
Een taxi kost €3 instaptarief plus €2 per km: begin 3, stap 2.5 km: → €13
071430517293114135

Oefenen

Wat is het volgende getal in het patroon ? Makkelijk
591317?12345n
Toon de oplossing
De sprong:
591317?+4+4+4
59131721+4+4+4+4
Antwoord →
Controle: de sprongen zijn gelijk, dus het is een optelpatroon.
Wat is de 10e term van ? Middel
371115…?1234…10n
Toon de oplossing
Van term 1 tot term 10 zijn er 9 sprongen van 4:
371115…?1234…10n9×4
33639
Antwoord →
Controle: term 5 is en .
Figuur 1 heeft 4 lucifers, figuur 2 heeft er 7 en figuur 3 heeft er 10. Hoeveel heeft figuur 20? Middel
1234710
Toon de oplossing
Elke figuur heeft er 3 meer, dus figuur heeft
471013+3+3+3
6061
Antwoord →
Controleer figuur 1: .
Is 102 een term van ? Zo ja, welke term? Moeilijk
7121722…1021234…?n
Toon de oplossing
795102
sprongen: een heel getal, dus ja
71217…102123…?n19×5
Het termnummer is
Antwoord → ja, term 20
Controle: .

Interactieve applicaties bij dit onderwerp

Gratis applicaties openen met een gratis leerlingaccount. Docenten kunnen alle applicaties gebruiken in een live les.

Over het gratis account en Plus

Bent u docent?

Geef live lessen met deze applicaties aan uw hele klas. Probeer het gratis: de eerste één maand.

Gratis proberen

Past bij deze leerjaren

IB (MYP, Diploma): PYP

Cambridge International: Primary, stage 4, Primary, stage 5, Primary, stage 6, Lower Secondary, stage 7

Nederland: Groep 5, Groep 6, Groep 7, Groep 8, Klas 1, Vwo · Wiskunde A, Vwo · Wiskunde C

Turkije (MEB): Klas 5, Klas 6

Engeland (GCSE, A Level): Year 4, Year 5, Year 6, Year 7

VS (Common Core): Grade 3, Grade 4, Grade 5

Wat de applicaties bij dit onderwerp leren 4 applicaties

Zet het getalpatroon voort

  • De regel van een getalpatroon vinden
  • Een optel-, aftrek- en vermenigvuldigpatroon voortzetten
  • De 10e term vinden
  • Een patroon met twee stappen voortzetten: 2, 12, 10, 20, 18, 28

Vormpatronen die groeien

  • De stukjes van de eerste figuren van een vormpatroon tellen
  • Zeggen hoeveel er bij elke figuur bijkomt
  • Een verre figuur vinden met de regel

Spring naar de 10e term

  • De n-de term van een optelpatroon vinden zonder alles op te schrijven
  • Weten dat er van term 1 tot term n n − 1 sprongen zijn
  • Zien of een getal in het patroon voorkomt

Wie spaart meer? Twee spaarpatronen

  • Een optelpatroon gebruiken in het echt: begin + weken × bedrag
  • Twee patronen vergelijken
  • Vinden wanneer het ene bedrag het andere inhaalt