Interactive Lessons

Gemiddelden en bereik: gemiddelde, mediaan, modus, bereik

Lesnotities

Definitie

Het gemiddelde als eerlijk deel

Verdeel alle blokjes eerlijk: elke stapel krijgt evenveel. Dat getal is het gemiddelde.
1384
Voorbeeld
Stapels van 2, 4 en 9 blokjes: elk
2495
Definitie

Het gemiddelde als evenwichtspunt

Zet een draaipunt onder een balk met de getallen erop. De balk is in evenwicht bij het gemiddelde: de trekkracht links en rechts is gelijk.
013489314
Voorbeeld
Getallen 2, 4 en 9, gemiddelde 5:links , rechts
0245910314
Regel

Totaal ÷ hoeveel

Gemiddelde = het totaal van de getallen ÷ hoeveel getallen het er zijn: . Het hoeft geen heel getal te zijn en hoeft niet in de lijst te staan.
352616÷44444
Voorbeeld
6841028÷47777
Regel

Het gemiddelde omgekeerd

Gemiddelde × hoeveel = het totaal: . Trek de bekende getallen af om een ontbrekend getal te vinden.
555×347?15
Voorbeeld
Gemiddelde 6 van 4 getallen, bekend 5, 7 en 4:,
6666×4574?24
Definitie

Mediaan: een oneven aantal getallen

Zet de getallen eerst op volgorde, van klein naar groot. De mediaan is het middelste getal.
147810
Voorbeeld
9, 3, 12, 5, 20Op volgorde: 3, 5, 9, 12, 20: mediaan 9
93125203591220
Definitie

Mediaan: een even aantal getallen

Bij een even aantal zijn er twee middelste getallen. De mediaan ligt precies tussen die twee: .
13795
Voorbeeld
246105
Definitie

Modus: het meest voorkomende

De modus is het getal dat het vaakst voorkomt. Er kunnen twee modi zijn, en geen modus als elk getal even vaak voorkomt.
0246
Voorbeeld
2, 3, 3, 5, 5: modi 3 en 51, 2, 3: geen modus
135123
Definitie

Bereik: hoe verspreid

Bereik = het grootste getal − het kleinste getal: . Een klein bereik betekent dat de getallen dicht bij elkaar liggen.
02108
Voorbeeld
3, 9, 4, 12
03129
Tip

Welk gemiddelde past?

Getallen dicht bij elkaar: het gemiddelde. Eén getal ver weg (een uitschieter) of een scheve verdeling: de mediaan. Woorden en categorieën, zoals kleuren: alleen de modus.
010203040
Voorbeeld
Prijzen 10, 11, 12, 13, 90:gemiddelde maar mediaan 12 is typisch
020406080100
Regel

Nog een getal erbij

Nog een getal verandert het totaal en het aantal. Nieuw gemiddelde = nieuw totaal ÷ nieuw aantal: . De mediaan schuift hooguit een plaats op in de geordende lijst.
22283
Voorbeeld
4 getallen, gemiddelde 5, nog een getal 10:
5555106
Regel

Elk getal + k

Als je bij elk getal hetzelfde k optelt, gaan het gemiddelde, de mediaan en de modus k omhoog. Het bereik blijft gelijk.
0510505105+3
Voorbeeld
3, 5, 10 en tel er 2 bij: 5, 7, 12gemiddelde , bereik
0714707147+2
Regel

Elk getal × f

Als je elk getal met f vermenigvuldigt, worden het gemiddelde, de mediaan, de modus en het bereik allemaal met f vermenigvuldigd.
0510305106×2
Voorbeeld
3, 5, 10 maal 2: 6, 10, 20gemiddelde , bereik
0102070102014×2
Regel

Het gemiddelde uit een frequentietabel

Vermenigvuldig elke waarde met zijn frequentie, tel de producten op en deel door de totale frequentie (hoeveel waarden het er zijn): .
1234
Voorbeeld
Waarden 1, 2, 3 met frequenties 2, 5, 3:
123
Regel

Mediaan en modus uit een tabel

De modus is de waarde met de hoogste frequentie. Voor de mediaan tel je tot het midden van alle waarden, met het lopende totaal van de frequenties.
12312345678910
Voorbeeld
Frequenties 2, 5, 3 (10 waarden): modus 2De 5e en 6e zijn allebei 2: mediaan 2
12312345678910
Definitie

Gegroepeerde gegevens en klassenmiddens

Als waarden in klassen staan, kennen we de exacte waarden niet. We gebruiken in plaats daarvan het klassenmidden: (ondergrens + bovengrens) ÷ 2: .
012345010203051525
Voorbeeld
Klasse Klassenmidden
0123456102015
Bijzonder geval

Waarom maar een schatting

Het echte gemiddelde ligt tussen het gemiddelde met alle ondergrenzen en het gemiddelde met alle bovengrenzen. De klassenmiddens geven een schatting daartussen.
0813182081813
Voorbeeld
Klassen en , frequenties 4 en 6:tussen en , schatting
0611162061611
Definitie

Modale klasse en mediaanklasse

De modale klasse heeft de hoogste frequentie. De mediaanklasse is de klasse met de middelste waarde: tel de frequenties vanaf de eerste klasse op tot je het midden voorbij bent.
0246010203061015
Voorbeeld
Frequenties 4, 6, 5 (15 waarden):modale klasse de 2e; de 8e waarde: , 2e klasse
0246010203041015
Regel

Twee gegevensreeksen vergelijken

Vergelijk een gemiddelde en het bereik. Het kleinere bereik is gelijkmatiger: de getallen liggen dichter bij elkaar.
05102A05108B
Voorbeeld
A: 5, 6, 7 en B: 2, 6, 10Beide gemiddelde 6; bereik en : A is gelijkmatiger
06122A06128B
Let op!

Twee groepen samen

Neem niet zomaar het gemiddelde van de twee gemiddelden. Vermenigvuldig elk gemiddelde met de groepsgrootte, tel de totalen op en deel door alle getallen: .
0246824480410
Voorbeeld
4 leerlingen met gemiddelde 6 en 6 leerlingen met gemiddelde 8:
0246814024002050
Tip

Link: turven, frequentie en grafieken

Turven en frequentietabellen staan bij Gegevens en vragen; grafieken tekenen en lezen staat bij Grafieken en diagrammen. Hier zijn de tabel en de grafiek de gegevens voor een gemiddelde.
122533
Voorbeeld
Turven ||||| ||| is frequentie 8waarde 3 met frequentie 8 telt
3824
Tip

Link: meer over spreiding

Kwartielen en boxplots, histogrammen en standaardafwijking komen in latere onderdelen. Hier is het bereik de enige maat voor spreiding.
Voorbeeld
Zelfde bereik , andere spreiding:2, 5, 5, 10 en 2, 3, 9, 10
0612806128
Tip

Link: breuken, decimale getallen en verhouding

Eerlijk delen is een deling, dus het gemiddelde kan een breuk of een decimaal getal zijn. Twee groepen van verschillende grootte voeg je samen met de verhouding van hun grootte.
7÷23½3½
Voorbeeld
Groepen van 4 en 6: verhouding 2 : 3
10÷42½2½2½2½

Oefenen

Vijf kinderen hebben 2, 3, 3, 5 en 7 euro. Ze delen het geld eerlijk. Hoeveel krijgt ieder? Makkelijk
23357
Toon de oplossing
Tel het geld op:
Deel door de 5 kinderen:
233574
Antwoord → 4 euro per kind (het gemiddelde)
Eerst optellen, dan delen door hoeveel het er zijn: .
Bepaal de mediaan en het bereik van 9, 3, 12, 5, 20, 7. Makkelijk
93125207
Toon de oplossing
Op volgorde: 3, 5, 7, 9, 12, 20
35791220
6 getallen: precies tussen 7 en 9:
357912208
Bereik:
3579122017
Antwoord → mediaan 8, bereik 17
Zet de getallen op volgorde voordat je het midden zoekt.
De cijfers van 4 leerlingen zijn 12, 14, 15 en 11. Een vijfde leerling haalt 18. Wat is het nieuwe gemiddelde? Middel
1214151118
Toon de oplossing
Oud totaal:
1214151152
Nieuw totaal:
121415111870
Nieuw gemiddelde:
121415111870÷51414141414
Antwoord → 14
Gebruik het nieuwe totaal en het nieuwe aantal: .
Schoenmaten 36, 37, 38 hebben de frequenties 4, 3, 3. Wat is het gemiddelde? Middel
363738
Toon de oplossing
Producten: , ,
Totaal:
Frequenties: , dus
363738
Antwoord → 36,9
Deel door de totale frequentie, niet door het aantal rijen: .
Klas A heeft 20 leerlingen met gemiddelde 7. Klas B heeft 30 leerlingen met gemiddelde 8. Wat is het gemiddelde van beide klassen samen? Moeilijk
0246802050
Toon de oplossing
Totalen: en
0246814024002050
Samen: voor leerlingen
Gemiddelde:
0246814024002050
Antwoord → 7,6, niet 7,5
Weeg elk gemiddelde met de groepsgrootte: .
De klassen 0 ≤ x < 10, 10 ≤ x < 20, 20 ≤ x < 30 hebben de frequenties 3, 5, 2. Schat het gemiddelde. Moeilijk
0123453520102030
Toon de oplossing
Klassenmiddens: 5, 15 en 25
012345352010203051525
Producten: , ,
Totaal: , waarden:
Schatting:
Antwoord → ongeveer 14
Gebruik de klassenmiddens, niet de grenzen, en deel door het aantal waarden: .
Bent u docent?

Geef live lessen met deze applicaties aan uw hele klas. Probeer het gratis: de eerste één maand.

Gratis proberen

Past bij deze leerjaren

IB (MYP, Diploma): PYP, MYP 1, MYP 2, MYP 3

Cambridge International: Primary, stage 5, Primary, stage 6, Lower Secondary, stage 7, Lower Secondary, stage 8, Lower Secondary, stage 9, IGCSE

Nederland: Groep 6, Groep 7, Groep 8, Klas 2, Klas 3 (havo, vwo), Havo · Wiskunde A, Vwo · Wiskunde A, Vwo · Wiskunde C

Turkije (MEB): Klas 5, Klas 6, Klas 7, Klas 8, Klas 9, Klas 10

Engeland (GCSE, A Level): Year 5, Year 6, Year 7, Year 8, Year 9, Year 10 (GCSE), Year 11 (GCSE)

VS (Common Core): Grade 5, Grade 6, Grade 7, Algebra 1, Grade 8

Wat de applicaties bij dit onderwerp leren 8 applicaties

Het gemiddelde: eerlijk delen en in evenwicht brengen

  • Stapels blokjes eerlijk verdelen om het gemiddelde te vinden
  • Het evenwichtspunt van een balk met gewichten vinden
  • Het gemiddelde berekenen als totaal ÷ aantal
  • Het gemiddelde omgekeerd gebruiken om een ontbrekende waarde te vinden

Mediaan, modus en bereik

  • Getallen ordenen en de mediaan vinden
  • De modus vinden: twee modi of geen zijn mogelijk
  • Het bereik vinden: grootste min kleinste

Welk gemiddelde past?

  • Gemiddelde, mediaan en modus vinden en de passende kiezen
  • Zien dat een uitschieter het gemiddelde beïnvloedt, de mediaan nauwelijks
  • Weten dat alleen de modus werkt bij categorieën
  • Het nieuwe gemiddelde en de nieuwe mediaan vinden als er een waarde bijkomt

Wat gebeurt er als de getallen veranderen?

  • Weten dat k bij elk getal optellen k bij de gemiddelden optelt
  • Weten: vermenigvuldigen met f geeft gemiddelden en bereik × f
  • Terugrekenen voor een gewenst gemiddelde of bereik

Het gemiddelde uit een frequentietabel

  • Een frequentietabel lezen voor het totaal van de waarden
  • Het gemiddelde vinden uit een frequentietabel
  • De modus, mediaan en het bereik vinden uit een frequentietabel

Geschat gemiddelde uit gegroepeerde gegevens

  • Het klassenmidden vinden
  • Het gemiddelde schatten uit gegroepeerde gegevens
  • De modale klasse en de mediaanklasse vinden
  • Uitleggen waarom gegroepeerde gegevens maar een schatting geven

Twee gegevensverzamelingen vergelijken

  • Twee datasets vergelijken met gemiddelde, mediaan en bereik
  • Weten dat een kleiner bereik een gelijkmatigere groep betekent
  • Het gemiddelde van twee samengevoegde groepen vinden

Gemiddelden in het dagelijks leven

  • Het eerlijke deel van zakgeld vinden
  • De modus van de doelpunten van een team vinden
  • De middelste score van toetsscores vinden
  • Het gemiddelde kiezen dat bij een echte situatie past