Interactive Lessons

Yaklaşık çözümler: deneme-yanılma

Ders notları

Tanım

Deneme-yanılma

Bir denklemin yaklaşık çözümünü bulma yöntemi: x için bir sayı dene, sonuca bak ve tahminini düzelt, tekrar tekrar.
2462030xy39
Örnek
: dene. çok düşük daha büyük bir x dene
246104050xy30525
Tanım

Çok düşük ve çok yüksek

Denemeyi sol tarafa koy ve sağ tarafla karşılaştır. Küçükse: çok düşük. Büyükse: çok yüksek. Eşitse: bir çözüm buldun. çok düşük, çok yüksek
246102030xy925
Örnek
, deneme :, 100’den küçük çok düşük
26100150200xy464
Tanım

İşaret değişimi

Bir deneme çok düşük, sonraki çok yüksekse (ya da tersi) çözüm ikisinin arasındadır. Yöntem bu yüzden işe yarar.
xx²20416<525>
Örnek
: Düşük, Yüksek.Düşük Yüksek: çözüm 5 ile 6 arasındadır
2468204060xy3042
Kural

Önce tam sayılar

Düşük, Yüksek olana kadar tam sayıları dene. için: çok düşük, çok yüksek, yani çözüm 4 ile 5 arasındadır.
xx²2039<416<525>636>
Örnek
: Düşük, Yüksek.Çözüm 8 ile 9 arasındadır
78910
Kural

Basamak basamak

4 ile 5 arasında 4,1, 4,2, … sayılarını Düşük, Yüksek olana kadar dene: 4,4 ile 4,5 arasında. Sonra ikinci ondalık basamağı dene. Her adım aralığı on kat küçültür.
44.554.44.5×10
Örnek
, 8 ile 9 arasında: Düşük, Yüksek.Çözüm 8,3 ile 8,4 arasındadır
88.598.38.4×10
Kural

Ortayı dene

4,4 ile 4,5 arasında 1 ondalık basamakla cevabın 4,4 mü 4,5 mi olduğunu henüz bilmezsin. Ortayı, 4,45’i dene: çok düşükse çözüm üst yarıdadır ve yukarı yuvarlarsın.
xx²204.419.36<4.4519.8025<4.520.25>
Örnek
, 8,3 ile 8,4 arasında: ortayı dene. çok düşük üst yarı,
8.38.358.4
Kural

Tablo kullan

Her denemeyi bir tabloya yaz: x, sol taraf ve Düşük ya da Yüksek. En yakın Düşük’ü ve en yakın Yüksek’i tut: çözüm ikisinin arasındadır.
xx²2039<525>416<4.520.25>
Örnek
: en yakın Düşük’ü ve Yüksek’i tut. Düşük, Yüksek, Düşük: 3,5 ile 4 arasında
xx³+x60330<468>3.546.375<
Kural

Tablo ve grafik

Grafikte iki taraf da eğridir. Kesiştikleri yerde iki taraf eşittir. Tablodaki işaret değişimi, eğrilerin birbirini geçmesiyle aynı şeydir.
123451020xy
Örnek
: , Düşük Yüksek: eğriler ile arasında kesişir
1234246810xy
Kural

Kaç ondalık basamak

1 ondalık basamak için aralık 0,1 geniş olmalı, 2 ondalık basamak için 0,01; sonunda her zaman ortayı dene. 1 ondalık basamak, 2 ondalık basamak
44.554.44.454.5×10
Örnek
, 2 ondalık basamak: aralık 0,01 geniş. Düşük, Yüksek; orta Düşük
8.368.378.37
Püf noktası

Ortayla başla

Çözümü saran iki sayın olunca ortadaki sayıyı dene: denklem ne olursa olsun aralık yarıya iner.
1÷21/2÷21/4
Örnek
, 5 ile 6 arasında. Ortayı, 5,5’i dene: Düşük 5,5 ile 6 arası, yarı genişlikte
55.56
Püf noktası

Büyüklüklere bak

İki sayıdan birinde sol taraf sağ tarafa çok daha yakınsa çözüm büyük olasılıkla o sayıya daha yakındır.
362564125100
Örnek
: 16 uzakta, sadece 1 uzakta.Çözüm büyük olasılıkla 9’a yakın:
161648180
Püf noktası

Cevabını kontrol et

Cevabını tekrar denkleme koy: iki taraf neredeyse eşit olmalı. Cevap bir yaklaşıklıktır, o yüzden tam eşit olmaz.
1920210.25✔
Örnek
, cevap . Geri koy: ✔ (neredeyse eşit, tam değil)
697071720.56✔
Dikkat!

Çok erken yuvarlamak

4,4 ile 4,5 arası 1 ondalık basamakla bir cevap değildir. Önce ortayı dene, yoksa yanlış yöne yuvarlayabilirsin.
4.44.454.5??✘
Örnek
: Düşük, Yüksek.✘ ✔ Yüksek
3.13.153.2✔
Dikkat!

Çok düşük ile çok yüksek karışması

x’e değil sol tarafa bak. ’de x büyüdükçe sol taraf küçülür.
48121620244812162024xy105
Örnek
, deneme : çok yüksek.✘ daha küçük x: ✔ daha büyük x:
4812164812xy6✘✔
Dikkat!

Tek çözüm sanmak

’nin iki çözümü vardır: yaklaşık 4,47 ve yaklaşık −4,47. Negatif sayılara da bak.
102030xy−4.474.47
Örnek
:✘ sadece ✔ ve : ayrıca
−66204060xy−6.76.7
Dikkat!

Erken durmak

Aralarında 1 fark olan iki sayı 1 ondalık basamakla bir cevap değildir. Aralık gereken genişliğe inene kadar devam et.
1✘0.1✔
Örnek
, 1 ondalık basamak: Düşük, Yüksek.✘ ’de durma ✔ devam et: Düşük, Yüksek
67✘6.36.4✔
Uç durum

Tam çözüm

tam olarak verir. Bir deneme iki tarafı eşit yaparsa bitirdin: yuvarlama yok.
261030xy16416
Örnek
, deneme : tam eşit, : yuvarlama yok
24650200250xy1255125
Uç durum

Tam ortada

’in çözümü 2,45’tir, 2,4 ile 2,5’in tam ortasında. Tam ortadaki çözüm yukarı yuvarlanır: 2,5.
xx²6.00252.45.76<2.456.0025=2.56.25>
Örnek
: Düşük, Yüksek.Orta: tam eşit yukarı yuvarla,
5.25.255.3
Uç durum

Çözüm yok

’te Düşük hiçbir zaman Yüksek’e dönmez: sol taraf asla negatif olmaz, yani denklemin çözümü yoktur.
−4−224−8−44812xy✘
Örnek
: , : hep Yüksek.Sol taraf en az 5’tir, asla 1 olmaz çözüm yok
−22510xy1✘
Uç durum

Günlük hayat

Mantıklı cevabı seç: genişlik pozitiftir ve faiz yılda bir kez ödenirse tam yıllar beklersin.
−8−4048✘✔
Örnek
Bir bahçe m geniş ve m uzun, alan 50 m²: Düşük, Yüksek 5 ile 6 m arası; negatif x genişlik olamaz
x+3x50 m²

Alıştırmalar

denkleminin çözümü hangi iki tam sayı arasındadır? Kolay
Çözümü göster
: , çok düşük
: , çok yüksek
xx²20416<525>
Cevap → 4 ile 5 arasında
Düşük, Yüksek’e dönüyor: çözüm ikisinin arasında.
denkleminin çözümü hangi iki tam sayı arasındadır? Kolay
Çözümü göster
: , çok düşük
: , çok yüksek
xx³50327<464>
Cevap → 3 ile 4 arasında
iyi bir sonraki denemedir.
denklemini 1 ondalık basamakla çöz. Orta
Çözümü göster
Tam sayılar: (düşük), (yüksek)
Onda birler: (düşük), (yüksek)
44.554.44.5×10
Orta çok düşük, yani çözüm üst yarıda
4.44.454.5
Cevap →
Orta nokta denemesi olmadan 4,4 ile 4,5 arasında emin olamazdın.
denklemini 1 ondalık basamakla çöz. Orta
Çözümü göster
: 68 (düşük), : 130 (yüksek)
: 95,625 (düşük), : 101,936 (yüksek)
xx³+x1004.595.625<4.6101.936>
Orta 4,55 için 98,746375: çok düşük, yani üst yarı
4.54.554.6
Cevap →
Çözüm yaklaşık 4,569’dur ve 4,6’ya yuvarlanır.
+ 3x = 30 denklemini 1 ondalık basamakla çöz. Orta
Çözümü göster
4,1: 29,11 (düşük), 4,2: 30,24 (yüksek)
xx²+3x304.129.11<4.230.24>
Orta 4,15 için 29,6725: çok düşük, yani üst yarı
4.14.154.2
Cevap →
Çözüm yaklaşık 4,18’dir.
Küp şeklindeki bir kutunun hacmi 300 cm³. Bir kenarı kaç cm, 1 ondalık basamakla? Zor
xxx
Çözümü göster
: (düşük), (yüksek)
(düşük), (yüksek)
xx³3006.6287.496<6.7300.763>
Orta çok düşük: üst yarı
6.66.656.7
Cevap → yaklaşık 6,7 cm
Kontrol: , 300’e yakın.
= 5x + 3 denkleminin çözümlerini (yaklaşık) bul. Zor
Çözümü göster
: 25 ve 28, düşük. : 36 ve 33, yüksek: 5 ile 6 arasında
: 1 ve −2, yüksek. : 0 ve 3, düşük: −1 ile 0 arasında
−224610203040xy
Cevap → iki çözüm: biri 5 ile 6 arasında, biri −1 ile 0 arasında
Tam sayılardan oluşan bir tablo iki işaret değişimini de gösterir.
Öğretmen misiniz?

Bu uygulamalarla tüm sınıfınıza canlı ders verin. İlk bir ay ücretsiz.

Ücretsiz deneyin

Bu sınıf düzeylerine uygun

IB (MYP, Diploma): MYP 4

Cambridge International: IGCSE

Hollanda: 2. sınıf, 3. sınıf (havo, vwo), Havo · Matematik A, Vwo · Matematik A, Vmbo bb (3-4. sınıf), Vmbo kb (3-4. sınıf), Vmbo gt (3-4. sınıf), Havo · Matematik B, Vwo · Matematik B, Vwo · Matematik C

Türkiye (MEB): 8. sınıf, 9. sınıf

İngiltere (GCSE, A Level): Year 9, Year 10 (GCSE), Year 11 (GCSE)

ABD (Common Core): Grade 8, Algebra 1

Bu konunun uygulamaları neler öğretir 6 uygulama

Hangi iki sayı arasında?

  • Bir denemenin çok küçük mü çok büyük mü olduğunu söyleme
  • Denklemin çözümünü çevreleyen iki tam sayıyı bulma
  • Bir denklemin iki çözümü olduğu ya da hiç çözümü olmadığı durumları görme

Tablo ve grafik: yakınlaştır

  • Tabloda işaret değişimini okuma
  • Aynı çözümü iki eğrinin kesişimi olarak görme
  • Daha çok ondalık basamak için yakınlaşma

Çözümü sıkıştır

  • Sayıları deneyip tahmini iyileştirme
  • Çözümü bir alt ve bir üst sayı arasına sıkıştırma
  • Cevabı 1, 2 ya da 3 ondalık basamakla verme

Basamak basamak

  • Çözümü basamak basamak bulma
  • Her adımın aralığı on kat küçülttüğünü bilme
  • Doğru yuvarlamak için orta sınamasını kullanma

Cevabı yuvarla: ortayı dene

  • 4,4 ile 4,5 arasında demenin neden henüz cevap olmadığını bilme
  • Ortayı deneyip çözümün hangi yarıda olduğunu söyleme
  • Tam ortadaki çözümün yukarı yuvarlandığını bilme

Günlük hayatta deneme-yanılma

  • Deneme yanılmayı gerçek bir durumda kullanma
  • Hangi çözümlerin probleme uyduğunu söyleme
  • Makul cevap verme: doğru ondalık basamak, tam yıl