Interactive Lessons

Eksik sayılar ve terazi

Ders notları

Tanım

Denklem

Denklem, iki şeyin eşit olduğunu söyler; dengede duran bir terazi gibi. “=” işareti terazinin ortasıdır.
?=
Örnek
Sol kefe: 5 + 4. Sağ kefe: 9. → dengede, yani bu bir denklem
=
Tanım

Aradığımız sayı

Kutu, soru işareti ya da harf aradığımız sayıyı gösterir. Hepsi aynı anlama gelir.
?x
Örnek
Anna’nın birkaç çıkartması var, 5 tane daha alıyor. Şimdi 12 çıkartması var.
12?5
Tanım

Çözüm

Çözüm, denklemi doğru yapan sayıdır. Onu kutuya koy: iki taraf eşit olmalı.
8=✔
Örnek
içinde 7’yi dene: ✔ → çözüm 7
7=✔
Kural

İşlemi geri al

Kutudaki sayıyı bulmak için işlemi geri al: + ile − birbirini, × ile ÷ birbirini bozar.
?+71515−78
Örnek
: × işlemini ÷ ile geri alırsın.
?×32424÷38
Kural

İki tarafa da aynısı

İki tarafa da aynısını yaparsan terazi dengede kalır. □ + 7 = 15 denkleminin iki tarafından 7 çıkar, kutu yalnız kalır.
?−7−7=
Örnek
Bir keseyle 3 misket, 11 misketle dengede. İki kefeden 3 misket al:
?−3−3=
Kural

Çarpma ve bölme

3 × □ = 12 için iki tarafı 3 ile böl. □ ÷ 4 = 5 için iki tarafı 4 ile çarp.
???÷3÷3=
Örnek
için 5’e böl. için 3 ile çarp.
?????35÷5÷5=
Kural

İşlem ailesi

Üç sayı dört cümle yapar: 7 + 8 = 15, 8 + 7 = 15, 15 − 7 = 8 ve 15 − 8 = 7. Kutunun yalnız olduğu cümleyi kullan.
1578
Örnek
6, 9 ve 15 sayıları bir aileyi oluşturur. için kutunun yalnız olduğu cümleyi kullan:
156?
Kural

Kutudan harfe

Harf, adı olan bir kutudur. □ yerine x yaz ve aynı şekilde çöz.
x=
Örnek
olur :
x−466+410
Kural

İki adım

2x + 3 = 11 içinde önce artıyı geri al (3 çıkar), sonra çarpmayı geri al (2 ile böl).
xx−3−3=xx÷2÷2=
Örnek
: önce 2’yi çıkar, sonra 3’e böl.
xxx182−2−2=xxx÷3÷3=
Kural

Harf iki tarafta

Harf iki taraftaysa önce iki taraftan da küçük olan harf sayısını çıkar.
xxxxxxxx=
Örnek
: iki taraftan da çıkar.
xxxxxx=
Püf noktası

Cevabını kontrol et

Cevabı denklemde yerine koy: iki taraf aynı sayıyı vermeli.
44=✔
Örnek
için doğru mu? ✘ → 6’yı dene: ✔
55≠✘66=✔
Püf noktası

Sözle söyle

2x + 3 = 11 denklemini “bir sayının iki katı artı 3, 11 eder” diye oku. Sonra adımları tersten geri al.
x×22x+31111−38÷24
Örnek
denklemini “bir sayının üç katı eksi 4, 14 eder” diye oku.
x×33x−41414+418÷36
Dikkat!

Yalnız bir taraf

Yalnızca bir taraftan 7 çıkarırsan terazi eğilir. İki tarafa da hep aynısını yap.
?≠✘
Örnek
, 3’ü çıkar:✘ ✔
?≠✘?=✔
Dikkat!

Yanlış işlem

□ − 8 = 5 içinde 8’i EKLERSİN, çıkarmazsın. Cevap 5’ten büyüktür, küçük değil.
5−8−3✘5+813✔
Örnek
:✘ ✔
6−33✘6+39✔
Dikkat!

Eksiden sonraki kutu

12 − □ = 5 içinde kutu, çıkardığın miktardır. Toplama yapmazsın: kutu 12 − 5’tir.
12?5
Örnek
:✘ ✔
14104✘10?4✔
Uç durum

Negatif cevaplar

Çözüm negatif ya da ondalık olabilir. x + 9 = 4 için x = −5 bulunur.
−6−4−20246+9x
Örnek
Hava 6 derece ısındı ve şimdi 2 °C. Önce kaç dereceydi? → −4 °C
−5−4−3−2−10123+6x
Uç durum

Her zaman ya da hiçbir zaman doğru

Bazen harfler yok olur. x + 1 = x + 2 hiçbir zaman doğru olmaz, x + 1 = x + 1 her zaman doğrudur.✘ ✔
xx≠✘xx=✔
Örnek
denkleminin iki tarafından çıkar: → hiçbir zaman doğru olmaz
xxxx≠✘

Alıştırmalar

Sayıyı bul: Kolay
?=
Çözümü göster
Artıyı geri al: 9 çıkar
?−9−9=
Cevap →
Kontrol: .
denklemini çöz. Orta
xxxx36=
Çözümü göster
İki tarafı 4 ile böl
x=
Cevap →
Kontrol: .
Bir kutu ve 12 ağırlık, 30 ağırlıkla dengede. Kutu kaç ağırlığında? Orta
?30=
Çözümü göster
Denklem:
İki taraftan 12 çıkar:
?1812−12−12=
Cevap →
Kontrol: .
denklemini çöz. Zor
Çözümü göster
İki taraftan 5 çıkar:
xxx215−5−5=
İki tarafı 3 ile böl:
xxx21÷3÷3=
Cevap →
Kontrol: .
denklemini çöz. Zor
xxxxxxxx=
Çözümü göster
İki taraftan çıkar:
xxxxxxxx−3x−3x=
İki taraftan 2 çıkar:
xx−2−2=
İki tarafı 2 ile böl:
Cevap →
Kontrol: .

Bu konunun etkileşimli uygulamaları

Ücretsiz uygulamalar ücretsiz öğrenci hesabıyla açılır. Öğretmenler tüm uygulamaları canlı derste kullanabilir.

Ücretsiz hesap ve Plus hakkında

Öğretmen misiniz?

Bu uygulamalarla tüm sınıfınıza canlı ders verin. İlk bir ay ücretsiz.

Ücretsiz deneyin

Bu sınıf düzeylerine uygun

IB (MYP, Diploma): PYP, MYP 1, MYP 2, MYP 3

Cambridge International: Primary, stage 5, Primary, stage 6, Lower Secondary, stage 7, Lower Secondary, stage 8

Hollanda: Groep 6, Groep 7, Groep 8, 1. sınıf, 2. sınıf, 3. sınıf (havo, vwo)

Türkiye (MEB): 5. sınıf, 6. sınıf, 7. sınıf, 8. sınıf

İngiltere (GCSE, A Level): Year 5, Year 6, Year 7, Year 8

ABD (Common Core): Grade 5, Grade 6, Grade 7, Grade 8

Bu konunun uygulamaları neler öğretir 5 uygulama

Eksik sayıyı bul

  • Toplama, çıkarma, çarpma ya da bölmede eksik sayıyı bulma
  • İşlemi geri alarak kutudaki sayıyı bulma
  • İşlem ailesinin dört cümlesini yazma

Terazi

  • Denklemi terazi olarak görme
  • Terazi dengede kalsın diye iki yana aynı işlemi yapma
  • Bir kutuyu yalnız bırakıp ağırlığını okuma

Kutudan harfe

  • Kutu, soru işareti ve harfi bilinmeyen sayı olarak görme
  • Denklemi iki yana aynı işlemi yaparak adım adım çözme
  • Cevabı denklemde kontrol etme

İki yanda aynısı: sıra sende

  • Adımları seçerek a·x + b = c ve a·x + b = d·x + c çözme
  • Denklemin ancak iki yana aynı işlem yapılırsa korunduğunu bilme
  • Hangi adımın denklemi bozduğunu bulma

Günlük hayatta terazi

  • Kısa bir problemi kutulu ya da harfli denklem olarak yazma
  • Denklemi iki yana aynı işlemi yaparak çözme
  • Cevabı problemde kontrol etme