Interactive Lessons

Sayma: listeler, çarpma kuralı ve sıralamalar

Ders notları

Tanım

Düzenli liste

Sonuçları saymak için sırayla listele: ilk seçimi tut, ikinci seçimlerin hepsini dolaş, sonra ilk seçimi değiştir. Eksik de tekrar da olmaz.
11,121,2112,122,2213,123,23
Örnek
3 üst, 2 pantolonüst 1: pantolon 1, 2 ileüst 2: pantolon 1, 2 ile …
1211,11,222,12,233,13,23×2=6
Dikkat!

Tekrarlar ve eksikler

Karışık bir listede tekrar (aynı sonuç iki kez) ya da eksik (bir sonuç yok) olabilir. Tekrarları çiz, sonra sayıyı toplamla karşılaştır.
123411,11,21,31,422,12,2?2,43?3,23,3?
Örnek
Toplam 12 sonuçlistede 9 farklı sonuç var tane eksik
1293
Kural

Çarpma kuralı

Bir seçim yolla, ardından başka bir seçim yolla yapılabiliyorsa toplam yol vardır. Üç aşamada üç sayıyı çarp.
m×nm×n
Örnek
3 üst, 4 pantolon: + 2 ayakkabı:
12341123425678391011123×4=123×4×23×4×2=24
Tanım

Seçenek ağacı

Ağaç, seçimleri dal olarak çizer. Her ilk seçimden sonra aynı dallar gelir; ilkini tam çiz, uçlarını say, sonra çarp.
123……
Örnek
3 başlangıç, 4 ana yemekilk dalın 4 ucu var
1234……
Kural

Tekrarlı toplama

Çarpma, aynı sayıyı tekrar tekrar toplamaktır. 4'lü 3 grup , yani eder. Çarpma kuralıyla sayma, eşit grupları toplamanın kısa yoludur.
4+4+4
Örnek
4'lü 3 grup nokta
3×4=12
Kural

“Ya da” için topla

Bir gruptan BİR şey YA DA başka gruptan bir şey seçiyorsan topla: . Art arda (VE) çarpar; biri ya da öteki (VEYA) toplar.
m+nmn
Örnek
3 otobüs ya da 4 tren yolculuk yolu
734
Kural

Tekrarlı kodlar

Simge tekrar kullanılabiliyorsa her yerin aynı seçeneği vardır. yerli bir kodun ( çarpan) olasılığı vardır.
n×n×nn×n×n=n³
Örnek
Bisiklet kilidi, 3 çark, rakamlar 0 ile 9
10×10×1010³=1000
Kural

Hepsi farklı

Hiçbir simge iki kez kullanılamıyorsa her yerin seçeneği öncekinden bir eksiktir:
n×n−1×n−2n(n−1)(n−2)
Örnek
0 ile 9 arasından 3 farklı rakam
10×9×8720
Kural

İlk rakam 0 değil

Bir sayı 0 ile başlamaz; ilk yerin yalnız 9 seçeneği vardır. Önce kısıtlı yeri say, sonra diğerlerini her zamanki gibi.
9×10×109×10×10
Örnek
3 basamaklı sayılar, tekrar olabilir
9×10×10900
Kural

Sabit yer

Sabit bir yerin yalnız 1 seçeneği vardır. Diğer yerler eskisi gibi sayılır; boncuktan biri sabitse sıralama kalır.
1×n−1×n−2(n−1)!
Örnek
5 boncuk, ilki sabit
1×4×3×2×14!=24
Uç durum

Ne kadar hızlı büyür

Bir yer eklemek kod sayısını katına çıkarır: . Sıralamalar daha da hızlı büyür: bir boncuk eklemek katına çıkarır.
nn²n³123×n×n
Örnek
10 rakam: 3 yer 1000,4 yer 10 katı ama
101001000100001234×10×10×10
Tanım

n faktöriyel

farklı nesnenin sıralama sayısı olup “n faktöriyel” diye okunur. Kural olarak .
n×n−1×…×2×1n!
Örnek
5 arkadaş bir sırada
5×4×3×2×15!=120
Kural

Permütasyonlar

farklı nesneden tanesini seç ve sırala. Sıralama önemlidir:
n×n−1×n−r+1×(n−r)!n!÷(n−r)!
Örnek
9 koşucudan altın, gümüş, bronz
9×8×7×6!9!÷6!=504
Kural

Bir sözcüğün harfleri

Aynı harfler yer değiştirince yeni sözcük olmaz. değerini tekrarlanan her harfin sıralamasına böl:
MOON4!÷2!
Örnek
6 harf, biri iki kez, biri iki kez
AABBCD6!÷(2!×2!)
Kural

Sayarak olasılık

Tüm sonuçlar eşit olasıysa olası ve istenen sonuçları yukarıdaki kurallarla say:
pfp−f
Örnek
3 rakamlı PIN, hepsi farklı
1000720280
Kural

En az bir kez

“En az bir kez kullanılır” saymak zordur, “hiç kullanılmaz” kolaydır. Tüm sonuçlardan hiç kullanmayanları çıkar:
11−xx
Örnek
3 rakamlı PIN'de 7 varhiç yok:
1000729271
Püf noktası

Günlük hayatta sayma

Sor: biri ardından diğerini mi seçiyorum (çarp), biri ya da ötekini mi (topla), simge tekrar kullanılabilir mi, sıralama önemli mi? Dondurma, bisiklet kilidi, podyum ve bank hep bu kurallara uyar.
6×5×46×5×410×10×1010³
Örnek
Podyum: sıra önemli, Bisiklet kilidi: tekrar var,
6×5×412010×10×101000

Alıştırmalar

Bir öğle yemeğinde 3 başlangıç ve 4 ana yemek var. Kaç farklı menü olur? Kolay
Çözümü göster
3 başlangıcın her biri 4 ana yemekle eşleşir
1234……
3×412
Cevap → 12 menü
İlk başlangıcı tam çiz: 4 uç. Diğer başlangıçların da aynı 4 ucu var.
5 meyveden bir meyve ya da 3 bisküviden bir bisküvi seçersin. Kaç seçenek var? Kolay
Çözümü göster
Yalnız BİR şey seçiyorsun, bu yüzden seçenekler toplanır
853
Cevap → 8 seçenek
5 × 3 = 15, bir meyve VE bir bisküvi olurdu.
4 arkadaş bir sırada oturuyor. Kaç farklı sırayla oturabilirler? Kolay
Çözümü göster
İlk yerin 4 seçeneği var, sonrakinin 3, sonra 2, sonra 1
4×3×2×14!=24
Cevap → 24 sıralama
Her arkadaş bir kez oturur; her yerin bir seçeneği eksilir.
Bir kodun 4 yeri ve 6 simgesi var, simge tekrar kullanılabilir. Kaç kod var? Orta
Çözümü göster
Her yerin 6 seçeneği var
6×6×6×66⁴=1296
Cevap → 1296 kod
5 yerle 6 katı kadar olurdu.
5 koşucu yarışıyor. Altın, gümüş ve bronz kaç farklı yolla verilir? Orta
Çözümü göster
Altın: 5 koşucu. Gümüş: 4 kaldı. Bronz: 3 kaldı
51×42×3360
Cevap → 60 yol
Bir koşucu iki madalya alamaz; her madalyada bir seçenek eksilir.
Üç farklı rakamlı kaç tane 3 basamaklı sayı vardır? (İlk rakam 0 değildir.) Orta
Çözümü göster
İlk rakam: 9 seçenek (0 değil). İkinci: 9 kaldı (0 artık olabilir). Üçüncü: 8 kaldı
9×9×8648
Cevap → 648 sayı
Önce kısıtlı yeri say.
MOON sözcüğünün harfleriyle kaç farklı dizilim yapılır? Zor
MOON
Çözümü göster
4 harf, O iki kez geçiyor: tüm harfler farklı olsaydı sıralama
4×3×2×14!=24
İki O yer değiştirince yeni sözcük olmaz: değerine böl
MOON4!÷2!
Cevap → 12 dizilim
Bölmeyi unutursan 24 bulursun; her sözcük iki kez sayılır.
Bir PIN kodunun 3 rakamı var (0 ile 9, tekrar olabilir). Tüm rakamların farklı olma olasılığı nedir? Zor
Çözümü göster
Olası:
10×10×101000
İstenen:
10×9×8720
1000720280
Cevap → 18/25
Olası sonuçları tekrarlı, istenenleri tekrarsız say.
Bir PIN kodunun 3 rakamı var (0 ile 9, tekrar olabilir). 7 rakamının en az bir kez kullanılma olasılığı nedir? Zor
Çözümü göster
Hiç 7 yok: her yerin 9 seçeneği var,
9×9×9729
Tüm sonuçlar:
1000729271
Cevap → 271/1000
7 içeren kodları doğrudan saymak zordur; içermeyenleri say (7).
Öğretmen misiniz?

Bu uygulamalarla tüm sınıfınıza canlı ders verin. İlk bir ay ücretsiz.

Ücretsiz deneyin

Bu sınıf düzeylerine uygun

IB (MYP, Diploma): MYP 1, MYP 2, MYP 3, MYP 4, MYP 5

Cambridge International: Primary, stage 5, Primary, stage 6, Lower Secondary, stage 7, Lower Secondary, stage 8, Lower Secondary, stage 9, IGCSE

Hollanda: Groep 6, Groep 7, Groep 8, 1. sınıf, 2. sınıf, 3. sınıf (havo, vwo), Havo · Matematik A, Vwo · Matematik A, Vwo · Matematik C, Vwo · Matematik D

Türkiye (MEB): 6. sınıf, 7. sınıf, 8. sınıf, 9. sınıf, 10. sınıf

İngiltere (GCSE, A Level): Year 5, Year 6, Year 7, Year 8, Year 9, Year 10 (GCSE), Year 11 (GCSE)

ABD (Common Core): Grade 6, Grade 7, Grade 8

Bu konunun uygulamaları neler öğretir 7 uygulama

Sistematik listeler

  • Kıyafetlerin, menülerin ya da rotaların düzenli listesini yazma
  • Karışık listede tekrarları ve eksik sonuçları bulma
  • Sonuçları saymak için her aşamadaki seçenekleri çarpma

Çarpma kuralı

  • Çarpım kuralını kullanma: m yol, sonra n yol m × n eder
  • Seçenek ağacı çizip uçlarını sayma
  • VE (çarp) ile VEYA (topla) ayrımını yapma

Kodlar ve PIN'ler

  • Tekrarın serbest olduğu kodları sayma: n^p
  • Tüm simgeleri farklı olan kodları sayma
  • İlk rakamı 0 olmayan sayıları sayma

Sıralamalar ve n!

  • n farklı boncuğun sıralamalarını sayma: n!
  • Faktöriyel gösterimini kullanma ve 0! = 1 olduğunu bilme
  • İlk ya da son boncuk sabitken sıralamaları sayma

Permütasyonlar

  • n nesneden seçilen r nesnenin permütasyonlarını sayma
  • Tekrarlı harfleri olan bir sözcüğün dizilişlerini sayma
  • Faktöriyel gösterimini r = n için de kullanma

Sayarak olasılık

  • Sayma kurallarıyla olası ve istenen durumları sayma
  • Sayımlardan olasılık hesaplama
  • “En az bir kez” durumunu tüm durumlardan hiç olmayanları çıkararak bulma

Günlük hayatta sayma

  • Seçenekleri sayma: dondurmacı, bisiklet kilidi, yarış podyumu
  • Bir simgenin ne zaman yeniden kullanılabildiğini söyleme
  • Bir seçenek daha eklenmesinin toplama etkisini görme