Interactive Lessons

Kuvvet bağıntıları

Ders notları

Tanım

Kuvvet bağıntısı

: y, x'in bir kuvvetiyle orantılıdır.
123412243648xyy=3x²
Örnek
Kenarı olan karenin alanı . →
5525
Tanım

n = 1 ve n = −1

: doğru orantı, .: ters orantı, .
24510xyy=2x84812xyy=12/x
Örnek
: saati 8 €, → 3 saat = 24 €: 24 km, hız , → 6 km/sa = 4 saat
1040xyy=8x324812xyy=24/x64
Tanım

Alan, hacim, kök

: alan. : hacim. : karekök.: ters kare yasası, .
xxx²xxxx³
Örnek
Ayrıtı 4 cm olan bir küp.Yüz alanı cm², hacim cm³
16 cm²4 cm4 cm4 cm
Kural

Çarpan

x, m ile çarpılırsa y, ile çarpılır.
1122
Örnek
ve x, 1’den 2’ye çıkıyor. → y × 8:
18
Kural

n'yi bul

İki y değerini böl: bu, x çarpanının n. kuvvetidir., yani
x12y312×2×44=2²
Örnek
x 1’den 3’e çıkınca y 2’den 54’e çıkıyor., yani
x13y254×3×2727=3³
Kural

k'yi bul

. ve noktası:
124510304050xyy=2x²318
Örnek
ve noktası.
124164864xyy=4x²336
Püf noktası

Bir tabloyu sına

Her sütun için y ÷ xⁿ hesapla. Doğru n her seferinde aynı sayıyı verir: bu k'dır.
x123y2818y÷x²222
Örnek
ve . dene: →
x123y41636y÷x²444
Püf noktası

Log–log

log x ve log y al: noktalar bir doğru üzerinde olur. Eğimi n'dir.
12344812log xlog y
Örnek
noktaları: ve .Eğim →
12344812log xlog y26
Dikkat!

Her zaman iki kat değil

iken x iki katına çıkınca y iki katına çıkmaz.
x12y36×2×2✘x12y312×2×4✔
Örnek
ve x, 3’ten 6’ya çıkıyor. iken .✘ ✔
24620406080xyy=2x²✔✘
Dikkat!

Pizza tuzağı

40 cm'lik pizza, 20 cm'likin 2 katı değil: 4 katıdır.
2040
Örnek
10 cm’lik pizza 4 €. 30 cm’lik pizza, cm² fiyatı aynı.✘ ✔
1030
Uç durum

n = 0

Yatay bir doğru: x'in etkisi yok.
246246xyy=3
Örnek
Her için . → ve →
462410xyy=72797
Uç durum

Negatif n

Grafik eksenlere hiç değmez., iken:
1234564812xyy=12/x²
Örnek
: → , → x × 2 → y ÷ 4
1218243036xyy=36/x²3461
Kural

Bir formülde birden fazla büyüklük: biri değişirse ne olur?

Birden fazla büyüklük içeren bir formül hesaplamadan okunabilir: büyüklüğün nerede olduğuna bak. Kesirde üstte olan (çarpılan) bir büyüklük büyüdüğünde sonucu yukarı iter; altta olan (bölünen) bir büyüklük sonucu aşağı iter. Bir büyüklüğün tam sayı kuvveti n, büyüklük k ile çarpıldığında sonucu k^n ile çarpar — yani n = 2, iki katına çıkan bir büyüklük için sonucun dört katına çıkması demektir; n = -1, yarısına inmesi demektir. İki büyüklük birlikte değişirse, itmeleri aynı yönde olabilir (o zaman yukarı ya da aşağı diyebilirsin) ya da ters olabilir (o zaman sayılara ihtiyacın olur).
rx22rFx¼¼F
Örnek
F = G m M / r^2: r iki katına çıkarsa, F, 2^-2 = 1/4 ile çarpılır, yani F dörtte birine iner. m de iki katına çıkarsa, F, 1/4 x 2 = 1/2 ile çarpılır: hâlâ küçülür, ama şimdi yarısına.

Alıştırmalar

. , ile çarpılıyor. neyle çarpılır? Kolay
x12y3?×2
Çözümü göster
1122
Cevap →
Kontrol: ve , ve .
ve noktaları üzerinde. ve 'yi bul. Orta
x12y312
Çözümü göster
, yani
x12y312×2×44=2²
2812xy13
Cevap →
Kontrol: .
Bir lamba 2 m uzaklıkta 360 lüks veriyor. 6 m uzaklıkta kaç lüks verir? Orta
m26lux360?
Çözümü göster
6 m, m
Işık 'a bölünür
m26lux360?×3÷9
24200300400xy640
Cevap → 40 lüks
Kontrol: .
Çapı 20 cm olan bir pizza 6 €. Cm² başına aynı fiyatla 40 cm'lik pizza kaça gelir? Zor
2040
Çözümü göster
40 cm, cm
Alan ile çarpılır
1122
14624×4×4
Cevap → 24 €
Kontrol: .
Öğretmen misiniz?

Bu uygulamalarla tüm sınıfınıza canlı ders verin. İlk bir ay ücretsiz.

Ücretsiz deneyin

Bu sınıf düzeylerine uygun

IB (MYP, Diploma): MYP 4, MYP 5, MYP 3

Cambridge International: IGCSE, Lower Secondary, stage 9

Hollanda: 3. sınıf (havo, vwo), Vmbo bb (3-4. sınıf), Vmbo kb (3-4. sınıf), Vmbo gt (3-4. sınıf), Havo · Matematik A, Havo · Matematik B, Vwo · Matematik B, Vwo · Matematik A

Türkiye (MEB): 10. sınıf, 9. sınıf

İngiltere (GCSE, A Level): Year 10 (GCSE), Year 11 (GCSE), Year 9

ABD (Common Core): Algebra 1, Algebra 2

Bu konunun uygulamaları neler öğretir 6 uygulama

x'i iki katına çıkar: y ne yapar?

  • Bağıntıyı bilme: y = k·xⁿ iken x × m ile y × mⁿ olur
  • Doğru orantıyı n = 1, ters orantıyı n = −1 olarak görme
  • Kenarı ikiye katlamak: alan 4 katı, hacim 8 katı olur

Verilerden n ve k'yi bul

  • Üs n değerini y ÷ xⁿ sınayarak bulma
  • Doğru n için k sabitini bulma
  • Logaritmalı grafiğin (log y, log x) eğimi n olan bir doğru olduğunu görme

Hangi pizza en uygun alım?

  • Alanın boyutun karesiyle büyüdüğünü bilme
  • Hacmin boyutun küpüyle büyüdüğünü bilme
  • Aynı miktarın fiyatıyla en uygun alımı bulma

Ters kare yasası: ışık, ses, yerçekimi

  • Işık, ses ve yerçekiminin y = k ÷ x² yasasına uyduğunu bilme
  • İki kat uzaklığın 4 kat daha az verdiğini bilme
  • Başka bir uzaklıktaki değeri hesaplama

Ya olsaydı? Bir formülde birden fazla büyüklük: daha büyük, daha küçük mü, yoksa aynı mı

  • Bir formüldeki bir büyüklük değiştiğinde sonucun büyüyüp büyümediğini, küçülüp küçülmediğini veya değişmediğini söyleyebilirim.
  • Orantılı bir ilişkiyi ters orantılı bir ilişkiden ayırt edebilir ve kuvveti bulabilirim.
  • Birden fazla büyüklüğün birlikte değişmesinin etkisinin sayılar olmadan belirlenemediği durumları söyleyebilirim.

Kuvvet bulmacaları

  • Çarpılan x için y çarpanını bulma
  • İki noktadan k ya da n değerini bulma
  • Alan, hacim ve ışıkla ilgili problemleri çözme