Interactive Lessons

Konum vektörleri ve geometri

Ders notları

Tanım

Bir noktanın konum vektörü

Konum vektörü bir noktanın nerede olduğunu söyler: başlangıç noktası noktasından o noktaya giden oktur. noktasının konum vektörü olur; yani sütun, koordinatların kendisidir. Büyük harfler noktaları, küçük harfler vektörleri adlandırır.
aOA
Örnek
noktasının konum vektörü olur. noktasında bulunur; yani noktasından 2 sola ve 4 yukarı.
abOAB
Uç durum

Başlangıç noktasının oku yoktur

Başlangıç noktası her konum vektörünün başladığı yerdir; bu yüzden kendi konum vektörü sıfır vektörü olur. başlangıç noktasıysa ve olur; yani noktasından yer değiştirme, noktasının konum vektörüdür. Başka bir yerden başlayan ok konum vektörü değil, yer değiştirmedir.
Örnek
başlangıç noktası ve olsun. O zaman ve olur. bulunur ve bu, vektörünün kendisidir.
Kural

Son eksi baş

noktasından noktasına vektör, son eksi baştır, yani . noktasından noktasına geri git (bu olur), oradan noktasına git (bu olur); böylece bulunur. Koordinatlarla çalışırken noktasının koordinatlarından noktasının koordinatlarını çıkar.
−a+bb−aabOAB
Örnek
ve olduğundan ve olur. bulunur; yani 5 sağa ve 2 aşağı.
−a+bb−aabOAB
Dikkat!

AB, BA değildir

vektörünün uzunluğu ile aynıdır, yönü terstir. Sık yapılan bir hata, için başı önce yazıp demektir; önce son gelir. Kontrol için vektörü başlangıç noktasına ekle. Bitim noktasına varmalısın.
ABBAAB
Örnek
ve için ve bulunur.Başlangıç noktasıyla kontrol et. olur ve bu noktasıdır.
ABBAAB
Tanım

İki nokta arasındaki uzaklık

ile arasındaki uzaklık vektörünün uzunluğudur; yani olur. Bu, uzaklık formülünün vektörlü biçimidir. Sıra önemli değildir, çünkü kareler eksileri yok eder ve olur.
ΔxΔy|AB|AB
Örnek
ve için bulunur.Uzaklık olur.
6−810AB
Kural

Başlangıç ve AB’den bitime

Başlangıç noktası ve vektörü biliniyorsa bitim noktası olur; yani sütunu noktasının koordinatlarına ekle. Tersine, başlangıç noktası olur.
baABOAB
Örnek
ve için bulunur; yani nokta olur.Geri giderken çıkar ve bu yine noktasıdır.
baABOAB
Kural

Doğru üzerinde hareket eden nokta

, noktasında başlayıp () boyunca hareket eden noktanın konum vektörüdür. iken nokta konumundadır, iken iki kat uzaktadır, ise yarı yoldadır. Bu noktaların hepsi noktasından geçen ve yönü olan doğrunun üzerindedir; negatif ters yöne gider.
vA123
Örnek
ve olsun. sonra nokta , sonra olur. için konum olur; yani nokta noktasıdır.
vA123P
Kural

Paralelkenarın dördüncü köşesi

Bir paralelkenarda karşılıklı kenarlar eşit vektörlerdir. , ve noktaları üç farklı biçimde paralelkenara tamamlanabilir. , noktasının karşısındaysa olur; yani bulunur. noktasının iki komşusunu topla, karşısındaki köşeyi çıkar. Aynı doğru üzerindeki üç nokta paralelkenar vermez.
PQXR
Örnek
, noktasının karşısında olmak üzere , ve için bulunur; yani nokta olur. ve köşegenlerinin orta noktası aynıdır, ; bu da cevabı doğrular.
PQXRM
Kural

Orta nokta ortalamadır

doğru parçasının orta noktası tam yarı yoldadır; yani olur. İki konum vektörünün ortalamasıdır; koordinatlarla olur. Bu durumda olur.
abmOABM
Örnek
ve olsun. Koordinatlar ve olur; yani nokta olur.Kontrol için ve vektörleri eşittir.
AMB
Püf noktası

Öteki uç noktayı bul

Orta nokta ile bir uç nokta biliniyor mu? noktasından noktasına git, sonra aynı adımı bir kez daha at; yani olur. Kontrol için ve vektörlerinin ortalamasını al. Sonuç olmalı.
AMB
Örnek
ve orta nokta için bulunur; yani nokta olur. ve noktalarının ortalaması yine orta nokta olur; olması gerektiği gibi.
AMB
Kural

Bir doğru parçasını bölmek: AP : PB = m : n

noktası üzerinde ve ise doğru parçası eşit parçaya bölünür ve bunlardan tanesidir; yani olur. Buradan bulunur. Dikkat, ile , ile çarpılır.
21ABP
Örnek
, ve için bulunur; yani nokta olur.Kontrol. vektörü, vektörünün iki katıdır.
APB
Dikkat!

Parçalar, kesir değil

olması, uzunluğunun uzunluğunun üçte biri olduğu anlamına gelmez. Bütün doğru parçası parçadır ve bunlardan biridir; yani olur. Önce bütün parçaları say. Formülde ağırlığı , ağırlığı olur.
13ABP
Örnek
ve için iken olur; yani nokta olur. doğru parçasının üçte biri yanlış olarak verirdi.
APB✘
Kural

Doğru parçasının dışında

, doğrusu üzerinde ama doğru parçasının dışındaysa yine olur, ama iki parça aynı yöne bakar; bu yüzden . ise , ötesindedir; ise önündedir; ise böyle bir nokta yoktur.
52ABP
Örnek
, ve noktasının ötesinde ile için bulunur; yani nokta olur. ve vektörlerinin uzunlukları ve olur.
ABP
Tanım

Ağırlıklı ortalama

Ağırlıkları olan noktalarının kütle merkezi olur; bu, konum vektörlerinin ağırlıklı ortalamasıdır. Ağır bir nokta noktasını kendine çeker; eşit ağırlıklar sıradan ortalamayı verir.
ABG
Örnek
3, 1 ve 2 ağırlıkları , ve noktalarındadır. bulunur; yani nokta olur.
P1P2P3G
Tanım

Ağırlık merkezi ve kenarortaylar

Üç eşit ağırlıkla kütle merkezi üçgenin ağırlık merkezi olur ve bulunur. Kenarortay, bir köşeyi karşı kenarın orta noktasına birleştirir. Üç kenarortay noktasında kesişir ve her kenarortayı köşeden başlayarak oranında böler.
ABCG
Örnek
, , üçgeninde ve olur; yani ağırlık merkezi olur. kenarının orta noktası olur ve vektörü, vektörünün katıdır.
ABCG
Kural

Şekildeki her vektör: O üzerinden

Bir şekildeki vektörü ve cinsinden yazmak için başlangıçtan noktasına, oradan bitime git; olur. Her konum vektörünü şekilde söylendiği gibi ve ile yaz: orta nokta yarım vektördür, üzerindeki nokta ise artı vektörünün bir parçasıdır. Sonra sadeleştir.
OABM
Örnek
, kenarının orta noktası olsun. O zaman olur. ve için bu eder; ile aynıdır.
OABN
Püf noktası

Eşdeğer yazılışlar ve en sade biçim

Birçok yazılış aynı vektördür; örneğin , ve . En sade biçim için parantezleri aç, sonra terimlerini ve terimlerini topla; böylece her harf bir kez görünür. İki cevabı karşılaştırmak için ve için katsayıları karşılaştır.
Örnek
ifadesinde için , için çıkar; yani en sade biçim olur. ve için iki biçim de verir.
Tanım

Doğrudaş noktalar: AB = k AC

, ve noktaları ancak ve ancak bir sayısı için ise aynı doğru üzerindedir (doğrudaştır). İki vektör de aynı noktasından başlar; bu yüzden paralel olmak aynı doğru üzerinde olmak demektir. Sütunlarda çapraz çarpım sıfırdır, yani olur.
ABACABC
Örnek
, ve için ve bulunur.Çapraz çarpım olur ve olur; yani noktalar doğrudaştır.
ABC
Kural

B nerede: k değeri

eşitliğindeki sayısı noktasının nerede olduğunu söyler. ise , ile arasındadır; ise olur; ise , noktasının ötesindedir; ise noktasının önündedir. Oran olur.
k=−1Ak=½Ck=2
Örnek
, ve için ve olur; yani ve , noktasının ötesindedir.O zaman olur, çünkü ve eder.
ACB
Kural

Eksik değer

Bir koordinat bilinmiyorsa paralel (doğrudaş) olmak çapraz çarpımın olması demektir ve bu bir denklemdir. ve vektörlerini bilinmeyenle yaz, çapraz çarp, çöz; sonra vektörünün vektörünün katı olduğunu kontrol et.
ABC?
Örnek
, ve için ve olur.Çapraz çarpım için çıkar; yani olur. O zaman olur.
ABC
Dikkat!

Şekil ispat değildir

Bir çizim ya da sayılarla yapılan kontrol tek bir durumu gösterir. İspatta ve harf olarak kalır; böylece her üçgen, her paralelkenar ve her seçim için geçerlidir. Ölçme bir hatayı bulabilir ama bir ifadeyi asla ispatlamaz.
OABMNOABMN
Örnek
ve için orta noktalar ve verir; burada eşittir.Bunu bütün ve için yalnızca cebir gösterir, .
OABMN
Kural

Orta taban teoremi

üçgeninde ve , ve kenarlarının orta noktaları olsun. O zaman olur. Yani doğru parçası doğru parçasına paraleldir ve onun yarısı uzunluğundadır.
MNOABMN
Örnek
ve için ve bulunur. ve olur; yani .
OABMN
Kural

Paralelkenarın köşegenleri

paralelkenarında köşegenler ve doğru parçalarıdır ve olur. köşegeninin orta noktası olur. köşegeninin orta noktası olur. İkisi aynı noktadır; yani köşegenler birbirini ortalar.
OACBM
Örnek
ve için bulunur. köşegeninin orta noktası olur ve köşegeninin orta noktası olur; aynı noktadır.
OACBM
Kural

Kenarortaylar ağırlık merkezinde kesişir

üçgeninde , kenarının orta noktası ve , kenarının orta noktası olsun. olan noktası için ve bulunur. Yani olur ve noktası kenarortayı üzerinde de bulunur. Aynı işlem üçüncü kenarortayın da noktasından geçtiğini gösterir.
OABMNG
Örnek
ve için bulunur. ve olur; yani .
OABMNG
Kural

Dörtgenin kenar orta noktaları

herhangi bir dörtgen, , , , de , , , kenarlarının orta noktaları olsun. O zaman ve olur. Yani olur ve bir paralelkenardır.
ABCDPQRS
Örnek
, , ve için ve bulunur.İkisi de vektörüne eşittir.
ABCDPQRS
Kural

Katsayıları eşitleme

ve paralel değilse ve ise ve olur. İki biçimde yazılan bir vektör iki denklem verir; biri vektörünün katsayıları için, biri vektörünün katsayıları için. Bilinmeyen sayıları bulmak için bunları çöz.
OABP
Örnek
noktası üzerinde, ve aynı zamanda üzerinde olsun. O zaman eşitliğinden ve bulunur.Yani ve olur; buradan çıkar. ve için bu noktasıdır.
OABP
Kural

Üçe bölünen köşegen

paralelkenarında noktası kenarının orta noktası olsun; böylece olur. doğrusu doğru parçasını noktasında keser. vektörünü iki kez yaz, ve olarak, ve katsayıları eşitle. Bu, ve verir; yani ve olur. doğrusu doğru parçasını üç eşit parçaya böler.
OACBMP
Örnek
ve için olur; yani bulunur. üzerinde yolun noktası olur; yani nokta olur.
OACBMP
Kural

Yamuğun orta tabanı

yamuğunda , ve olsun; böylece olur. , kenarının orta noktası ve , kenarının orta noktası ise olur. Yani orta tabanı ve kenarlarına paraleldir ve bu iki kenarın toplamının yarısına eşittir.
OABCMN
Örnek
, ve için , ve bulunur. olur ve gerçekten eder.
OABCMN
Kural

Göreli konum ve pusula yönü

1. gemiden 2. gemiye vektör, son eksi baş olan vektörüdür. Uzunluğu uzaklıktır; kuzeyden saat yönünde ölçülen pusula yönü, eksi yön açısıdır. Bir doğu ve bir kuzey bileşeni olan sütununda olur ve pusula yönünü bölge belirler.
Nβ12
Örnek
1. gemi km noktasında, 2. gemi km noktasında olsun; km bulunur.Uzaklık km olur ve olur; yani pusula yönü olur.
86N53.1°12
Kural

t saat sonraki konumlar

Konumu ve hızı olan gemi, saat sonra konumundadır. İki gemi için aralarındaki vektör olur ve uzaklık bu vektörün uzunluğudur. Uzaklık tablosu en yakın anı yaklaşık gösterir; tam cevap için skaler çarpım gerekir (daha sonra).
v1v212
Örnek
1. gemi noktasında, hızı km/sa; 2. gemi noktasında, hızı km/sa. için uzaklıklar yaklaşık , , , km; tablodaki en küçük değer için çıkar.
11′22′
Püf noktası

Hangi ders neyi ister

Konum vektörleri, ve vektörünün uzunluğu; Cambridge IGCSE extended, İngiliz A level, Cambridge A level (Paper 3), IB HL ve bileşenler olarak Common Core standardı N-VM.A.2 içinde yer alır. Vektörleri ve ile yazmak ve ispatlar Cambridge IGCSE extended, GCSE higher, A level ve IB HL’ye aittir. Kütle merkezi için ağırlıklı ortalama vwo wiskunde B’de vardır. Koordinatlarla orta nokta ve oran noktası MEB programında 10. sınıfta geçer. Doğrunun vektör denklemi ve skaler çarpım daha sonra gelir.
Örnek
İlk soru ve noktalarından vektörünü ister; cevap olur.Sonraki soru, doğru parçasının doğru parçasına paralel olduğunu ispatlamayı ya da katsayıları eşitleyerek iki doğrunun nerede kesiştiğini bulmayı ister.

Alıştırmalar

ve . vektörünü sütun olarak yaz. Kolay
−a+b?abOAB
Çözümü göster
Son eksi baş, .
Koordinatları çıkar, .
Yani 5 sola ve 3 yukarı.
Kontrol. Başlangıç artı sütun bitimi vermelidir, , ve bu noktasıdır.
ve . uzaklığını bul. Kolay
5−12?AB
Çözümü göster
vektörünü bul, son eksi baş, .
Uzaklık vektörünün uzunluğudur, .
Kontrol. bir Pisagor üçlüsüdür ve eksi işareti bir şeyi değiştirmez.
ve . noktasını bul. Kolay
ABA?
Çözümü göster
Bitim, başlangıç artı vektördür, .
Bileşenleri topla, .
Kontrol. , vektörünü geri vermelidir, .
ve . doğru parçasının orta noktası noktasını bul. Kolay
A?B
Çözümü göster
Orta nokta ortalamadır, .
Koordinatlar ve olur.
Kontrol. ve eşittir.
, ve bir paralelkenarın üç köşesidir. Dördüncü köşe , noktasının karşısındadır. noktasını bul. Kolay
PQX?R
Çözümü göster
Karşılıklı kenarlar eşit vektörlerdir, yani .
Koordinatları hesapla, .
Kontrol. ve köşegenlerinin orta noktası aynıdır, .
Bir nokta noktasından başlar ve saatte ile hareket eder. 3 saat sonra nerededir? Kolay
vA123
Çözümü göster
saat sonra konum olur.
için bulunur.
Kontrol. vektörü, vektörünün üç katıdır.
ve . noktası üzerinde ve . noktasını bul. Orta
12AB?
Çözümü göster
doğru parçası parçadır ve bunlardan biridir. Formül ve burada , .
Hesapla, .
Kontrol. vektörü, vektörünün yarısıdır.
, doğru parçasının orta noktasıdır ve . noktasını bul. Orta
AMB?
Çözümü göster
noktasından noktasına git ve aynı adımı bir kez daha at; yani olur.
Hesapla, .
Kontrol. ve noktalarının ortalaması olur ve bu noktasıdır.
1, 2 ve 3 ağırlıkları , ve noktalarındadır. Kütle merkezi noktasını bul. Orta
P1P2P3G?
Çözümü göster
Toplam ağırlık olur.
Ağırlıklı ortalama olur.
Kontrol. için toplam , için olur ve eder.
ve . noktası doğrusu üzerinde, noktasının ötesinde ve . noktasını bul. Orta
31AB?
Çözümü göster
Doğru parçasının dışında formül ve burada , .
Hesapla, .
Kontrol. vektörü, vektöründen üç kat uzundur ve , ile arasındadır.
bir paralelkenar, , ve , kenarının orta noktasıdır. vektörünü ve ile yaz. Orta
OACBM
Çözümü göster
olduğundan orta nokta için olur.
üzerinden git, .
Terimleri topla, .
Sayılarla kontrol. ve için ve bulunur; bu ile uyumludur.
, ve . Aynı doğru üzerinde midirler? Öyleyse eşitliğindeki sayısını ve oranını bul. Orta
ABC
Çözümü göster
ve .
Çapraz çarpım noktaların doğrudaş olduğunu gösterir ve olur.
Yani , ile arasındadır ve olur.
Doğrudaş, ve
Kontrol. vektörü, vektörünün iki katıdır.
, ve aynı doğru üzerindedir. değerini ve oranını bul. Zor
ABC
Çözümü göster
ve .
Paralel olmak çapraz çarpımın olması demektir; yani . O zaman ve olur.
Şimdi olur; yani ve bulunur.
ve
Kontrol. ve olur; yani .
bir paralelkenar, , ve , de , kenarlarının orta noktalarıdır. doğru parçasının doğru parçasına paralel ve yarısı kadar uzun olduğunu ispatla. Zor
OACBMN
Çözümü göster
ile orta noktalar ve olur.
Yani bulunur.
olur; yani doğru parçası doğru parçasına paralel ve yarısı kadar uzundur.
Sayılarla kontrol. ve için bulunur. Yalnız bir durum, cebir hepsini ispatlar.
Köşeler , , . Ağırlık merkezi noktasını bul ve , kenarının orta noktası olmak üzere olduğunu göster. Zor
ABCGM
Çözümü göster
Ağırlık merkezi köşelerin ortalamasıdır, ve .
kenarının orta noktası olur; yani ve bulunur; bu demektir.
ve
Kontrol. ve eder.
bir paralelkenar, , ve , kenarının orta noktasıdır. doğrusu köşegenini noktasında keser. vektörünü ve ile bul. Zor
OACBMP
Çözümü göster
üzerinde nokta , üzerinde olur.
Katsayıları eşitle, ve ; buradan ve çıkar.
Sayılarla kontrol. ve için noktası iki doğruda da olur.
1. gemi noktasından km/sa ile, 2. gemi noktasından km/sa ile başlar. 2 saat sonra 1. gemiden 2. gemiye vektörü, uzaklığı ve pusula yönünü bul. Zor
11′22′
Çözümü göster
2 saat sonra gemiler ve konumlarındadır; vektör km olur.
Uzaklık km olur. Güneybatıya bakar; pusula yönü bulunur.
km, 5 km ve pusula yönü
Kontrol. İki bileşen de negatif; yani pusula yönü ile arasındadır (güneybatı).
1 ağırlığı noktasında, ağırlığı noktasındadır. Kütle merkezleri noktasıdır. değerini bul. Zor
ABG
Çözümü göster
ile koordinatları verir.
Yani , ve olur. koordinatları uyuşur, .
Kontrol. noktası üzerindedir ve ağır olan noktasına daha yakındır.
Öğretmen misiniz?

Bu uygulamalarla tüm sınıfınıza canlı ders verin. İlk bir ay ücretsiz.

Ücretsiz deneyin

Bu sınıf düzeylerine uygun

IB (MYP, Diploma): Diploma, 1. yıl, Diploma, 2. yıl, MYP 5

Cambridge International: IGCSE, A Level

Hollanda: Vwo · Matematik B, Vwo · Matematik D

Türkiye (MEB): 10. sınıf

İngiltere (GCSE, A Level): Year 10 (GCSE), Year 11 (GCSE), Year 12 (A Level)

ABD (Common Core): Precalculus

Bu konunun uygulamaları neler öğretir 6 uygulama

Konum ve yer değiştirme: noktalardan vektörlere

  • Konum vektörlerini yazma ve AB = b − a bulma
  • AB uzunluğunu, BA vektörünü ve hareketli noktayı bulma
  • Paralelkenarın dördüncü köşesini bulma

Orta nokta ve oran: doğru parçasını vektörlerle bölme

  • Orta noktayı konum vektörlerinin ortalaması olarak bulma
  • AP : PB = m : n olan P noktasını bulma
  • Ağırlıklı noktaların ve üçgenin ağırlık merkezini bulma

Vektör rotaları: şekildeki her vektör a ve b cinsinden

  • Şemadaki her vektörü a ve b cinsinden yazma
  • Farklı yazımların aynı vektör olduğunu görme
  • XZ = k XY içindeki k sayısını bulma

Doğrudaş noktalar: AB = k AC

  • Üç noktanın doğrusal olup olmadığını AB = k AC ile söyleme
  • Eksik koordinatı çapraz çarpımla bulma
  • Doğrusal noktaları a ve b katsayılarını eşitleyerek sınama

Vektörle ispatlar: geometriyi vektörlerle ispatla

  • Vektör kanıtını adım adım izleme
  • Orta nokta teoremini ve paralelkenar köşegenlerini kanıtlama

Günlük hayatta konumlar

  • İki yayanın nerede ve ne zaman buluştuğunu bulma
  • Bir grubun merkezini ağırlıklı ortalama olarak bulma
  • İki geminin göreli konumunu, uzaklığını ve yönünü bulma