Interactive Lessons
Lesnotities Oefenen

Plaatswaarde en grote getallen

Lesnotities

Definitie

Plaatswaardetabel

Elk cijfer staat op een plaats. De plaats zegt wat het cijfer waard is.
1 0001001012647
Voorbeeld
: 4 duizendtallen, 3 honderdtallen, 0 tientallen, 5 eenheden
1 0001001014305
Definitie

Cijfer en waarde

Het cijfer is het teken. De waarde is het cijfer keer zijn plaats : .
1 0001001016284200
Voorbeeld
De 5 in is 5000 waard. De 5 in is 500 waard.
1 000100101528050001 0001001018520500
Regel

Tien keer zoveel

Elke plaats is 10 keer zoveel waard als de plaats rechts ervan.
1 000100101
Voorbeeld
10 honderdtallen zijn 1 duizendtal.
1 000100101
Definitie

Groepen van drie

Cijfers staan in groepen van drie: eenheden, duizenden, miljoenen, miljarden. Lees groep voor groep.
1 000 0001 0001372480156
Voorbeeld
: 4 miljoen, 503 duizend
1 000 0001 00014503000
Regel

Dezelfde cijfers, andere periode

Dezelfde drie cijfers lees je in elke groep (periode) hetzelfde. Alleen de naam van de periode en de waarde veranderen. Een periode van 000 wordt niet gelezen.
1 000 0001 0001247247000247000000
Voorbeeld
In is de duizendenperiode 000, dus die wordt niet gelezen. → “2 miljoen 45”
1 000 0001 00012000045
Regel

Uitgeschreven vorm

Schrijf een getal als som van de waarden van zijn cijfers: .
1 00010010126472000600407
Voorbeeld
1 0001001013405300040005
Regel

Getallen vergelijken

Meer cijfers: groter. Evenveel cijfers: het eerste verschillende cijfer van links beslist.
3705<124806482>6417
Voorbeeld
9870<102009870>9780
Regel

Schaal van de getallenlijn

Kies gelijke stappen, zoals 1, 2 of 5 keer een tienmacht. Tel de stappen vanaf een bekend streepje.
010010010020010050
Voorbeeld
Stappen van 200 vanaf 2000: na 4 stappen staat de pijl op .
2 0003 0002002002002002 800
Regel

Afronden

Kijk naar het cijfer na de plaats. 0 tot 4: naar beneden. 5 tot 9: naar boven.
4 3004 3504 400
Voorbeeld
Op honderdtallen: Op duizendtallen:
4 3004 3504 4004 3604 0004 5005 0004 360
Regel

Keer en delen door 10, 100, 1000

De cijfers schuiven naar links (keer) of naar rechts (delen). Nullen vullen de lege plaatsen.
10010146×10460100101460÷1046
Voorbeeld
1 00010010135×10035001 0001001017000÷10007
Definitie

Tienmachten

is 10 keer 10 keer 10. De exponent is het aantal nullen.
1101001 000×10×10×10
Voorbeeld
: zes nullen
1 000 0001 000110000006
Tip

Herschikken

Tel hoeveel van een kleinere plaats erin passen: haal de laatste cijfers weg.
1 000100101720072
Voorbeeld
= 43 honderdtallen = 430 tientallen
1 0001001014300431 0001001014300430
Tip

Afronden passend bij de situatie

Rond naar boven af als je genoeg nodig hebt (bussen). Naar beneden voor wat je kunt kopen.
12341234
Voorbeeld
230 leerlingen, 50 plaatsen: bussen
1234512345
Tip

Cijferkaartjes

Grootste getal: grootste cijfers eerst. Kleinste getal: kleinste cijfer eerst, maar niet 0.
100101852258
Voorbeeld
Kaartjes 3, 0, 7: grootste 730, kleinste 307
100101730307
Let op!

Cijfer is niet waarde

Zeg niet het cijfer als je de waarde bedoelt.
1 0001001015600600
Voorbeeld
✘ De 3 in is 3.✔ Hij is 3000 waard.
1 00010010134003000
Bijzonder geval

Een woord met een kommagetal

In de krant: 2,5 miljoen is 2,5 keer 1 000 000.
01 000 0002 000 0003 000 0001 000 000½1 500 000
Voorbeeld
01 000 0002 000 0003 000 0001 000 0001 000 000½2 500 000
Definitie

Een getal zeggen per drie cijfers

Verdeel een groot getal in groepjes van drie cijfers, van rechts af geteld. Zeg elke groep als een klein getal en zet er het woord achter: duizend, miljoen, miljard. Een groep van drie nullen zeg je niet.
1 000146389
Voorbeeld
heeft de groepen 1 | 004 | 050. Zeg “een miljoen vierduizend vijftig”: de groep 004 zeg je als vier en de groep 050 als vijftig.
1 000 0001 00011004050
Regel

De namen hebben regels, en elke taal heeft eigen regels

In het Nederlands zeg je eerst de eenheden en dan de tientallen, komt er na honderd geen “en” en plakt duizend aan het getal vast. Bij Kijk staan de regels van jouw taal naast het getal.
Voorbeeld
is “vijfentwintig”, is “honderdeen” en is “tweeduizend”.
Regel

Op twee manieren schrijven: een teken of een spatie

Een groot getal kun je schrijven met een teken tussen de groepen (een komma in het Engels, een punt in het Nederlands en het Turks) of met een spatie. Allebei is goed; houd in één tekst dezelfde manier aan. Een getal onder 10 000 mag zonder teken of spatie.
Voorbeeld
schrijf je 46.389 of 46 389.
Let op!

Pas op: een punt of een komma is niet altijd een decimaalteken

In het Nederlands is de komma het decimaalteken en scheidt de punt de groepen: 3,250 is een beetje meer dan 3 en 3.250 is drieduizend tweehonderdvijftig. In het Engels is het andersom. Een spatie tussen de groepen wordt nooit met een decimaalteken verward.
Voorbeeld
Een Nederlandse krant schrijft 12.500 bezoekers. Dat zijn twaalfduizend vijfhonderd bezoekers, geen 12,5.
Regel

Bijzondere namen: een half miljoen en meer

Sommige getallen hebben een bijzondere naam. Een miljoen is duizend keer duizend, dus . “een half miljoen” is en “een kwart miljoen” is . Een miljard is duizend miljoen.
0250 000500 000750 0001 000 0001/41/23/41
Voorbeeld
“driekwart miljoen” is en “anderhalf miljoen” is .
Bijzonder geval

In Nederland: een ton en de punt

In Nederland zeggen we een ton voor 100 000, vooral als het over geld gaat. Het is een Nederlands woord. Een groot getal schrijven we met een punt tussen de groepen (100.000) of met een spatie (100 000); allebei is goed.
Voorbeeld
Twee ton is , dus een huis van twee ton kost 200 000 euro.
Regel

Decimalen: zeg elk cijfer na de komma

Na de komma zeg je elk cijfer apart: 3,142 is “drie komma een vier twee”. Een nul zeg je ook. Sommige decimalen hebben een korte naam: 1,5 is “anderhalf” en 0,75 is “driekwart”.
11/101/1001/10003142
Voorbeeld
0,07 zeg je “nul komma nul zeven”: ook de nul na de komma zeg je.
11/101/100007
Regel

Geld: euro’s en centen

Zeg de euro’s, het woord euro en dan de centen: € 4,95 is “vier euro vijfennegentig”. Schrijf het eurosymbool, de euro’s, de komma en twee cijfers voor de centen. Een heel bedrag schrijf je € 4,00 of € 4,-.
Voorbeeld
€ 12,50 zeg je “twaalf euro vijftig”.
Regel

Afronden en zeggen: ruim of bijna

Een groot getal wordt vaak afgerond en gezegd met het woord miljoen of miljard. Rond af op één decimaal van het miljoen. Is het getal meer dan het afgeronde getal, dan zeg je “ruim”, is het minder, dan zeg je “bijna”.
1 300 0001 400 0001 500 0001 425 000
Voorbeeld
1.425.000 is “ruim 1,4 miljoen”. , dus 1.380.000 is “bijna 1,4 miljoen”.
1 300 0001 400 0001 500 0001 380 000
Tip

Onze eigen regels, de stem en wat je typt

De getalnamen in de applicatie komen uit onze eigen regels. Die zijn getest met een apart programma dat elke naam weer als getal teruglas, voor duizenden getallen in drie talen. Bij Luister wordt de naam ook uitgesproken met de stem van je browser, dus hij kan op elk apparaat anders klinken. Heeft een apparaat geen stem, dan staat de geschreven naam altijd op het scherm en werkt al het andere. Wat je typt, wordt nergens heen gestuurd.
Voorbeeld
Geen geluid? Druk toch op Zeg het: er gaat niets stuk. Lees de geschreven naam onder de cijfers.
Regel

Tel plaats voor plaats

Hoeveel van de getallen van 1 tot 1 000 hebben precies één cijfer 9? Schrijf ze niet allemaal op: tel plaats voor plaats. De 9 kan op 3 plaatsen staan (honderdtallen, tientallen of eenheden). De 2 andere plaatsen hebben 9 cijfers om uit te kiezen (0 tot en met 8; een kort getal als 7 is 007).
1001019×9×981×99×981×9×9981
Voorbeeld
1 tot 1 000 precies één 7 geeft getallen. Het is hetzelfde voor elk cijfer van 2 tot en met 9.
1001017×9×981×97×981×9×9781
Tip

Controleer met een kleiner bereik

Niet zeker? Tel op dezelfde manier van 1 tot 100 en controleer door ze op te schrijven. De 9 kan op 2 plaatsen staan en de andere plaats heeft 9 cijfers, dus . De lijst: 9, 19, 29 tot en met 89 (9 getallen) en 90 tot en met 98 (9 getallen).
Voorbeeld
99 heeft twee 9’s en staat dus niet in de lijst. getallen.
1019×99×999
Regel

Geen, een, twee of drie: alle gevallen

Tel de andere gevallen op dezelfde manier. Geen 9: elke plaats heeft 9 keuzes, . Precies twee 9’s: het andere cijfer kan op 3 plaatsen staan en heeft 9 keuzes, . Drie 9’s: alleen 999. Alle gevallen samen zijn alle getallen.
01002003004005006007007290243127213
Voorbeeld
Tellen van 000 tot en met 999 geeft 1 000 getallen. Van 1 tot 1 000 is het hetzelfde: 0 valt weg, 1 000 komt erbij en geen van beide heeft een 9.
Definitie

Hoe groot is het? Vergelijk met een grootte die je kent

Een groot getal is moeilijk te voelen. Vergelijk het met een grootte die je kent: een klas van 25 kinderen, een school van 250, een dorp van 1 000, een voetbalstadion van 50 000, een stad als Delft van 100 000, alle mensen in Nederland (ongeveer 18 000 000) en in de wereld (ongeveer 8 000 000 000). Zeg dan tussen welke twee groottes jouw getal ligt.
252501 00050 000×10×4×50
Voorbeeld
Is 4 000 veel? Het is meer dan een dorp (1 000) en minder dan een stadion (50 000).
Regel

Keer een grootte die je kent

Om een getal te beoordelen, vermenigvuldig je een grootte die je kent. Vier scholen van 250 kinderen zijn evenveel mensen als een dorp.
1 000250250250250
Voorbeeld
Zijn 5 scholen van 250 meer of minder dan een dorp van 1 000? en 1 250 is meer dan 1 000.
Regel

Een miljoen seconden: grote getallen verrassen ons

Een dag heeft seconden. Een miljoen seconden is dus , ongeveer 11,6 dagen: bijna 12 dagen. Een miljard seconden is ongeveer 32 jaar.
1 000 000÷ 86 400≈ 12
Voorbeeld
Controle → 12 dagen zijn seconden, iets meer dan een miljoen.
Tip

Geef een reden met getallen

Bij Is het groot? kies je een antwoord en één reden. Een goede reden zegt iets over de getallen: “ en 1 250 is meer dan 1 000”. Een reden als “allebei zijn groot” zegt niets.
Voorbeeld
Is 3 × 25 meer of minder dan een school van 250? Minder, want en 75 is minder dan 250.
Regel

Waarom decimalen? Zoom in tussen 2 en 3

Met hele getallen kun je niet alles zeggen. Een sprong van 2,45 m ligt tussen 2 m en 3 m. Zoom in: de tienden verdelen de ruimte tussen 2 en 3 in 10 delen en 2,45 ligt tussen 2,4 en 2,5. De honderdsten verdelen een tiende in 10 delen: 2,45 is precies hier.
232.42.5
Voorbeeld
Een potlood van 12,7 cm ligt tussen 12 en 13, bij 7 tienden, want .
Regel

Er is altijd plek voor nog een

Tussen twee decimale getallen ligt altijd nog een getal. Tussen 0,3 en 0,4 ligt 0,35 en tussen 0,3 en 0,35 ligt 0,32. Tussen 1 en 2 liggen 9 getallen met één decimaal (1,1 tot en met 1,9) en 99 getallen met twee decimalen (1,01 tot en met 1,99).
0.30.4
Voorbeeld
Een getal tussen 4,5 en 4,6: bijvoorbeeld 4,55, want .

Oefenen

Schrijf in cijfers: drie miljoen vierduizend vijf. Makkelijk
1 000 0001 0001
Toon de oplossing
1 000 0001 0001345
Zet de groepen naast elkaar, met 0 voor een lege plaats.
1 000 0001 00013004005
Antwoord →
Lees het terug, groep voor groep, om te controleren.
Rond af op duizendtallen. Middel
45 00046 00045 678
Toon de oplossing
Het cijfer na de duizendtallen is 6:
45 00046 00045 678
Naar boven:
45 00046 00045 67846 000
Antwoord →
Alleen het cijfer vlak na de plaats telt.
Hoeveel honderdtallen zitten er in ? En hoeveel tientallen? Middel
1 0001001014300
Toon de oplossing
1 000100101430043
1 0001001014300430
Antwoord → 43 honderdtallen en 430 tientallen
Haal twee cijfers weg voor honderdtallen, één voor tientallen.
Zet op volgorde van klein naar groot. Middel
Toon de oplossing
heeft 5 cijfers, dus het is het grootst
9870<10200
: de honderdtallen zijn 7 en 8
9780<9870
Antwoord →
Tel eerst de cijfers.
Lees groep voor groep. Welke periode wordt niet gelezen? Middel
1 000 0001 000150000070
Toon de oplossing
Verdeel in periodes:
De duizendenperiode is 000, dus die wordt niet gelezen
1 000 0001 000150000070
Lees de miljoenen en de eenheden: “50 miljoen 70”
Antwoord → de duizendenperiode (000) wordt niet gelezen: “50 miljoen 70”
Een stille periode houdt zijn plaats: schrijf 000, laat hem niet weg.
Welke hele getallen ronden af op als je afrondt op duizendtallen? Moeilijk
4 0005 0006 0005 000
Toon de oplossing
Halverwege eronder: rondt af op
4 0005 0004 500
Halverwege erboven: rondt af op , dus stop bij
5 0006 0005 4995 500
4 0005 0006 0004 5005 499
Antwoord → van tot en met
Precies in het midden rond je naar boven af.
Schrijf dit getal met cijfers: “drie miljoen tweehonderdvijftigduizend vierhonderdzeven”. Makkelijk
Toon de oplossing
Splits de naam bij de woorden miljoen en duizend: drie miljoen | tweehonderdvijftigduizend | vierhonderdzeven.
Schrijf elke groep met cijfers: 3 | 250 | 407. De eerste groep mag minder dan drie cijfers hebben.
Zet de groepen achter elkaar.
3 250 407
Controle → .
Schrijf in woorden en schrijf het met het teken tussen de groepen. Middel
Toon de oplossing
Verdeel in groepjes van drie van rechts af: 1 | 004 | 050.
Zeg elke groep met zijn woord: een miljoen, vierduizend, vijftig. De nullen voor de 4 en de 5 zeg je niet.
Zet het teken tussen de groepen.
“een miljoen vierduizend vijftig” en 1.004.050
Controle → .
Zeg 7 250 000 met het woord miljoen, afgerond op één decimaal. Is het “ruim” of “bijna”? Moeilijk
Toon de oplossing
Eén decimaal van een miljoen is een tiende van een miljoen, 100 000. .
72,5 ligt precies in het midden: rond omhoog af naar 73. Het afgeronde getal is dus 7,3 miljoen, dat is 7 300 000.
Vergelijk: 7 250 000 is minder dan 7 300 000.
“bijna 7,3 miljoen”
Controle → en .
Hoeveel getallen van 1 tot 100 hebben precies één cijfer 9? Makkelijk
Toon de oplossing
De 9 kan bij de tientallen of bij de eenheden staan: 2 plaatsen.
De andere plaats kan elk van de 9 cijfers zijn die geen 9 zijn.
Vermenigvuldig. .
18 getallen
Controle → de lijst 9, 19, 29, 39, 49, 59, 69, 79, 89 heeft 9 getallen en 90 tot en met 98 heeft 9 getallen. .
Hoeveel getallen van 1 tot 1 000 hebben helemaal geen cijfer 7? Middel
Toon de oplossing
Denk aan de getallen 000 tot en met 999: drie plaatsen, een kort getal als 5 is 005.
Elke plaats heeft 9 cijfers om uit te kiezen: alle cijfers behalve 7.
Vermenigvuldig. .
000 staat niet in de lijst vanaf 1 en 1 000 wel. Geen van beide heeft een 7, dus het aantal blijft gelijk.
729 getallen
Controle → geen 7, één 7, twee 7’s en drie 7’s samen zijn alle 1 000 getallen. .
Is een miljard seconden meer of minder dan 30 jaar? Geef een reden met getallen. Moeilijk
Toon de oplossing
30 jaar zijn ongeveer dagen.
Een dag heeft 86 400 seconden, dus 30 jaar zijn seconden.
Vergelijk met een miljard seconden. .
Meer: 30 jaar is minder dan een miljard seconden.
Controle → een miljard seconden is ongeveer 32 jaar en 32 is meer dan 30.
Een sprong is 2,45 m. Tussen welke twee hele getallen ligt hij en tussen welke twee tienden? Middel
Toon de oplossing
Kijk naar de hele getallen vlak eronder en erboven. .
Zoom in op de tienden. .
232.42.5
Tussen 2 en 3 en tussen 2,4 en 2,5
Controle → → de honderdsten zeggen waar in de tiende.
Bent u docent?

Geef live lessen met deze applicaties aan uw hele klas. Probeer het gratis: de eerste één maand.

Gratis proberen

Past bij deze leerjaren

IB (MYP, Diploma): PYP, MYP 1

Cambridge International: Primary, stage 4, Primary, stage 5, Primary, stage 6, Lower Secondary, stage 7

Nederland: Groep 6, Groep 7, Groep 8, Groep 5, Klas 1, Vmbo basis (klas 3-4), Vmbo kader (klas 3-4), Vmbo gemengd/theoretisch (klas 3-4)

Turkije (MEB): Klas 5, Klas 6, Klas 3, Klas 4

Engeland (GCSE, A Level): Year 5, Year 6, Year 4, Year 7

VS (Common Core): Grade 4, Grade 5, Grade 3

Wat de applicaties bij dit onderwerp leren 8 applicaties

De plaatswaardetabel: grote getallen

  • Grote getallen in cijfers en in woorden lezen en schrijven
  • De waarde van een cijfer bepalen en een getal uitschrijven in plaatswaarden
  • Hergroeperen en vermenigvuldigen of delen met 10, 100 en 1000

De grote getallenlijn: vergelijken, ordenen, plaatsen

  • Grote getallen vergelijken en ordenen met <, = en >
  • Een getal op een getallenlijn plaatsen met een geschikte schaal
  • Vooruit en achteruit tellen in stappen van 10, 100 en 1000

Grote getallen afronden

  • Afronden op 10, 100, 1000 en 1 000 000
  • Afronden passend bij de situatie
  • Het kleinste en grootste getal vinden dat op een waarde afrondt

Grote getallen in het dagelijks leven

  • Een bedrag hergroeperen in biljetten
  • Grote getallen vergelijken en ordenen, zoals inwonertallen
  • Afronden passend bij de situatie: omhoog voor bussen, omlaag voor kaartjes
  • 2,5 miljoen lezen als 2 500 000

Cijferkaartjes: maak het getal (puzzels)

  • Zien dat de waarde van een cijfer van zijn plaats afhangt
  • Met cijferkaartjes het grootste of kleinste getal maken
  • Een getal maken dat dicht bij een doel ligt of op een waarde afrondt

Zeg het, schrijf het: getalnamen, punten, decimalen en geld

  • Getalnamen tot miljoenen en miljarden zeggen en schrijven
  • Grote getallen schrijven met een spatie tussen de groepen
  • Decimalen cijfer voor cijfer en bedragen in euro's en centen zeggen

Denk na over getallen: tellen, groottes vergelijken, decimalen

  • Tellen hoeveel getallen een bepaald cijfer bevatten, plaats voor plaats
  • Een groot getal tussen twee bekende groottes plaatsen en uitleggen
  • Weten hoe lang een miljoen of een miljard seconden duurt
  • Weten dat er altijd een decimaal getal tussen twee decimale getallen ligt

Klassen en uitspraak: wat is gelijk, wat is anders?

  • Drie cijfers lezen in de klasse van eenheden, duizenden en miljoenen
  • De naam en de waarde van elke klasse noemen
  • Lange getallen klasse voor klasse lezen en schrijven