Interactive Lessons

Rekenfeiten, bewerkingen en de rekenmachine

Lesnotities

Definitie

Splitsingen van 10

Een splitsing is een paar getallen dat samen een totaal maakt. De splitsingen van 10 zijn de paren die samen 10 maken. Ken ze uit je hoofd: ze helpen bij alle andere sommen.
7310
Voorbeeld
, dus .De partner van 7 is 3.
Regel

Optellen via 10

Gaat een som over de 10, vul dan eerst aan tot 10 en tel daarna de rest erbij. Splits het tweede getal zo dat het eerste deel samen met het eerste getal 10 maakt.
82515
Voorbeeld
→ 8 heeft 2 nodig voor 10., dus .
Regel

Aftrekken via 10

Gaat een aftrekking onder de 10, ga dan eerst terug naar 10 en haal daarna de rest weg. Splits het getal dat je aftrekt: het eerste deel brengt je bij 10.
82515
Voorbeeld
→ en ..
Regel

Splitsingen van 100 en 1 000

Ga eerst naar het volgende tiental (of honderdtal) en daarna naar het totaal. Dezelfde manier van denken werkt bij 10, 100 en 1 000.
73271006403601 000
Voorbeeld
→ , daarna . Dus . → , daarna . Dus .
Tip

Waarom rekenfeiten uit je hoofd kennen?

Een rekenfeit dat je uit je hoofd kent, hoef je niet uit te rekenen. Dan houd je je hoofd vrij voor het moeilijke deel van een som. Oefen elke dag een beetje: een feit kennen is ook weten waar het in de tafel staat.
×112233445566778899101056
Voorbeeld
meteen.Geen tellen, geen optellen.
Regel

Het tafelrooster en zijn spiegel

Rij 7 en kolom 8 komen samen bij . Rij 8 en kolom 7 komen samen bij . Wissel je de factoren om, dan blijft het product gelijk: het rooster is een spiegel langs de diagonaal. Leer er één, ken er twee.
×11223344556677889910105656
Voorbeeld
.Het rooster heeft 100 vakjes, maar 55 verschillende feiten.
Regel

De tafel van 2: verdubbelen

Keer 2 is verdubbelen. Tel het getal bij zichzelf op.
7714
Voorbeeld
.
Regel

De tafel van 4: twee keer verdubbelen

Keer 4 is twee keer verdubbelen. Eerst keer 2 en dan nog eens keer 2.
777728
Voorbeeld
→ en .Dus .
Regel

De tafel van 5: de helft van keer 10

Keer 5 is de helft van keer 10. Vermenigvuldig met 10 en neem dan de helft.
353570
Voorbeeld
→ en .Dus .
Regel

De tafel van 9: keer 10, min één

Keer 9 is keer 10 min één keer het getal. Er is ook een vingertruc: houd 10 vingers omhoog en vouw de vinger van het getal om. De vingers ervoor zijn de tientallen, de vingers erna zijn de eenheden.
63770
Voorbeeld
→ en .Vingers: vouw vinger 7 om. 6 vingers ervoor = 6 tientallen, 3 vingers erna = 3 eenheden: 63.
Regel

De tafel van 6: keer 5, plus nog één

Keer 6 is keer 5 plus nog één keer het getal. De tafel van 5 ken je, dus gebruik die.
35742
Voorbeeld
→ en .Dus .
Regel

De tafel van 8: de tafel van 4, verdubbeld

Keer 8 is keer 4, verdubbeld. Ken je de tafel van 4, verdubbel dan het antwoord.
282856
Voorbeeld
→ en .Dus .
Regel

Een deelsom is de andere kant van een tafel

Om te delen denk je aan de tafel → vraagt “8 keer wat is 56?”. Zeg de tafel van 8 tot je bij 56 bent.
×112233445566778899101056
Voorbeeld
, want .
Tip

Hoe de trainer je helpt

De trainer heeft vijf vakjes. Een nieuw feit begint in vakje 1. Een snel goed antwoord gaat één vakje omhoog. Een langzaam of fout antwoord gaat terug naar vakje 1. Vakje 1 komt 12 keer zo vaak terug als vakje 5. De klok meet alleen jouw eigen antwoord: groen tot 3 seconden, geel tot 6, daarna rood. Er wordt niets buiten de pagina bewaard en niemand ziet je score.
12151
Voorbeeld
→ snel en goed, vakje 1 gaat naar vakje 2.Volgende keer fout: terug naar vakje 1.Vakje 1 komt 12 keer voor tegen 1 keer van vakje 5.
Regel

Kwadraten, derdemachten en wortels

Het tabblad Kwadraten en wortels traint de kwadraten van 1² tot en met 20², de derdemachten van 1³ tot en met 10³ en de wortels van die kwadraten als snelle herinnering. Kies Kwadraten, Derdemachten of Wortels en stel Tot in. De klok meet elk antwoord met de grenzen van Mijn voortgang: groen tot 3 seconden, geel tot 6 seconden, rood daarna of bij een fout antwoord. Een getal dat niet groen is komt 3 keer zo vaak terug. Wat er wordt bijgehouden blijft alleen in dit browsertabblad; Opnieuw beginnen wist het. De vakken van de andere tabbladen blijven ongemoeid. Veel boeken voor de eerste klas verwachten dat je de kwadraten tot en met twintig uit je hoofd kent.
Voorbeeld
Het tabblad vraagt 13² = ?. Je typt 169, want 13 × 13 = 169. Bij de wortels vraagt het √289 = ?, en het antwoord is 17, want 17 × 17 = 289. Bij de derdemachten vraagt het 7³ = ?, en het antwoord is 343, want 7 × 7 × 7 = 343.
Regel

Herhaald optellen is vermenigvuldigen

Steeds hetzelfde getal optellen is vermenigvuldigen. Het aantal groepen komt eerst: 5 groepen van 4 is .
481216204 + 4 + 4 + 4 + 4 = 205 × 4 = 20
Voorbeeld
Regel

Herhaald aftrekken is delen

Steeds hetzelfde getal aftrekken tot er niets meer over is, is delen. Het aantal keren is het antwoord.
161284020 − 4 − 4 − 4 − 4 − 4 = 020 ÷ 4 = 5
Voorbeeld
4 past vijf keer in 20 → .
Definitie

Een sommenfamilie

Drie getallen vormen een sommenfamilie van vier zinnen. Optellen en aftrekken maken elkaar ongedaan. Vermenigvuldigen en delen ook. Ken je één som, dan ken je alle vier.
358
Voorbeeld
, , , ., , , .
Definitie

Het deelteken

In Nederlandse en Turkse boeken schrijf je delen met “:”. In Engelse boeken met “÷”. Ze betekenen hetzelfde. lees je als “24 gedeeld door 6 is 4” en het zegt hetzelfde als .
Voorbeeld
betekent dat 4 groepen van 6 samen 24 zijn.Het getal dat wordt gedeeld (24) is het deeltal, het getal waardoor je deelt (6) de deler, het antwoord (4) het quotiënt.
Regel

Deelmanier 1: herhaald aftrekken

Haal de deler steeds weg en tel hoe vaak. Het werkt altijd, maar bij een groot antwoord heb je veel stappen nodig.
666054484236302418126072 − 6 − 6 − 6 − … − 6 = 072 ÷ 6 = 12
Voorbeeld
→ tot 0.Je haalt 12 keer 6 weg, dus .
Regel

Deelmanier 2: in stukken delen

Splits het getal in twee stukken die je kunt delen, deel elk stuk en tel de twee antwoorden op.
601272
Voorbeeld
. en ., dus .
Regel

Deelmanier 3: naar analogie

Ken je één deelsom, dan ken je ook de sommen met extra nullen. Tien keer zo veel geeft tien keer zo veel als antwoord. Alleen de plaats van de cijfers verandert.
Voorbeeld
, dus en .
Regel

Deelmanier 4: het omgekeerde

Denk aan de omgekeerde som. Een deelsom vraagt naar een ontbrekende factor → betekent . Zeg de tafel van 6 tot je bij 72 bent.
Voorbeeld
en .Dus .
Regel

Deelmanier 5: compenseren

Ligt het getal vlak bij een rond getal dat je kunt delen? Deel het ronde getal en verbeter dan het antwoord met de groepen die je te veel of te weinig hebt.
955100
Voorbeeld
→ .95 is één groep van 5 minder dan 100, dus het antwoord is 1 minder → .
Regel

Een product omvormen

Vorm de factoren om zodat de som makkelijker wordt: splits een factor en gebruik een rond product. Het product blijft gelijk.
Voorbeeld
→ ..Dus .
Tip

Halveren en verdubbelen

Halveer de ene factor en verdubbel de andere. Het product blijft gelijk. Dat helpt als een factor even is en de andere een rond getal wordt als je hem verdubbelt.
Voorbeeld
→ halveer 18 tot 9 en verdubbel 25 tot 50..Dus .
Regel

Optellen kan in elke volgorde

Je mag meerdere getallen in elke volgorde optellen. Zoek eerst een paar dat een rond getal maakt.
1275372
Voorbeeld
. en .Makkelijker → en dan .
Let op!

Aftrekken kan niet in elke volgorde

Je begint altijd met het eerste getal en haalt de andere weg. Die mag je in elke volgorde wegnemen, maar je mag niet met een ander getal beginnen en haakjes veranderen de som.
3412753
Voorbeeld
en . → niet hetzelfde. → beginnen met een ander getal geeft een ander antwoord.
Definitie

Wat de toetsen doen

C wist de hele som (het geheugen blijft). CE wist alleen het getal dat je typt. M+ telt het scherm bij het geheugen op, M− haalt het eraf, MR roept het geheugen op en MC wist het.
512+7CE5
Voorbeeld
, dan CE, dan 5 laat 5 zien.De 7 is gewist, maar de 12 en de + staan er nog: = laat 17 zien.
Tip

De plusminustoets, de decimale toets en nog eens =

± maakt van plus min. De decimale toets zet de decimale komma (een punt op Engelse rekenmachines). Nog eens op = drukken herhaalt de laatste stap.
115+3==
Voorbeeld
laat 8 zien.Druk nog eens op = → . En nog eens: 14.
Definitie

De functietoetsen: x², √, 1/x, y^x en ±

Een wetenschappelijke rekenmachine heeft ook functietoetsen. x², √ en 1/x werken meteen op het getal op het scherm: typ eerst het getal, druk dan op de toets. y^x en INV y^x wachten op een tweede getal (typ het grondtal, druk op y^x, typ de exponent, druk op =); INV y^x geeft een wortel. De ±-toets verandert het teken; dit is niet de mintoets, die aftrekt. De volgorde is belangrijk: druk op ± vóór x² om een negatief getal te kwadrateren. De toetsen toont elke toets, Negatieve getallen vergelijkt de twee volgordes.
164±x²
Voorbeeld
Toetsen geven 16: het teken wordt vóór het kwadraat gezet. Toetsen geven −16: alleen 4 wordt gekwadrateerd, en dan verandert het teken. En toetsen geven 0,125 (de omgekeerde van 8).
−164x²±
Regel

Twee soorten rekenmachines

Een simpele rekenmachine voert elke stap meteen uit zodra je een bewerkingsteken indrukt. Een wetenschappelijke rekenmachine houdt zich aan de rekenvolgorde: × en : vóór + en −. Dezelfde toetsen kunnen een ander antwoord geven.
143+4×2=113+4×2=
Voorbeeld
:simpel → en dan .wetenschappelijk → en dan .
Let op!

Een som met meer stappen in één keer

Op een simpele rekenmachine wordt een lange som stap voor stap van links naar rechts uitgevoerd en dat is misschien niet wat je wilt. Gebruik M+ om een eerste totaal te bewaren, begin dan de volgende vermenigvuldiging en sluit af met MR.
14.08683×2.68+4×1.17=12.72M3×2.68M+4×1.17M+MR
Voorbeeld
→ het juiste totaal is 12,72.simpel, in één keer → (fout).wetenschappelijk: 12,72.simpel met geheugen → M+, M+, MR laat 12,72 zien.
Definitie

Het scherm heeft 8 cijfers

Een rekenmachine voor school toont in totaal 8 cijfers. Een negende cijfer wordt genegeerd en een lang kommagetal wordt afgerond. Een lang antwoord is dus niet precies.
12345678123456789
Voorbeeld
Typ je 123456789, dan zie je 12345678. (8 cijfers)..
0.33333331÷3=
Bijzonder geval

Delen door 0 geeft E

Je kunt niet delen door 0. De rekenmachine toont E (error, fout). Druk op C en begin opnieuw.
E1÷0=
Voorbeeld
laat E zien.
Regel

De rest aflezen van het scherm

De rekenmachine toont een kommagetal, geen rest. Het hele deel is het aantal volle groepen. Vermenigvuldig het deel na de komma met de deler: dat is de rest. Controleer met quotiënt × deler + rest.
3.417÷5=
Voorbeeld
laat 3,4 zien.Het hele deel is 3. , dus de rest is 2.Controle → . laat 5,6666667 zien → is ongeveer 2 (een afgerond scherm) en .
5.666666717÷3=
Regel

Wat vraagt het verhaal?

Hetzelfde scherm kan verschillende antwoorden betekenen. Lees het verhaal: rond omhoog af (bussen), rond omlaag af (volle zakken), gebruik de rest of houd de decimalen (geld, afgerond op centen).
555217
Voorbeeld
17 kinderen, 5 in een bus → laat 3,4 zien. 3 bussen hebben plaats voor 15, dus je hebt 4 bussen nodig.17 snoepjes in zakjes van 3: 5 volle zakjes en 2 over .17 euro verdeeld over 3 vrienden → euro per persoon.
Regel

De procenttoets werkt op elke rekenmachine anders

Op een simpele rekenmachine neemt de %-toets een percentage van het eerste getal: na × geeft hij het percentage, na − of + trekt hij het af of telt hij het erbij. Op een wetenschappelijke rekenmachine deelt % alleen door 100, dus je toetst het percentage zelf in.
6480−20%79.880−20%=
Voorbeeld
(simpel). → simpel 64, wetenschappelijk 79,8 (het haalt 0,2 eraf).Op de wetenschappelijke toets je . → simpel 100.
Tip

In je hoofd of met de rekenmachine?

Vraag jezelf wat sneller en veiliger is. Getallen die klein, rond of dicht bij elkaar zijn: in je hoofd. Veel cijfers: de rekenmachine. Controleer het antwoord in beide gevallen met een schatting.
9.950.0510
Voorbeeld
→ de getallen liggen dicht bij elkaar, in je hoofd. → rond, in je hoofd. → veel cijfers, rekenmachine. → rekenmachine.
Regel

Een verhaal met een som in meer stappen

Bedenk de stappen voordat je op toetsen drukt. Telt het verhaal eerst op en vermenigvuldigt het daarna, dan heeft de som haakjes nodig. Een wetenschappelijke rekenmachine doet × eerst: druk dus na het optellen op = (of gebruik haakjes), anders klopt het totaal niet.
41.68.5+1.9=×4=16.18.5+1.9×4=
Voorbeeld
4 vrienden krijgen elk een pizza (€ 8,50) en een drankje (€ 1,90). Hoeveel is dat samen? en , dus € 41,60.Toets je dan laat een wetenschappelijke rekenmachine 16,1 zien: fout.
Regel

Doorgaan met delen na de rest

Een deling met rest kan doorgaan: zet een decimale komma, haal een nul erbij en deel nog een keer. Is de rest 0, dan stopt de deling. Stopt hij nooit, houd dan na 3 decimalen op en rond af.
56.25450÷8=
Voorbeeld
→ 8 past 56 keer (448) en er blijft 2 over.Zet een komma en haal een nul erbij: 8 past in 20 twee keer (16) en er blijft 4 over; haal nog een nul erbij: 8 past in 40 vijf keer en er blijft niets over.Dus . stopt nooit: houd na 3 decimalen op, ≈ 0,667.
Tip

Kies hoe groot de getallen zijn

In het verhaaltjesprogramma bepaalt de keuze van het bereik hoe groot de getallen mogen zijn: tot 99, tot 999, tot 9 999 of tot 99 999. Begin klein. Maak de getallen groter als het verhaal makkelijk is en denk dan na of de rekenmachine het beste hulpmiddel is.
Voorbeeld
Een verhaal met getallen tot 99 → in je hoofd.Getallen tot 99 999 → is nog makkelijk, maar vraagt om de rekenmachine.

Oefenen

Welk getal hoort bij 6 om 10 te maken? En welk getal hoort bij 35 om 100 te maken? Makkelijk
Toon de oplossing
.
6410
en .
.
4 en 65
Controle → en .
Bereken met “keer 10, min één”. Makkelijk
Toon de oplossing
.
Haal één groep van 6 weg → .
Controle → vingers: vouw vinger 6 om. 5 vingers ervoor = 5 tientallen en 4 vingers erna = 4 eenheden: 54.
Schrijf als een vermenigvuldiging en daarna als een deling. Makkelijk
369123 + 3 + 3 + 3 = 124 × 3 = 12
Toon de oplossing
Tel de drieën: het zijn er 4, dus .
Haal 3 vier keer van 12 af en je komt op 0, dus .
en
Controle → en .
Schrijf de andere drie zinnen van de sommenfamilie van . Makkelijk
Toon de oplossing
Wissel de twee delen om → .
Haal een deel van het totaal af → .
Haal het andere deel af → .
, en
Controle → alle vier de zinnen gebruiken dezelfde drie getallen: 4, 9 en 13.
Gebruik “de helft van keer 10” om te vinden. Makkelijk
Toon de oplossing
.
De helft van 80 → .
Controle → → de factoren mag je omwisselen.
Je weet . Wat zijn , en ? Makkelijk
×11223344556677889910104242
Toon de oplossing
Wissel de factoren om → , het spiegelvakje van het tafelrooster.
vraagt , dus het is 7. vraagt , dus het is 6.
, en
Controle → en → hetzelfde product.
Reken en uit via 10. Middel
Toon de oplossing
8 heeft 2 nodig voor 10 en .
en .
82515
Voor → en .
.
en
Controle → , dus → dezelfde sommenfamilie.
Vind met de tafel van 4. Middel
Toon de oplossing
is , verdubbeld.
.
Verdubbel 28 → .
Controle → .
Reken uit door in stukken te delen. Gebruik het daarna voor . Middel
Toon de oplossing
Splits 72 in 60 en 12, want allebei staan in de tafel van 6.
en .
.
720 is tien keer zo veel als 72, dus het antwoord is ook tien keer zo groot → .
en
Controle → .
Reken uit door het product om te vormen. Middel
Toon de oplossing
is een rond product, dus gebruik .
.
.
Controle → .
Reken uit en ook . Is het hetzelfde? Middel
Toon de oplossing
Haal de getallen na elkaar weg → .
Met haakjes reken je eerst uit.
.
Nee → , maar
Controle → → de volgorde van de twee afgetrokken getallen mag veranderen, maar de haakjes veranderen de som.
Wat laat het scherm zien bij , op een simpele en op een wetenschappelijke rekenmachine? Middel
Toon de oplossing
De simpele rekenmachine doet elke stap meteen → .
Daarna .
De wetenschappelijke rekenmachine doet × eerst → .
Daarna .
simpel 42, wetenschappelijk 17
Controle → volgens de rekenvolgorde is .
Reken uit door te compenseren. Moeilijk
Toon de oplossing
57 ligt vlak bij 60 en .
, dat is één groep van 3.
Het antwoord is dus 1 minder dan 20 → .
Controle → .
Reken uit door te halveren en te verdubbelen. Moeilijk
Toon de oplossing
Halveer 14 → .
Verdubbel 35 → .
.
Controle → .
2 stukken kaas van € 4,50 en 3 bakjes olijven van € 0,85. Toets het totaal in één keer in op een simpele en op een wetenschappelijke rekenmachine en daarna met het geheugen. Moeilijk
Toon de oplossing
Het juiste totaal is .
Simpel, in één keer → , dan en → fout.
Wetenschappelijk: × eerst, dus het scherm laat 11,55 zien: goed.
Simpel met geheugen → M+, dan M+ en MR laat 11,55 zien.
Het totaal is € 11,55; in één keer op een simpele rekenmachine geeft 10,2 (fout)
Controle → en het totaal van de simpele rekenmachine, 10,2, is minder dan 11,55.
laat 3,8333333 zien. Zoek de rest. Beantwoord dan drie verhaaltjes: 23 kinderen en 6 in een bus (hoeveel bussen?), 23 snoepjes in zakjes van 6 (hoeveel volle zakjes, hoeveel over?) en 23 euro verdeeld over 6 vrienden (hoeveel per persoon?). Moeilijk
Toon de oplossing
Het hele deel is 3. Het deel na de komma maal 6 is ongeveer 5 → is ongeveer 5.
Controle → .
Bussen: 3 bussen hebben plaats voor 18, dus je hebt 4 bussen nodig.
Zakjes: 3 volle zakjes en 5 snoepjes over.
Geld → euro per persoon, afgerond op centen.
rest 5; 4 bussen; 3 volle zakjes en 5 over; ongeveer € 3,83 per persoon
Controle → is genoeg voor 23 kinderen, maar niet.
Wat laat een simpele en wat een wetenschappelijke rekenmachine zien bij ? Welke toetsen geven 250 min 10% van 250 op de wetenschappelijke? Moeilijk
Toon de oplossing
Simpel: de %-toets neemt 10% van 250, dat is 25, en haalt dat eraf → .
Wetenschappelijk: % deelt alleen door 100: 10% is 0,1, dus het scherm laat zien.
Op de wetenschappelijke toets je .
Dat geeft .
simpel 225, wetenschappelijk 249,9; de toetsen geven 225
Controle → 10% van 250 is en .
Blijf delen: reken uit en tot op 3 decimalen. Moeilijk
Toon de oplossing
→ 8 past 11 keer (88) en er blijft 2 over.
Zet een komma en haal een nul erbij: 8 past in 20 twee keer (16) en er blijft 4 over.
Haal nog een nul erbij: 8 past in 40 vijf keer en er blijft niets over → .
stopt nooit: houd na 3 decimalen op en rond af: ≈ 0,333.
en
Controle → .
Bent u docent?

Geef live lessen met deze applicaties aan uw hele klas. Probeer het gratis: de eerste één maand.

Gratis proberen

Past bij deze leerjaren

IB (MYP, Diploma): PYP, MYP 1, MYP 2, MYP 3, MYP 4, MYP 5

Cambridge International: Primary, stage 4, Primary, stage 5, Primary, stage 6, Lower Secondary, stage 7, Lower Secondary, stage 9, IGCSE

Nederland: Groep 5, Groep 6, Groep 7, Groep 8, Klas 1, Klas 2, Vmbo basis (klas 3-4), Vmbo kader (klas 3-4), Vmbo gemengd/theoretisch (klas 3-4), Klas 3 (havo, vwo)

Turkije (MEB): Klas 3, Klas 4, Klas 5, Klas 6

Engeland (GCSE, A Level): Year 4, Year 5, Year 6, Year 7, Year 9, Year 10 (GCSE), Year 11 (GCSE)

VS (Common Core): Grade 3, Grade 4, Grade 5, Grade 6, Grade 8

Wat de applicaties bij dit onderwerp leren 4 applicaties

Rekenfeiten uit je hoofd: splitsingen, sommen en tafels

  • De splitsingen tot 10, 20, 100 en 1 000 kennen
  • De tafels kennen en de patronen gebruiken
  • Zien dat verwisselen de tafels bijna halveert: 7 × 8 = 8 × 7
  • Een deelsom vinden uit de tafel: 56 ÷ 8 = 7

Vier bewerkingen, één familie: herhaalde stappen, omkeren en strategieën

  • Herhaald optellen koppelen aan × en herhaald aftrekken aan ÷
  • Een sommenfamilie schrijven: 24 ÷ 6 = 4 betekent 24 = 4 × 6
  • Op vijf manieren delen en een goede kiezen
  • Een product makkelijker maken: 25 × 32 = 100 × 8

De rekenmachine: toetsen, kettingsommen, resten, hoofd of machine?

  • De functies van de rekenmachinetoetsen kennen: C, CE, M+, MR, MC
  • Zien dat gewone en wetenschappelijke rekenmachines verschillen: 3 + 4 × 2
  • Een rest aflezen uit het scherm: 17 ÷ 5 geeft 3,4
  • Kiezen tussen hoofdrekenen en rekenmachine bij een som

De functietoetsen: 1/x, x², wortel, y^x, INV y^x en de ±-toets

  • De toetsen x², √, 1/x, y^x, INV y^x en ± van een rekenmachine gebruiken, in de juiste volgorde, op mijn eigen getallen.
  • Zeggen wat het scherm toont bij een lijst toetsen die is ingedrukt, en de toetsen plannen voor een som die ik zelf typte.
  • Veelgemaakte foutjes uitleggen: de mintoets in plaats van de ±-toets, en de ±-toets en x² in de verkeerde volgorde.