Interactive Lessons

Dik üçgenler

Ders notları

Tanım

Üç kenar

Bir dar açı θ’dan bakınca: hipotenüs dik açının karşısındadır (en uzun kenar), karşı kenar θ’nın karşısındadır, komşu kenar θ’nın yanındadır. Öbür açıdan bakınca karşı ve komşu kenar yer değiştirir.
θOAHβAOH
Örnek
Kenarları 3, 4, 5 olan bir üçgen, θ 4 ile 5 arasında:
θ345
Tanım

Aynı açı, aynı oran

Aynı açılı dik üçgenler benzerdir, bu yüzden yükseklik ÷ yatay hepsinde aynıdır. Oran yalnızca açıya bağlıdır.
θb₁b₂h₁h₂
Örnek
Bir rampa 5 m yatayda 2 m yükseliyor. Aynı açılı bir rampa yatayda 15 m uzunluğunda. m yüksek
θ51526
Kural

SOH-CAH-TOA

Kenar oranlarının adları vardır. O karşı, A komşu, H hipotenüstür.
θOAH
Örnek
3-4-5 üçgeninde, θ 3’ün karşısında:
θ345
Püf noktası

Önce iki kenarı adlandır

sin, cos ya da tan seçmeden önce bildiğin kenarı ve aradığın kenarı adlandır. Bu çift oranı belirler.
θ?✔
Örnek
Bilinen: komşu 8. Aranan: karşı x.
θx8
Kural

Eksik bir kenarı bulma

Oranı denklem olarak yaz. x kesir çizgisinin üstündeyse çarp. x çizginin altındaysa böl.
θxcθax
Örnek
Hipotenüs 10, θ = 30°, karşı kenarı bul.
30°x10
Kural

Eksik bir açıyı bulma

İki kenarı biliyorsan o ikisinin oranını seç, sonra hesap makinesinde ters tuşa bas: sin⁻¹, cos⁻¹ ya da tan⁻¹.
?OH
Örnek
Karşı 3, hipotenüs 5.
?35
Kural

Yükselme ve alçalma açısı

İki açı da yataydan ölçülür: hedefe yukarı (yükselme), hedefe aşağı (alçalma). Gözlerin yerden yüksekte: göz yüksekliğini ekle.
θdehθθ
Örnek
Bir kuleden 20 m uzakta, gözler 2 m yüksekte, yükselme açısı 45°. m
45°20222
Dikkat!

Sık yapılan hatalar

Yanlış oran, ters çevrilmiş oran ya da x üstteyken bölmek. Bir dik kenar hipotenüsten asla uzun olamaz.
Örnek
✘ (10’dan uzun)✔
Uç durum

Oranların büyüklüğü

Bir dar açının sin ve cos değeri 0 ile 1 arasındadır.tan’ın üst sınırı yoktur: 90°’ye yakın açıda karşı kenar komşu kenardan çok uzundur.
θsinθcosθ1θtanθ1
Örnek
Çok dik bir rampa: yatayda 1 m için yükseklik 12.
θ121
Kural

Tam değerler

Yarım kare (1, 1, √2) ve yarım eşkenar üçgen (1, √3, 2) 45°, 30° ve 60° için tam değerler verir.
45°45°11√260°30°√312
Örnek
Kısa dik kenarı 5 olan 30-60-90 üçgeni:hipotenüs , uzun dik kenar
30°60°55√310
Kural

İki dar açı

Dar açıların toplamı 90°’dir, yaniAyrıca
θ90°−θabc
Örnek
, çünkü .
20°70°abc
Kural

sin² + cos² = 1

Hipotenüsü 1 olan üçgende dik kenarlar sin θ ve cos θ’dır. Pisagor şunu verir:Bir oran verilmişse üçüncü kenarı Pisagor’la bul.
θsinθcosθ1
Örnek
: hipotenüs 5, karşı 3, yani komşu .
θ345

Alıştırmalar

Bir dik üçgenin dik kenarları 6 ve 8. Hipotenüsü ve 6’nın karşısındaki açı için ’yı bul. Kolay
θ68?
Çözümü göster
, yani hipotenüs ’dur.
.
θ6810
Cevap → hipotenüs 10,
Kontrol: .
Bir rampa 2 m yüksekliğinde ve yatayda 5 m uzunluğunda. Aynı açılı bir rampa yatayda 20 m uzunluğunda. Yüksekliği kaç m? Kolay
θ5202?
Çözümü göster
yükseklik ÷ yatay: .
Diğer rampa: .
θ52028
Cevap → 8 m
Kontrol: .
Bir dik üçgende ve hipotenüs 12 m. Karşı kenar kaç m? Orta
30°x12
Çözümü göster
Karşı ve hipotenüs: .
, yani .
Cevap → 6 m
Kontrol: karşı kenar 12’den kısadır: .
5 m’lik bir merdivenin ayağı duvardan 3 m uzakta. Yerle yaptığı açı kaç derece? Orta
?35
Çözümü göster
Ayak açının yanında (komşu 3), merdiven hipotenüs 5: .
, yani .
53.1°35
Cevap → yaklaşık 53,1°
Kontrol: merdiven oldukça dik, yani 45°’den büyük: .
30-60-90 üçgeninin hipotenüsü 14. İki dik kenarı da tam olarak bul. Zor
30°60°??14
Çözümü göster
Kısa dik kenar hipotenüsün yarısıdır: .
30°7?14
Uzun dik kenar, kısa kenarın katıdır: .
30°77√314
Cevap → 7 ve
Kontrol: .
dar bir açı ve . ve değerlerini tam olarak bul. Zor
θ5?13
Çözümü göster
Karşı 5, hipotenüs 13. Komşu kenar .
θ51213
ve .
Cevap → ,
Kontrol: .
Öğretmen misiniz?

Bu uygulamalarla tüm sınıfınıza canlı ders verin. İlk bir ay ücretsiz.

Ücretsiz deneyin

Bu sınıf düzeylerine uygun

IB (MYP, Diploma): MYP 4, MYP 5, Diploma, 1. yıl

Cambridge International: IGCSE, AS Level

Hollanda: 3. sınıf (havo, vwo), Havo · Matematik B, Vmbo kb (3-4. sınıf), Vmbo gt (3-4. sınıf), Vwo · Matematik B

Türkiye (MEB): 9. sınıf, 10. sınıf

İngiltere (GCSE, A Level): Year 9, Year 10 (GCSE), Year 11 (GCSE), Year 12 (A Level)

ABD (Common Core): Geometri, Precalculus

Bu konunun uygulamaları neler öğretir 8 uygulama

Aynı açı, aynı oran

  • Aynı açılı dik üçgenlerin benzer olduğunu görme
  • Aynı açılı her rampada yükseklik ÷ yatay uzaklığın aynı olduğunu görme
  • Oranı kullanarak daha büyük rampanın yüksekliğini bulma

Kenarları adlandır: karşı, komşu, hipotenüs

  • Bir açıya göre hipotenüsü, karşı ve komşu kenarı adlandırma
  • Diğer açıdan bakınca karşı ve komşu kenarın yer değiştirdiğini görme
  • İlgili iki kenara göre sin, cos ya da tan seçme

Sinüs, kosinüs, tanjant: kenar ya da açı bul

  • İlgili iki kenara göre sin, cos ya da tan seçme
  • Eksik kenarı bulma: x in yerine göre çarpma ya da bölme
  • Eksik açıyı sin⁻¹, cos⁻¹ ya da tan⁻¹ ile bulma

Eğim ölçer: yükselme ve alçalma açıları

  • Yükselme ya da alçalma açısının yataydan ölçüldüğünü bilme
  • Göz yüksekliği + uzaklık × tan açı ile yüksekliği bulma
  • Teknedeki açının alçalma açısına neden eşit olduğunu görme

Dik üçgen bulmacaları

  • Bir problemi dik üçgene çevirip iki kenarı adlandırma
  • Eksik kenarı sin, cos ya da tan ile bulma
  • Eksik açıyı ters tuşla bulma

30°, 45° ve 60° için tam değerler

  • Yarım kareden ve yarım üçgenden 45-45-90 ve 30-60-90 üçgenleri kurma
  • 30°, 45° ve 60° için sin, cos ve tan değerlerini kesin verme
  • Özel üçgenin diğer kenarlarını kesin bulma

Oran özdeşlikleri: sin² + cos² = 1 ve fazlası

  • sin²θ + cos²θ = 1 eşitliğini hipotenüsü 1 olan Pisagor olarak görme
  • Bağıntıları bilme: sin θ = cos(90° − θ) ve tan θ = sin θ ÷ cos θ
  • Biri verilince diğer oranları kesin bulma

Günlük hayatta dik üçgenler

  • Gerçek durumda sin, cos ya da tan ile uzaklık ya da yükseklik bulma
  • Gerçek durumda ters tuşla açı bulma
  • Cevabın anlamını söyleme: merdiven kuralı, rampa eğimi, gölge