Interactive Lessons

Opgaven bedenken, gelijkheid en coderen: verhalen, gelijke groepjes, balansen en codes

Lesnotities

Definitie

Rekenzin

Een rekenzin schrijft een verhaal op met getallen en tekens: + voegt samen, − haalt weg, × maakt gelijke groepjes, ÷ verdeelt of groepeert eerlijk.
734+752−?333×9???÷
Voorbeeld
Ela heeft 12 € en geeft 5 € uit.
1275
Regel

Welke bewerking?

Vraag wat er met de getallen gebeurt. Samen of in totaal: optellen. Over, hoeveel meer: aftrekken. Steeds dezelfde hoeveelheid: vermenigvuldigen. Eerlijk verdeeld of hoeveel groepjes: delen., , ,
+−×÷
Voorbeeld
Een hek heeft 6 panelen van elk 3 m: steeds dezelfde hoeveelheid.
18333333
Definitie

Strookmodel

Een strookmodel tekent het verhaal als een strook. De hele strook is het totaal. De stukken zijn de getallen die samenkomen, of de gelijke delen van een verdeling.
TabTppp
Voorbeeld
Een strook van 15 wordt in 3 gelijke delen gesneden.
15555
Regel

Een opgave bedenken

Om een opgave te bedenken kies je de situatie (geld, tijd, lengte, gewicht, vloeistof), de bewerking en de getallen. Schrijf dan een verhaal en een vraag waar de rekenzin het antwoord op geeft.
3×4
Voorbeeld
De rekenzin is 8 × 4: 8 zakken met elk 4 appels. Hoeveel appels in totaal?
8×4=32
Regel

Twee stappen

Een opgave met twee stappen heeft twee bewerkingen nodig. Doe eerst de eerste stap. De uitkomst is het eerste getal van de tweede stap. Gebruik haakjes als een latere stap de hele uitkomst gebruikt.
Ta×b?
Voorbeeld
3 schriften van 4 € worden betaald met 20 €. Hoeveel krijg je terug?
20128
Tip

Tel de veranderingen

Tel de zinnen van het verhaal die de hoeveelheid veranderen. Elke zin is een bewerking, dus het aantal bewerkingen is het aantal veranderingen.
a+b−c2
Voorbeeld
10 €, dan 5 € erbij, dan 3 € uitgegeven: twee veranderingen.
10+515−3122
Let op!

Getallen in de verkeerde volgorde

Schrijf de getallen niet op in de volgorde waarin je ze leest. Controleer wat er verdeeld wordt en waarover: het totaal deel je door het aantal groepjes: .
T???
Voorbeeld
✘ 12 € verdeeld over 3 vrienden: 3 ÷ 12.✔ Het totaal komt eerst: 12 ÷ 3 = 4.
12444
Definitie

Gelijke groepjes

g groepjes van s dingen maken het totaal . Dan is en . De groepjes moeten gelijk zijn.
T=g×s
Voorbeeld
24 appels in 4 gelijke groepjes.
4×6=24
Regel

Veel indelingen van één totaal

Hetzelfde totaal kun je op verschillende manieren in gelijke groepjes verdelen, dus verschillende producten zijn gelijk. Een aantal groepjes werkt alleen als het het totaal precies deelt.
2×123×84×6
Voorbeeld
24 dingen: 2, 3, 4 of 6 groepjes werken, 5 groepjes niet.
4×6✔5✘
Bijzonder geval

Maar één manier

Sommige totalen kun je niet in gelijke groepjes verdelen met meer dan één groepje en meer dan één ding per groepje. Een totaal als 7 kan alleen één groepje van 7 zijn of 7 groepjes van 1.
1×77×1
Voorbeeld
7 dingen in groepjes van 2 laat er één over.
Definitie

Gelijkheid

Een rekenzin met = zegt dat beide kanten dezelfde waarde hebben. Zijn de waarden verschillend, dan schrijven we ≠. Reken eerst beide kanten uit en vergelijk dan de twee getallen.,
ab=ac≠
Voorbeeld
Linkerkant 12 + 5, rechterkant 20 − 3.
12+520−3=
Regel

Maak het gelijk

Als de kanten niet gelijk zijn, zoek je het verschil. Tel het verschil op bij de kant met minder, of haal het weg bij de kant met meer. Dan zijn beide kanten gelijk. →
ab≠a+db=
Voorbeeld
3 × 8 en 4 × 7 verschillen 4.
3×84×7≠24+428=
Regel

Ontbrekend getal

Reken eerst de kant zonder vakje uit. Zoek dan het getal voor het vakje dat aan de andere kant dezelfde waarde geeft. →
a+bc−?=
Voorbeeld
7 + 9 = 20 − □
7+920−?=
Let op!

Het =-teken is niet "nu komt het antwoord"

Een ketting als 12 + 5 = 17 + 3 = 20 is fout, want 17 is niet gelijk aan 20. Schrijf twee rekenzinnen, één voor elke stap.
1720≠
Voorbeeld
✘ 12 + 5 = 17 + 3 = 20✔ 12 + 5 = 17 en 17 + 3 = 20
12+517=17+320=
Definitie

Code van een bouwwerk

Een bouwwerk op een bord bouw je met een code: een lijst van opdrachten. Een opdracht zegt welk stuk (vierkant, blok, dak), waar het begint bij (kolom x, rij y) en hoe het gaat: één stuk, een rij of een kolom.
1234561234
Voorbeeld
Rij van 4 vierkanten vanaf (2, 1): de vierkanten staan in kolom 2, 3, 4 en 5 van rij 1.
123456123
Tip

Korte codes

Zoek rijen en kolommen van hetzelfde stuk en geef elk één opdracht. Een code met rijen en kolommen is korter dan een opdracht voor elk stuk.
63
Voorbeeld
Een trap met rijen van 3, 2 en 1 vierkant: 3 opdrachten tegen 6 stukken.
Bijzonder geval

Waar eindigt een kolom?

Een kolom van n stukken die in rij r begint, bedekt de rijen r tot . Tel de stukken van een opdracht: een rij of kolom van n stukken bouwt n stukken.
234
Voorbeeld
Kolom van 3 vierkanten vanaf (1, 2): rij 2, 3 en 4 (niet 2 en 3).
1234

Oefenen

Ela heeft 15 € en geeft 6 € uit. Schrijf de rekenzin op en los hem op. Makkelijk
15?6
Toon de oplossing
Uitgeven haalt weg: aftrekken.
1596
Antwoord → 9 €
Controle: 9 + 6 = 15.
24 dingen worden in gelijke groepjes van 6 gedaan. Hoeveel groepjes zijn er? Makkelijk
Toon de oplossing
Hoe vaak past 6 in 24? Deel.
6424
Antwoord → 4 groepjes
Controle: 4 × 6 = 24.
De opdracht is "rij van 5 vierkanten vanaf (1, 1)". Hoeveel vierkanten bouwt hij? Makkelijk
12345612
Toon de oplossing
Een rij van 5 vierkanten bouwt 5 vierkanten.
Ze staan in kolom 1 tot 5 van rij 1.
12345612
Antwoord → 5 vierkanten
Eén opdracht in plaats van 5.
Een schrift kost 4 €. Ela koopt 3 schriften en betaalt met 20 €. Hoeveel krijgt ze terug? Middel
20444?
Toon de oplossing
Stap 1: 3 gelijke groepjes van 4 €: vermenigvuldigen.
2012?
Stap 2: het wisselgeld is wat overblijft van 20 €.
20128
Antwoord → 8 €
In één regel: 20 − 3 × 4 = 8.
Welk getal komt in het vakje? 7 + 9 = 20 − □ Middel
7+920−?=
Toon de oplossing
Reken de kant zonder vakje uit: .
1620−?=
De andere kant moet ook 16 zijn: .
1620−4=
Antwoord → 4
Controle: 20 − 4 = 16.
De kanten 3 × 8 en 4 × 7 zijn niet gelijk. Hoeveel moet je optellen bij de kant met minder? Middel
3×84×7≠
Toon de oplossing
Reken beide kanten uit: en .
2428≠
De linkerkant heeft minder. Zoek het verschil.
24+428=
Antwoord → tel 4 op bij de linkerkant
Controle: 24 + 4 = 28.
36 dingen worden in gelijke groepjes gedaan, met meer dan één groepje en meer dan één ding per groepje. Welke aantallen groepjes werken? Moeilijk
Toon de oplossing
Een aantal groepjes werkt als het 36 precies deelt.
Probeer 2, 3, 4, …: 2, 3, 4, 6, 9, 12 en 18 delen 36.
Niet 1 (één groepje) en niet 36 (één ding per groepje).
Controleer de paren: .
2×183×124×96×6
Antwoord → 2, 3, 4, 6, 9, 12 en 18 groepjes
5 groepjes werkt niet: 36 ÷ 5 is geen geheel getal.
Een doos bevat 6 pennen. Ela koopt 4 dozen en geeft 9 pennen weg. Hoeveel pennen heeft ze nog? Moeilijk
?6666
Toon de oplossing
Stap 1: 4 gelijke groepjes van 6 pennen: vermenigvuldigen.
246666
Stap 2: weggeven haalt weg: aftrekken.
24159
Antwoord → 15 pennen
In één regel: 4 × 6 − 9 = 15.
De code is: rij van 4 vierkanten vanaf (1, 1) en kolom van 3 vierkanten vanaf (1, 2). Hoeveel vierkanten bouwt hij en hoeveel opdrachten zou één stuk tegelijk nodig hebben? Moeilijk
12341234
Toon de oplossing
De rij bouwt 4 vierkanten en de kolom bouwt 3 vierkanten.
Eén stuk tegelijk heeft voor elk vierkant een opdracht nodig: 7 opdrachten.
De code heeft maar 2 opdrachten.
Antwoord → 7 vierkanten; 7 opdrachten één voor één, 2 met rijen en kolommen
De kolom begint in rij 2, dus hij ligt niet dubbel op de rij van rij 1.
Bent u docent?

Geef live lessen met deze applicaties aan uw hele klas. Probeer het gratis: de eerste één maand.

Gratis proberen

Past bij deze leerjaren

IB (MYP, Diploma): PYP

Cambridge International: Primary, stage 4, Primary, stage 5

Nederland: Groep 6, Groep 7, Klas 1, Groep 5

Turkije (MEB): Klas 4, Klas 5

Engeland (GCSE, A Level): Year 4, Year 5

VS (Common Core): Grade 3, Grade 4

Wat de applicaties bij dit onderwerp leren 4 applicaties

Bedenk een vraagstuk: verhalen bij de vier bewerkingen

  • De bewerking bij een verhaal vinden: erbij, eraf, groepen, verdelen
  • Opgaven bedenken met geld, tijd, lengte, gewicht of inhoud
  • Bij een opgave de rekenzin opschrijven
  • Opgaven met twee of drie bewerkingen in de juiste volgorde oplossen

Gelijke groepen: dezelfde hoeveelheid op verschillende manieren

  • Eenzelfde totaal op meer manieren in gelijke groepen verdelen
  • Delen gebruiken voor verdelen en voor groepjes maken
  • Een situatie als gelijkheid schrijven: 2 × 12 = 3 × 8 = 4 × 6

De balans: zijn beide kanten gelijk?

  • Beide kanten van een balans uitrekenen en zeggen of ze gelijk zijn
  • Ongelijke kanten gelijk maken met het verschil erbij of eraf
  • Het ontbrekende getal in een gelijkheid vinden

Programmeer een bouwwerk van vormen

  • Beschrijven hoe de stukken van een bouwwerk samenhangen
  • Een bouwwerk bouwen met een code van commando's
  • Een code korter maken met rijen en kolommen voor herhalingen