14ADe leerling lost wiskundige problemen en toepassingsproblemen op.
1analyseren hoe een probleem met wiskunde kan worden opgelost;3
Gereedschapskist voor opgaven: schets, tabel, patroon, achteruit werken, kleinere getallenLos 24 opgaven op en kies zelf hulpmiddelen als een schets, een tabel, een patroon of achteruit werken; na je antwoord zie je welke routes erheen leiden.Open
De modelleercyclus: situatie, model, uitrekenen, interpreteren, controle, verbeterenLoop de modelleercyclus door met vier scenario’s: een schoolreisbus, een zwembad dat vol loopt en lekt, een abonnement en een plant in een pot.Open
Wat is relevant? Kies de gegevens, teken de situatieKies de gegevens die ertoe doen, bouw een modeltekening van een plattegrond en teken een situatie op een raster.Open
2bedenken en uitvoeren van een aanpak voor een niet-routinematig oplosbaar probleem;2
Gereedschapskist voor opgaven: schets, tabel, patroon, achteruit werken, kleinere getallenLos 24 opgaven op en kies zelf hulpmiddelen als een schets, een tabel, een patroon of achteruit werken; na je antwoord zie je welke routes erheen leiden.Open
Hoeveel zijn het er? Schat het onbekende met drie schattingenSchat wat je niet kunt opzoeken: 13 vragen, elk met drie schattingen die je vermenigvuldigt, en 12 getallen uit krantenkoppen om te beoordelen.Open
3gebruiken van heuristieken;5
Gereedschapskist voor opgaven: schets, tabel, patroon, achteruit werken, kleinere getallenLos 24 opgaven op en kies zelf hulpmiddelen als een schets, een tabel, een patroon of achteruit werken; na je antwoord zie je welke routes erheen leiden.Open
Systematisch lijsten makenMaak een lijst van alle keuzes, de een na de ander, en tel ze zonder er een te missen.Open
Klem de oplossing inProbeer getallen voor x in elke vergelijking, zie Laag of Hoog en klem de oplossing zo tussen twee getallen in.Open
Probleemoplosser-ster! (quiz) QuizEindeloos oefenen met een score bij het onderwerp ‘Problemen oplossen: heuristieken, controleren en redeneren’.Open
Klassenronde: de hele klas tegelijk – Problemen oplossen: heuristieken, controleren en redeneren KlassenrondeVijf vragen voor de hele klas tegelijk: definities, regels, waar of fabel en sommen.Open
4bewerken van de uitkomsten van berekeningen tot een oplossing van een probleem;5
Past het? Van berekening naar antwoord, en terugkijkenControleer een uitkomst, maak van een berekening een antwoord, los een opgave op een tweede manier op en kijk terug.Open
De modelleercyclus: situatie, model, uitrekenen, interpreteren, controle, verbeterenLoop de modelleercyclus door met vier scenario’s: een schoolreisbus, een zwembad dat vol loopt en lekt, een abonnement en een plant in een pot.Open
Inklemmen in het dagelijks levenProbeer waarden voor x bij vijf verhalen (kubusdoos, tuin, sparen met rente, blikje, fotolijst) en klem de oplossing tussen twee getallen in, met eigen getallen.Open
Probleemoplosser-ster! (quiz) QuizEindeloos oefenen met een score bij het onderwerp ‘Problemen oplossen: heuristieken, controleren en redeneren’.Open
Klassenronde: de hele klas tegelijk – Problemen oplossen: heuristieken, controleren en redeneren KlassenrondeVijf vragen voor de hele klas tegelijk: definities, regels, waar of fabel en sommen.Open
5reflecteren op aanpak, uitvoering en oplossing.3
Past het? Van berekening naar antwoord, en terugkijkenControleer een uitkomst, maak van een berekening een antwoord, los een opgave op een tweede manier op en kijk terug.Open
De modelleercyclus: situatie, model, uitrekenen, interpreteren, controle, verbeterenLoop de modelleercyclus door met vier scenario’s: een schoolreisbus, een zwembad dat vol loopt en lekt, een abonnement en een plant in een pot.Open
Probleemoplosser-ster! (quiz) QuizEindeloos oefenen met een score bij het onderwerp ‘Problemen oplossen: heuristieken, controleren en redeneren’.Open
14BDe leerling maakt en gebruikt wiskundige modellen.
1weergeven van een situatie, ook met gebruik van ICT;3
Wat is relevant? Kies de gegevens, teken de situatieKies de gegevens die ertoe doen, bouw een modeltekening van een plattegrond en teken een situatie op een raster.Open
Dezelfde som in andere plaatjes: strook, lijn, tabel, oppervlakLaat één berekening in verschillende plaatjes zien (getallenlijn, strook, tabel, oppervlak) en teken je eigen plaatje.Open
Puzzels met rechthoekige driehoekenPuzzels in een context, steeds nieuwe: een ladder tegen een muur, een helling, een vlieger, de schaduw van een paal, een vliegtuig, een steile weg.Open
2selecteren van relevante kenmerken en weglaten van niet relevante kenmerken;2
Wat is relevant? Kies de gegevens, teken de situatieKies de gegevens die ertoe doen, bouw een modeltekening van een plattegrond en teken een situatie op een raster.Open
Gereedschapskist voor opgaven: schets, tabel, patroon, achteruit werken, kleinere getallenLos 24 opgaven op en kies zelf hulpmiddelen als een schets, een tabel, een patroon of achteruit werken; na je antwoord zie je welke routes erheen leiden.Open
3beredeneerd kiezen van een geschikt model en evalueren van deze keuze;3
Welk model past? Verhoudingstabel, lijn, omgekeerd, tabel of geenKoppel een situatie aan een modelfamilie, test een lijn, vergelijk twee modellen en vind het einde van een bereik.Open
Recht evenredig, omgekeerd evenredig of geen van beide?Beslis bij een situatie met een kleine tabel of ze recht evenredig, omgekeerd evenredig of geen van beide is en typ de hoeveelheid voor 1 of het getal dat gelijk blijft.Open
De race: lineair tegen exponentieelPlan A telt elke stap iets bij, plan B vermenigvuldigt elke stap: wie loopt voor en wanneer haalt B A in?Open
4gebruiken van abstracte modellen om rekenaanpakken te laten zien, situaties te interpreteren en problemen op te lossen.3
Dezelfde som in andere plaatjes: strook, lijn, tabel, oppervlakLaat één berekening in verschillende plaatjes zien (getallenlijn, strook, tabel, oppervlak) en teken je eigen plaatje.Open
De verhoudingstabel: dezelfde stap in beide rijenBegin met een eigen paar in een verhoudingstabel met twee rijen en voeg kolommen toe door in beide rijen dezelfde stap te doen: zo blijft de verhouding gelijk.Open
Uitwerken met tegels en roostersWerk twee haakjes uit met een rooster van tegels: x², de x-stroken en de kleine vierkantjes.Open
14B-hvAanvulling havo-vwo
1wiskundig modelleren volgens een modelleercyclus.3
De modelleercyclus: situatie, model, uitrekenen, interpreteren, controle, verbeterenLoop de modelleercyclus door met vier scenario’s: een schoolreisbus, een zwembad dat vol loopt en lekt, een abonnement en een plant in een pot.Open
Exponentiële modellen: passend bij de dataStel a en b in tot de kromme bij de meetpunten past (bacteriën, medicijn in het bloed, afkoelende koffie of eigen gegevens) en lees de gemiddelde afstand af.Open
Sinusoïde-modellen: getijden, daglicht, temperatuurPas een sinuskromme aan echte data aan (getij, daglicht, temperatuur) en zeg wat evenwichtsstand, amplitude, periode en verschuiving betekenen.Open
14CDe leerling toont de juistheid van wiskundige beweringen en redeneringen aan.
1formuleren van vermoedens en beweringen;7
Overtuig me: vermoeden, voorbeeld, tegenvoorbeeld, bewijsZie een patroon, formuleer een vermoeden, test het, breek het of bewijs het.Open
Hulplijnen van een driehoek: vermoeden, meten, formulerenTien onderzoeken naar de lijnen en punten van een driehoek: raden, meten op je eigen driehoeken, de stelling formuleren en lezen waarom die waar is.Open
Machten en wortels: vermoeden, toets, bewijsTyp je eigen bewering over machten en wortels en test haar met jouw getallen en met meer paren.Open
KalendertrucsLeg een rij, kolom, kruis of vierkant op een maandkalender en laat met de letter n zien waarom de som altijd klopt.Open
GetallentrucsBouw een getallentruc van hooguit 6 stappen met een beginnummer n en zie dat de truc voor elk getal werkt als de n wegvalt.Open
Bewijsster! (quiz) QuizEindeloos oefenen met een score bij het onderwerp ‘Met algebra laten zien dat een eigenschap altijd geldt’.Open
Klassenronde: de hele klas tegelijk – Met algebra laten zien dat een eigenschap altijd geldt KlassenrondeVijf vragen voor de hele klas tegelijk: definities, regels, waar of fabel en sommen.Open
2gebruiken van logische redeneerprincipes en daarmee conclusies trekken;6
Hoeken berekenen: stap voor stap met redenenVind een onbekende hoek in stappen en geef bij elke stap de reden (overstaand, rechte lijn, F, Z); een hulplijn helpt bij een knik en in een driehoek.Open
Van woorden naar symbolen en terug: "omdat", "dus", "want"Zet woorden om in wiskundetaal en terug, en bouw een redenering met omdat, want of dus.Open
Evenwijdigster! (quiz) QuizEindeloos oefenen met een score bij het onderwerp ‘Hoeken bij evenwijdige lijnen en een snijlijn’.Open
Klassenronde: de hele klas tegelijk – Hoeken bij evenwijdige lijnen en een snijlijn KlassenrondeVijf vragen voor de hele klas tegelijk: definities, regels, waar of fabel en sommen.Open
Probleemoplosser-ster! (quiz) QuizEindeloos oefenen met een score bij het onderwerp ‘Problemen oplossen: heuristieken, controleren en redeneren’.Open
Klassenronde: de hele klas tegelijk – Problemen oplossen: heuristieken, controleren en redeneren KlassenrondeVijf vragen voor de hele klas tegelijk: definities, regels, waar of fabel en sommen.Open
3gebruiken van wiskundetaal en wiskundige representaties bij het formuleren en onderbouwen van een redenering;5
Van woorden naar symbolen en terug: "omdat", "dus", "want"Zet woorden om in wiskundetaal en terug, en bouw een redenering met omdat, want of dus.Open
Overtuig me: vermoeden, voorbeeld, tegenvoorbeeld, bewijsZie een patroon, formuleer een vermoeden, test het, breek het of bewijs het.Open
Even en oneven met lettersTyp eerst een getal en zie het als paren stippen: een even getal is 2n, een oneven getal is 2n + 1.Open
Wiskundetaalster! (quiz) QuizEindeloos oefenen met een score bij het onderwerp ‘Wiskundetaal: woorden, symbolen en uitwerkingen’.Open
Klassenronde: de hele klas tegelijk – Wiskundetaal: woorden, symbolen en uitwerkingen KlassenrondeVijf vragen voor de hele klas tegelijk: definities, regels, waar of fabel en sommen.Open
4kritisch evalueren van eigen en andermans wiskundige redeneringen.1
14C-hvAanvulling havo-vwo
1wiskundig bewijzen van een bewering;6
Is het altijd waar?Typ een uitdrukking met de letter n en kies een bewering: altijd even, oneven, een veelvoud van d, een priemgetal, een kwadraatgetal of groter dan n.Open
Even en oneven met lettersTyp eerst een getal en zie het als paren stippen: een even getal is 2n, een oneven getal is 2n + 1.Open
Machten en wortels: vermoeden, toets, bewijsTyp je eigen bewering over machten en wortels en test haar met jouw getallen en met meer paren.Open
Sommen van opeenvolgende getallenTel opeenvolgende getallen op en bewijs met n, n + 1, n + 2 dat de som van drie opeenvolgende getallen een veelvoud van 3 is.Open
Bewijsster! (quiz) QuizEindeloos oefenen met een score bij het onderwerp ‘Met algebra laten zien dat een eigenschap altijd geldt’.Open
Klassenronde: de hele klas tegelijk – Met algebra laten zien dat een eigenschap altijd geldt KlassenrondeVijf vragen voor de hele klas tegelijk: definities, regels, waar of fabel en sommen.Open
2verantwoorden van een redeneeraanpak in formele stappen.4
Stelling van Thales: verhoudingen van lijnstukken en de bewijzenLees drie bewijzen van de stelling van Thales, zet de regels in volgorde en geef bij elke regel de reden.Open
Stellingen van Euclides en Pythagoras: bewijzen, scherphoekige en stomphoekige driehoekenLees bewijzen van de hoogtelijnstelling en de rechthoekszijdestelling met gelijkvormige driehoeken en geef bij elke regel de reden.Open
Gelijkvormige driehoeken uit een driehoek: evenwijdige lijnen en de hoogtelijnBouw gelijkvormige driehoeken op je eigen driehoek, vergelijk hoeken en verhoudingen en lees de bewijzen van gelijkvormigheid.Open
Driehoekenkampioen! (quiz) QuizEindeloos oefenen met een score bij het onderwerp ‘Gelijkvormige driehoeken: Thales en Euclides’.Open
14DDe leerling bedenkt en beschrijft algoritmes.
1algoritmes met een beperkt aantal stappen;Geen applicatie voor klas 3 · wel voor klas 1-2: 4
Wel beschikbaar voor andere leerjaren:
Voor een ander leerjaar of niveau gemaakt. Ze tellen niet mee in de aantallen van deze gids.
- Herhalingen en volgtabellen klas 1-2Volg vijf algoritmen met een lus ronde na ronde en vul de volgtabel in: elke keer dat de lus zijn vraag stelt, komt er een rij bij.Open
- Lineaire functieproblemen als algoritmen klas 1-2Volg bij vijf situaties (temperatuur, taxi, recycling, watertank, energierekening) de stappen x → × m → + b → y en zet stapkaarten in de goede volgorde tot een algoritme.Open
- Een algoritme volgen klas 2Kies een van de negen algoritmen en volg het met je eigen getallen.Open
- Algoritmen in het dagelijks leven klas 2Drie echte algoritmen: een geldautomaat, het raadspel en een winkelkorting.Open
2beschrijven hoe een algoritme tot een vast resultaat leidt;Geen applicatie voor klas 3 · wel voor klas 1-2: 3
Wel beschikbaar voor andere leerjaren:
Voor een ander leerjaar of niveau gemaakt. Ze tellen niet mee in de aantallen van deze gids.
- Herhalingen en volgtabellen klas 1-2Volg vijf algoritmen met een lus ronde na ronde en vul de volgtabel in: elke keer dat de lus zijn vraag stelt, komt er een rij bij.Open
- Een algoritme volgen klas 2Kies een van de negen algoritmen en volg het met je eigen getallen.Open
- Lineaire functieproblemen als algoritmen klas 1-2Volg bij vijf situaties (temperatuur, taxi, recycling, watertank, energierekening) de stappen x → × m → + b → y en zet stapkaarten in de goede volgorde tot een algoritme.Open
3beoordelen van het resultaat van een doorlopen algoritme;Geen applicatie voor klas 3 · wel voor klas 1-2: 2
Wel beschikbaar voor andere leerjaren:
Voor een ander leerjaar of niveau gemaakt. Ze tellen niet mee in de aantallen van deze gids.
- Herhalingen en volgtabellen klas 1-2Volg vijf algoritmen met een lus ronde na ronde en vul de volgtabel in: elke keer dat de lus zijn vraag stelt, komt er een rij bij.Open
- Lineaire functieproblemen als algoritmen klas 1-2Volg bij vijf situaties (temperatuur, taxi, recycling, watertank, energierekening) de stappen x → × m → + b → y en zet stapkaarten in de goede volgorde tot een algoritme.Open
4bedenken van een algoritme voor de aanpak van een probleem;Geen applicatie voor klas 3 · wel voor klas 1-2: 2
Wel beschikbaar voor andere leerjaren:
Voor een ander leerjaar of niveau gemaakt. Ze tellen niet mee in de aantallen van deze gids.
- Schrijf je eigen algoritme klas 2Typ je eigen stappen, zie meteen het stroomdiagram en test je algoritme met je eigen getallen.Open
- Lineaire functieproblemen als algoritmen klas 1-2Volg bij vijf situaties (temperatuur, taxi, recycling, watertank, energierekening) de stappen x → × m → + b → y en zet stapkaarten in de goede volgorde tot een algoritme.Open
5beschrijven van mogelijkheden en beperkingen in de bruikbaarheid van algoritmes.Geen applicatie voor klas 3 · wel voor klas 2: 1
Wel beschikbaar voor andere leerjaren:
Voor een ander leerjaar of niveau gemaakt. Ze tellen niet mee in de aantallen van deze gids.
14D-hvAanvulling havo-vwo
1verbeteren van een algoritme door een aanpassing te bedenken;Geen applicatie voor klas 3 · wel voor klas 2: 1
Wel beschikbaar voor andere leerjaren:
Voor een ander leerjaar of niveau gemaakt. Ze tellen niet mee in de aantallen van deze gids.
2schematisch beschrijven van een algoritme.Geen applicatie voor klas 3 · wel voor klas 1-2: 3
Wel beschikbaar voor andere leerjaren:
Voor een ander leerjaar of niveau gemaakt. Ze tellen niet mee in de aantallen van deze gids.
- Schrijf je eigen algoritme klas 2Typ je eigen stappen, zie meteen het stroomdiagram en test je algoritme met je eigen getallen.Open
- Lineaire functieproblemen als algoritmen klas 1-2Volg bij vijf situaties (temperatuur, taxi, recycling, watertank, energierekening) de stappen x → × m → + b → y en zet stapkaarten in de goede volgorde tot een algoritme.Open
- Een algoritme volgen klas 2Kies een van de negen algoritmen en volg het met je eigen getallen.Open
Applicaties die het kerndoel in het algemeen behandelen3
Deze applicaties horen bij het kerndoel als geheel, niet bij één uitwerking.
Oplosprocedures: een stelsel en een kwadratische vergelijking stap voor stapDe wiskunde van stelsels en kwadratische vergelijkingen zit in andere applicaties.Open
Lineaire functies in het dagelijks levenLineaire modellen: een echte situatie als y = beginwaarde + helling × x.Open
Wiskundewoorden: wat betekent het woord?Leer 113 Nederlandse wiskundewoorden in 8 onderwerpen met kaarten, koppel woorden aan een plaatje en kies het woord dat in een zin past.Open
Bij de uitwerkingen zonder applicatie voor klas 3 vult u zelf aan in de klas.
SLO-document: p. 24





















